- •Тоғызбаева қ.Қ.
- •Өндірісті өнекәсіптің жеке салалар мен ауыл шаруашылығындағы еңбек гигиенасы Алматы-2015
- •9. Химия өнеркәсібіндегі еңбек гигиенасы
- •10. Мұнай өндіру мен өндеудегі еңбек гигиенасы.. .
- •11. Микробиология өнеркәсібіндегі еңбек гигиенасы... ........................................................................................... 139
- •12. Бейнетерминалдардағы еңбек гигиенасы ..... 145
- •14. Өндірістің жеке салалары мен ауыл шаруашылығыныңгигиенасы............................................ 199
- •Еңбек гигиенасы 01.10.15
- •Сурет. Республикадағы Еңбек медицина қызметінің функционалдық моделі
- •Жер асты әдісімен пайдалы қазбаны алу.
- •Жұмысшылардың еңбек жағдайы мен аурушаңдығы
- •Салыстырмалы ылғалдылық
- •Қоршаған ортаның зиянды газдармен ластануы
- •Қоршаған ортаның шаңмен ластануы
- •Сауықтыру шаралары
- •Бұрғылау кезіндегі шаңмен күресу жұмыстары
- •Құрғақ шаң ұстағыштар
- •Қопару және тиеу- түсіру жұмыстарындағы шаңмен күресу
- •Тиеу және түсіру кезіндегі суландыру
- •Жер асты өндіру жұмыстары кезіндегі желдету
- •Шаңнан қорғанудағы жеке бас қорғаныс құралдары
- •Өндірістік үдерісті механикаландыру және ұтымды ету үшін қолданылатын шаралар
- •Жерасты өндіру жұмыстарындағы жарықтандыру
- •Тау кен жұмыстарында жұмысшылардың арнайы киімі мен арнайы аяқ киімі
- •Санитарлы – медициналық шаралар
- •Көмір өндірісінің еңбек гигиенасы
- •Көмірді жер астынан алу әдістері
- •Көмір өндіру технологиясы
- •Жерасты рудаларын алу тәсілдері
- •Руданы қазу технологиясы
- •Еңбек жағдайларының сипаты
- •Жұмысшылар аурушаңдығы
- •Сауықтыру шаралары
- •Металлургтер аурушаңдығы
- •Сауықтыру шаралары
- •Түсті металлургиядағы еңбек жағдайы
- •Алюминий өндірісіндегі еңбек гигиенасы
- •Глинозем өндірісіндегі еңбек жағдайы
- •Аурушаңдық
- •Еңбек жағдайын сауықтыру шаралары
- •1. Технологиялық:
- •2. Санитарлык –техникалық:
- •3. Құрылыстық-жоспарлы шаралар:
- •4. Емдік-профилактикалық, шаралар:
- •Алюминий өндірісі
- •Электролиз цехтарындағы еңбек жағдайы
- •Жұмысшылардың аурушаңдығы
- •Жұмыс жағдайын сауықтыру шаралары
- •1.Технологиялық:
- •2.Санитарлық-техникалық;
- •3. Медико-профилактикалық;
- •Қорғасын өндірісі
- •Кендерден қорғасынды алу технологиясы
- •Қорғасын алудың технологиялық үдерістерінің сызбасы
- •Қорғасын зауыттарындағы еңбек жағдайы
- •Аурушаңдық
- •Жұмыс жағдайларын сауықтыру шаралары
- •2. Санитарлық-техникалық:
- •3.Емдік-профилактикалық;
- •Мыс металлургнясындағы еңбек гигиенасы
- •Мысты алудың технологиялық үдерістері
- •Мыс алу үшін қолданылатын материалдар
- •Мысты балқытудың физико-химиялық негіздері
- •1. Құрамында күкірті көп шихтаны күйдіру.
- •2.Штейн алуға балқыту.
- •Мыс балқыту зауыттарындағы еңбек жағдайы
- •Жұмысшылардың аурушаңдығы
- •Жұмыс жағдайын сауықтыру шаралары
- •1.Технологиялық:
- •2.Санитарлық-техникалық:
- •3. Емдік-профилактикалық;
- •Құрылыстық өнеркәсіптік материалдар және құрылыс өндірісінің еңбек гигиенасы
- •Сауықтыру шаралары
- •Химия өндірісіндегі негізгі технологиялық процестер мен жабдықтардың гигиеналық сипаттамасы
- •Химиялық өндіріс жұмысшыларының негізгі кәсіптік топтарының сипаттамасы
- •Химия өндірісіндегі негізгі кәсіптік зияндылықтардың гигиеналық сипаттамасы
- •Химия өндірісінің кәсіптік зияндылықтарының жұмысшыларға әсері Организмге әсер ету дәрежесі бойынша барлық өнеркәсіптік улар 4 қауіптілік класына бөлінеді:
- •Химия өнеркәсібіндегі сауықтыру шараларының негізгі бағыттары
- •Химиялық өндірістің құрылысын салу және қайта құру кезіндегі сақтық санитариялық қадағалау
- •Санитарлық қорғаныс алаңы (сқа) және бас жоспарға қойылатын талаптар
- •Технологиялық үрдістер және жабдықтарға қойылатын гигиеналық талаптар
- •Химия өндіріс жұмысшыларына санитарлық-тұрмыстық қызмет көрсетуге қойылатын талаптар
- •Химиялық шикізат және дайын өнімдерді гигиеналық стандарттау
- •Химия өндірісіндегі жұмыс бөлмелердегі ауа сапасын бақылауды ұйымдастыру
- •Ауа сынамасын алу әдістері және сынаманы талдау
- •Ауа ортасының жағдайын бағалау
- •Санитарлық заңдылық және емдік-профилактикалық шаралар
- •Мұнай өндіру мен өндеудегі еңбек гигиенасы
- •Мұнай заттары мен мұнай құрамын гигиеналық маңызы
- •Мұнай өндірудегі технологиялық үдерістегі гигиеналық сипат
- •Мұнай өндіру кезіндегі еңбек жағдайы.
- •Еңбек жағдайын сауықтыру шаралары.
- •Теңіз астынан мұнай өндірудегі еңбек жағдайының ерекшелігі
- •Мұнай өңдеудегі еңбек жағдайы
- •Мұнайды өңдеу кезіндегі еңбек жағдайы
- •Метерологиялық жағдай
- •Сауықтыру шаралары
- •4. Өндірістік микроклимат ылғалдылықтың басым бөлінуімен сипатталады:
- •5.Өндірістік микроклимат ауаның төменгі температурасымен сипатталады:
- •Микроклимат және жылу алмасу
- •1. Оптималды микроклимат.
- •2. Өндірістік микроклимат конвекциялық жылудың бөлінуімен сипатталады:
- •Тыныс жолдары арқылы булану.
- •Өлшейтін кұралдарға қойылатын талаптар 3-Кесте
- •Метеожағдайды зерттеуді жүргізу реті
- •Микроклимат параметрлерін зерттеу әдістері
- •Ауа қозғалыс жылдамдығын анықтау.
- •Жылулық балансты есептеу.
- •Бейнетерминалдармен жұмыс істеу кезіндегі еңбек гигиенасы
- •Көз зорығуы және жалпы зорығу
- •Көз тастаудың алмасуы
- •Қозғалу тыныштандырады және денені босатады
- •Күн жарығы көздерге нәр береді
- •Көздің қан айналымын күшейту
- •Көздерге арналған йога
- •Көзқарастың орнын ауыстыруы
- •Жаттығулар көзілдіріксіз жасалады
- •К өздерді айналдыру
- •Қиылыспалы қимылдар
- •Мидың оң жақ жарты шарын белсендіру
- •Бейнелерді бірлестіру бұзылыстарының себептері
- •Массаж және акупрессура
- •Тұжырым
- •«Компьютер» және балалар
- •Электрлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету
- •Өртке қарсы қорғаныс
- •3.5. Компьютермен жұмыс істеу кезіндегі еңбек және демалыс тәртібі
- •Жұмыс ауысымының ұзақтығына, еңбек іс әрекетінің түріне және категориясына байланысты регламенттелген үзілістер уақыты
- •3.6. Дисплей тұтынушысының жұмыс орыны
- •Монитор
- •3.8. Вдт мен пэем-ын тұтынушыларына медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастыруға қойылатын талаптар
- •Өндірістің жеке салалары және ауыл шаруашылығының еңбек гигиенасы
- •Егін шаруашылығындағы еңбек гигиенасы
- •Дәнді дақылдарды өңдеудегі еңбек гигиенасы
- •Қант қызылшасын өңдеудегі еңбек гигиенасы
- •Мақта шаруашылығындағы еңбек гигиенасы
- •Жылы жәй шаруашылығындағы еңбек гигиенасы
- •Пестицидтерді қолданудағы еңбек гигиенасы
- •Мал шаруашылығындағы еңбек жағдайы
- •57 Сурет Құстарды төсемсіз саңылаулы еденде күтіп-бағу
Сауықтыру шаралары
Мұнай өңдеу өндірістеріндегі алдын алу шаралары заманға байланысты жетілдірілуі қажет. Мұнай өнімдерін өндіру үшін жаңа технологиялық үдерістерді енгізу , біріншіден барлық үдерістерді автоматтандыру, кешенді механикаландыру. Мұнай зауыттарында жоғары қуатты іріленген комбинирленген қондырғылар (АТ. АВТ, ЛК) жасалуда, мұнай өнімдерін күкірт сутекті және сумен тазарту әдістері кең қолданыста, бензиндердің риформингі, яғни, 2-ші класс кауіптілігіне жататын улы және коррозия тудыратын - күкіртсутекті алып тастауды қамтамасыз етеді.
Барлық газ өткізу қондырғыларынан газ жинағыш жүйе арқылы одан ары өңдеуге немесе отынға берілуі керек. Жеңіл мұнай өнімдері температуралық ауытқуда газ бөлінуін болдырмайтын арнайы резервуарларда сақтау керек.
Көмір тотығы және күкіртті газдардың ауаға шығуын азайту үшін түтінсіз жанатын форсункалы (бүріккіш) цилиндрлі пештерді енгізу, күкіртсіз газ тәрізді отын көлемін көбейту. Бұрын автономды қондырғыларды тікелей ағынды қорек көмегімен байланыстыру. Бұл бізге резервуарды шаруашылықты, ысытатын пештерді, жылу алмастырғыш аппараттарды, әртүрлі насостар, коммуникацияларды, яғни, газдың көзі болатын қондырғыларды қысқартуға мүмкіндік береді. Метеорологиялық жағдайды қалпына келтіру булы насостарды электрдвигательдерді насоспен алмастыру жолымен іске асырылады.
Қондырғыларды орналастыру кезінде қалыпты метеорологиялық жағдайға үлкен көңіл бөледі. Гигиеналық тұрғыдан насос аймақтарында бір қатар етіп тұйық қабырға бойымен орналастыру қажет, бұл кезде жұмыс орынының және сыртқы ортаның ауасының температурасының ауытқуылуы, ауа алмасуы салыстырмалы аз болсада санитарлық нормадан шықпайды .
Желдендірудің өзінің шешетін сұраныстары бір мезгілде газ және жылу бөлінумен күресу, сондықтан кең түрде қолданылады.
Бөлмедегі жылу бөліну 20 ккал/м 3 сағ. жоғары болса аэрациялы фонарлар болу керек, яғни, ауа алмасу жоғары болады (сағатына 50-60 рет). Анағұрлым жоғары газ - және жылу бөлінумен жүретін бөлмелерде төменгі аймақтан механикалық сорып шығаратын және механикалық әкелетін желдету жүйесімен қамтамасыз етіледі.
Механикалық сорып шығаратын ауа көлемі жылу бөліну мөлшеріне байланысты белгіленеді: жылу бөлінуі жоғары бөлмелерде барлық ауа көлемінің 20-40%, сағатына 20 ккал/м төмен жылу бөлінетін бөлмелерде ауа көлемінің 50-80%.
Салқын мекен жайларда табиғи желдендіруге биіктігі 1,62 - 1,5 м жұмыс аймағына салқын мезгілде жылы ауаны беретін механикалық әкелетін желдендірумен толықталады. Күкіртті мұнайды өңдейтін зауыттарда ауаны 12-16 м. биіктіктен алу қажет, онда ауа күкіртсутектен таза болады.
Мұнай өңдеу зауыттарында жарықтандыру және жарылыс қауіпсіздігін ескеру керек, гигиеналық талаптарды қанағаттандыруы қажет.
Жарықтандырудың төменгі көрсетккіші: бақылау-өлшеу аспаптары маңында 100 лк; операторлардың жұмыс орнында 75 лк, қозғалмайтын бөліктері бар қондырғыларда - 30 лк.
Санитарлық-тұрмыстық бөлмелермен қамтамасыз ету қажет. Этил алмастырғыш және майларды селективті тазарту бөлімдерінде тұрмыстық бөлмелер санитарлық өткізгіш түрінде, өзінің кір жуатын бөлімі болуы керек.
Өндірістік микроклиматтың гигиеналық мәні
Өндірістік бөлмелердің микроклиматы - осы бөлмелердің ішкі ортасының метеорологиялық жағдайы, адам организміне әсер ететін температураға, ылғалдылыққа және ауаның қозғалыс жылдамдылығына, сонымен қатар, қоршап тұрған қондырғылардың беткейлік температурасына, технологиялық қондырғыларға, жылу сәулесіне байланысты. Метеожағдай, әсіресе ауаның температурасы және инфрақызыл сәулесінің қарқындылығы, жұмыс уақыты кезегінде цехтың әр бөлігінде тік және көлденең түрде алмасып отырады. Метеожағдайды тудыратын жылудың қарқындылығы, немесе суықтың әсері адам организмінің өзгеруіне әкеп соғады және соның нәтижесінде, еңбек өнімділігі төмендейді, жұмысшылардың жалпы аурушаңдық көрсеткіші жоғарылайды. Сондықтан да метеожағдайдың қолайлы болуына, өндірістегі еңбек гигиенасына өте үлкен көңіл бөледі. Микроклимат факторларының қай түрінің басым болуына байланысты бірнеше түрге бөлінеді.
