- •Тоғызбаева қ.Қ.
- •Өндірісті өнекәсіптің жеке салалар мен ауыл шаруашылығындағы еңбек гигиенасы Алматы-2015
- •9. Химия өнеркәсібіндегі еңбек гигиенасы
- •10. Мұнай өндіру мен өндеудегі еңбек гигиенасы.. .
- •11. Микробиология өнеркәсібіндегі еңбек гигиенасы... ........................................................................................... 139
- •12. Бейнетерминалдардағы еңбек гигиенасы ..... 145
- •14. Өндірістің жеке салалары мен ауыл шаруашылығыныңгигиенасы............................................ 199
- •Еңбек гигиенасы 01.10.15
- •Сурет. Республикадағы Еңбек медицина қызметінің функционалдық моделі
- •Жер асты әдісімен пайдалы қазбаны алу.
- •Жұмысшылардың еңбек жағдайы мен аурушаңдығы
- •Салыстырмалы ылғалдылық
- •Қоршаған ортаның зиянды газдармен ластануы
- •Қоршаған ортаның шаңмен ластануы
- •Сауықтыру шаралары
- •Бұрғылау кезіндегі шаңмен күресу жұмыстары
- •Құрғақ шаң ұстағыштар
- •Қопару және тиеу- түсіру жұмыстарындағы шаңмен күресу
- •Тиеу және түсіру кезіндегі суландыру
- •Жер асты өндіру жұмыстары кезіндегі желдету
- •Шаңнан қорғанудағы жеке бас қорғаныс құралдары
- •Өндірістік үдерісті механикаландыру және ұтымды ету үшін қолданылатын шаралар
- •Жерасты өндіру жұмыстарындағы жарықтандыру
- •Тау кен жұмыстарында жұмысшылардың арнайы киімі мен арнайы аяқ киімі
- •Санитарлы – медициналық шаралар
- •Көмір өндірісінің еңбек гигиенасы
- •Көмірді жер астынан алу әдістері
- •Көмір өндіру технологиясы
- •Жерасты рудаларын алу тәсілдері
- •Руданы қазу технологиясы
- •Еңбек жағдайларының сипаты
- •Жұмысшылар аурушаңдығы
- •Сауықтыру шаралары
- •Металлургтер аурушаңдығы
- •Сауықтыру шаралары
- •Түсті металлургиядағы еңбек жағдайы
- •Алюминий өндірісіндегі еңбек гигиенасы
- •Глинозем өндірісіндегі еңбек жағдайы
- •Аурушаңдық
- •Еңбек жағдайын сауықтыру шаралары
- •1. Технологиялық:
- •2. Санитарлык –техникалық:
- •3. Құрылыстық-жоспарлы шаралар:
- •4. Емдік-профилактикалық, шаралар:
- •Алюминий өндірісі
- •Электролиз цехтарындағы еңбек жағдайы
- •Жұмысшылардың аурушаңдығы
- •Жұмыс жағдайын сауықтыру шаралары
- •1.Технологиялық:
- •2.Санитарлық-техникалық;
- •3. Медико-профилактикалық;
- •Қорғасын өндірісі
- •Кендерден қорғасынды алу технологиясы
- •Қорғасын алудың технологиялық үдерістерінің сызбасы
- •Қорғасын зауыттарындағы еңбек жағдайы
- •Аурушаңдық
- •Жұмыс жағдайларын сауықтыру шаралары
- •2. Санитарлық-техникалық:
- •3.Емдік-профилактикалық;
- •Мыс металлургнясындағы еңбек гигиенасы
- •Мысты алудың технологиялық үдерістері
- •Мыс алу үшін қолданылатын материалдар
- •Мысты балқытудың физико-химиялық негіздері
- •1. Құрамында күкірті көп шихтаны күйдіру.
- •2.Штейн алуға балқыту.
- •Мыс балқыту зауыттарындағы еңбек жағдайы
- •Жұмысшылардың аурушаңдығы
- •Жұмыс жағдайын сауықтыру шаралары
- •1.Технологиялық:
- •2.Санитарлық-техникалық:
- •3. Емдік-профилактикалық;
- •Құрылыстық өнеркәсіптік материалдар және құрылыс өндірісінің еңбек гигиенасы
- •Сауықтыру шаралары
- •Химия өндірісіндегі негізгі технологиялық процестер мен жабдықтардың гигиеналық сипаттамасы
- •Химиялық өндіріс жұмысшыларының негізгі кәсіптік топтарының сипаттамасы
- •Химия өндірісіндегі негізгі кәсіптік зияндылықтардың гигиеналық сипаттамасы
- •Химия өндірісінің кәсіптік зияндылықтарының жұмысшыларға әсері Организмге әсер ету дәрежесі бойынша барлық өнеркәсіптік улар 4 қауіптілік класына бөлінеді:
- •Химия өнеркәсібіндегі сауықтыру шараларының негізгі бағыттары
- •Химиялық өндірістің құрылысын салу және қайта құру кезіндегі сақтық санитариялық қадағалау
- •Санитарлық қорғаныс алаңы (сқа) және бас жоспарға қойылатын талаптар
- •Технологиялық үрдістер және жабдықтарға қойылатын гигиеналық талаптар
- •Химия өндіріс жұмысшыларына санитарлық-тұрмыстық қызмет көрсетуге қойылатын талаптар
- •Химиялық шикізат және дайын өнімдерді гигиеналық стандарттау
- •Химия өндірісіндегі жұмыс бөлмелердегі ауа сапасын бақылауды ұйымдастыру
- •Ауа сынамасын алу әдістері және сынаманы талдау
- •Ауа ортасының жағдайын бағалау
- •Санитарлық заңдылық және емдік-профилактикалық шаралар
- •Мұнай өндіру мен өндеудегі еңбек гигиенасы
- •Мұнай заттары мен мұнай құрамын гигиеналық маңызы
- •Мұнай өндірудегі технологиялық үдерістегі гигиеналық сипат
- •Мұнай өндіру кезіндегі еңбек жағдайы.
- •Еңбек жағдайын сауықтыру шаралары.
- •Теңіз астынан мұнай өндірудегі еңбек жағдайының ерекшелігі
- •Мұнай өңдеудегі еңбек жағдайы
- •Мұнайды өңдеу кезіндегі еңбек жағдайы
- •Метерологиялық жағдай
- •Сауықтыру шаралары
- •4. Өндірістік микроклимат ылғалдылықтың басым бөлінуімен сипатталады:
- •5.Өндірістік микроклимат ауаның төменгі температурасымен сипатталады:
- •Микроклимат және жылу алмасу
- •1. Оптималды микроклимат.
- •2. Өндірістік микроклимат конвекциялық жылудың бөлінуімен сипатталады:
- •Тыныс жолдары арқылы булану.
- •Өлшейтін кұралдарға қойылатын талаптар 3-Кесте
- •Метеожағдайды зерттеуді жүргізу реті
- •Микроклимат параметрлерін зерттеу әдістері
- •Ауа қозғалыс жылдамдығын анықтау.
- •Жылулық балансты есептеу.
- •Бейнетерминалдармен жұмыс істеу кезіндегі еңбек гигиенасы
- •Көз зорығуы және жалпы зорығу
- •Көз тастаудың алмасуы
- •Қозғалу тыныштандырады және денені босатады
- •Күн жарығы көздерге нәр береді
- •Көздің қан айналымын күшейту
- •Көздерге арналған йога
- •Көзқарастың орнын ауыстыруы
- •Жаттығулар көзілдіріксіз жасалады
- •К өздерді айналдыру
- •Қиылыспалы қимылдар
- •Мидың оң жақ жарты шарын белсендіру
- •Бейнелерді бірлестіру бұзылыстарының себептері
- •Массаж және акупрессура
- •Тұжырым
- •«Компьютер» және балалар
- •Электрлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету
- •Өртке қарсы қорғаныс
- •3.5. Компьютермен жұмыс істеу кезіндегі еңбек және демалыс тәртібі
- •Жұмыс ауысымының ұзақтығына, еңбек іс әрекетінің түріне және категориясына байланысты регламенттелген үзілістер уақыты
- •3.6. Дисплей тұтынушысының жұмыс орыны
- •Монитор
- •3.8. Вдт мен пэем-ын тұтынушыларына медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастыруға қойылатын талаптар
- •Өндірістің жеке салалары және ауыл шаруашылығының еңбек гигиенасы
- •Егін шаруашылығындағы еңбек гигиенасы
- •Дәнді дақылдарды өңдеудегі еңбек гигиенасы
- •Қант қызылшасын өңдеудегі еңбек гигиенасы
- •Мақта шаруашылығындағы еңбек гигиенасы
- •Жылы жәй шаруашылығындағы еңбек гигиенасы
- •Пестицидтерді қолданудағы еңбек гигиенасы
- •Мал шаруашылығындағы еңбек жағдайы
- •57 Сурет Құстарды төсемсіз саңылаулы еденде күтіп-бағу
Теңіз астынан мұнай өндірудегі еңбек жағдайының ерекшелігі
Мұнайдың кен орындары құрлықта ғана емес, сонымен бірге теңіз астында да қоры бар. Бұл кен орындары қазіргі уақытта жаңа иновациялық технологиямен өңделуде.
Теңіз сұңғымалары теңіз түбінде жатқан тіректе орналасады және толқын биіктігіне байланысты су деңгейінен 6-8 м биіктікте тұрады. Су бетіндегі тіректер өзара металды фермамен байланысады, олардың беті тақтаймен қапталады. Тіректер үш типті болады: жеке (аралды), бұталы және эстакадалы. Жеке тіректерде барлық қажет жабдықтар, жұмысшылардың жылынатын және ұсталмайтын тамақ қорын сақтайтын бөлмелер орналасады. Бұталы тіректерде бірнеше {6-12} ұңғымалар бұрғыланады. Эстакада да ашық теңізге шығып тұратын 10 шақты шақырым созылған металды кемежай бар.
Теңізден мұнай өндірудегі бұрғылау және ұңғымаларды пайдаға асыру үдерісінің құрлықтағыдан айырмашылығы жоқ. Мұнайды теңізден өндіруде металды конструкцияларды (құрылымдаушы) коррозиядан (таттану) қорғау жөніндегі қосалқы жұмыстар қосылады. Теңіз астынан мұнайды өндіру кезіндегі еңбек жағдайының бір қатар артықшылығы бар:
- ауаның шаңнан тазалығы;
- кәсіпшіліктің акваториясының үлкен аэрациясы нәтижесінде ауаның газдармен ластануы кем;
- теңіз климатының сергіту ықпалы, эстакадаларда шұңқырлардың;, ойпаттардың жоқ болуы;
- тіректерді төгілген мұнайдан тазартудың жеңілдігі.
Сонымен бірге, арнайы теріс жағдайлы ерекшеліктері бар. Олар толкынды тербеліс болған жағдайда жұмыс істеу, яғни, шторм (дауылды) кезінде құрлықпен байланыс үзілуі мүмкін және де тасымаддау ерекшелігі.
Өндірістік жарақаттану теңіз кәсісіпшілігінде жоғары, мысалы, жаракаттың 24% арнайы жағдаймен (шторм, зыбь- кішкене толқын) байланысты. Теңізден мұнай өндіру кәсіпшілігінде микроклимат салқын ауаның орташа жылдық ылғалдылығы жоғары құрлықтағыдан ІЗ - 21%, желдің соғу жылдамдығы (максимальды 4-14 м/с, орташа айлық 0,7-1,7 м/с) тең.
Организмнің салқындауына байланысты аурушыаңдық жоғары. Кейінгі орында өндірістік жарақат, тері және ас қорыу мүшелерінің аурулары алады.
Металды конструкдияларды коррозия өнімдерінен тазарту мен айналысатын жұмысшыларда силикоз ауруының алғашқы белгілері анықталған,
Алдын алу шаралары. Құрлыктағы мұнай кәсіпшілігіне ұсынылган алдын алу шаралары теңізден мұнай өндірушілерге де сақталады. Бірақ организмнің салқындауымен жаракаттанудың алдын алуына көп көңіл бөлінуі керек.
Таратылған металл конструкцияларын лак бояйтын жұмысшыларды еріткіштің буларынан және киіммен денесінің ластануынан қорғау. Бояу жұмыстарын тәуліктің салқын мерзімінде жүргізу және тыныс алу жолдарарын корғайтын заттармен қамтамасыз ету. Дененің ластанбауы үшін арнайы киімдерді (мақта-қағаз матасынан) пайдалану.
Лактармен жұмыс жасайтыи жұмысшылар жылына бір рет медициналық тексеруден (қанның толық клиникалық анализінен) өтулері тиіс.
Санитарлық-тұрмыстык. қызметгің негізгі мақсаты: көліктерді ұйымдастыру, ішер сумен камтамасыз ету, жеке бас тазалығын сақтау шараларын жүргізу.
Мұнайды теңізден өндірудегі медициналық-санитарлық қыізметтің тапсырыстары мұайшылардың кәсіпшлікте болу мерзіміне байланысты шешіледі. Жұмысшылар эстакададан күнделікті қайтарылып отырса, онда жұмысшылар санына байланысты дәрігерлік немесе фельдшерлік пункттер ұйымдастырылады. Егер жұмысшылар кәсіпшілікте ұзақ, мерзім жұмыс істесе фельдшерлік пунктпеи бірге дәрігерлік пункттер ұйымдастырылады.
