немесе келісім заңды күшіне енген жағдайда ғана тіркеледі делінгеа Шартты немесе келісімді тіркейтін мемлекет немесе халықаралық үйым үсынылған мәтіннің қол қойған тараптардың барлық ескертпелері енгізілген шарттың немесе келісімнің нақты және толық көшірмесі екенін куәландырады. Тіркеу туралы куәлікке БҰҰ Бас хатшысы немесе оның өкілі қол қояды және тіркелетін тарапқа немесе органға, сондай- ақ тиісті талап бойынша тіркелген шартгаң немесе келісімнің кез келген тарабына беріледі. Тіркеуге мынадай мәліметтер енгізіледі:

1. тіркеу тәртібімен берілген сериялық нөмірі;

2. шарттың немесе келісімнің аты;

3. келісуші тараптардың атауы;

4. қол қою, ратификациялау, бекіту грамоталарын алмасу, қосылу және заңды күшіне ену даталары;

5. шарттың немесе келісімнің қолданыста болу мерзімі;

6. шарт немесе келісім жасалған тіл немесе тілдер;

7. Актіні тіркейтін тараптардың атауы және тіркеу датасы;

8. БҰҰ шарттарының серияларын жариялауға қатысты мәліметтер.

Тіркелген шарт немесе келісім шарттардың арнаулы Тізбесіне

енгізіледі. Тіркелген және шарттар тізіміне енгізіліп, сақталған шарттарды БҰҰ хатшылығы өз тілінде немесе түпнүсқа тілінде, олардың ағылшын және француз тілдеріндегі аудармаларымен бірге қысқа мерзім ішінде жариялап жібереді. Хатшылық Тізбеге тіркелген немесе сақталатын немесе енгізілген шарттар туралы мәліметтерді ай сайын жариялайды және таратады. Халықаралық жариялаудан басқа ішкі мемлекеттік - промульгаиия (рготиі^аііо деген латын сөзінен - жалпылама жариялау деген мағынада) да бар - ол қатысушы мемлекеттің бүқаралық ақпарақ қүралдарында халықаралық шартты ресми жариялауды білдіреді. Қазақстандық заңдарға сәйкес, Қазақстан Республикасының Парламенті бекіткен және заңды күшіне енген халықаралық шарттар Парламенттің ресми басылымдарында жарияланады. Бекітуге жатпайтық Қазақстан Республикасы үшін заңды күшіне енген шарттар, сондай-ақ Қазақстан Республикасы белгілеген тәртіпте қосылған үкіметаралық шарттар “Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстан Республикасының Үкіметі актілерінің жинағында” жарияланады. Қазақстан Республикасы үшін күшіне енген халықаралық шартгар, ведомствоаралық шарттарды, сондай-ақ Қазақстан белгіленген тәртіпте қосылған шарттарды қоса алғанда, олар “Халықаралық шарттар, келісімдер және Қазақстан Республикасының жеке заңнамалық актілерінің Бюллетеньдері” жинағында жарияланады. Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының түпнүсқалық мәтіні шетел тілдерінде жасалса, осы тілдердің бірінде, қазақ және орыс тілдеріндегі ресми аудармаларымен жарияланады. Қазақстан

Республикасы қатысушы болып табылатын халықаралық шарттарды тіркеу мен есепке алудын Қазақстан Республикасының қарауындағы біртүтас мемлекеттік жүйесі бар. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі Біріккен Ұлттар Ұйымының хатшылығында және басқа да халықаралық үйымдардың тиісті органдарында Қазақстан Республикасының халыкаралық шарттарын тіркеуді жүзеге асырады.

Халықаралық шарт процесінің қатысушылары шарт мәтінінің түпнүсқасын және соған қатысты барлық қүжаттарды сақтауға тапсырады. Бір немесе бірнеше мемлекеттер, халықаралық үйымдар немссе осындай үйымның бас атқарушы лауазымды адамы депозитарий бола алады (сіерозііаіге дегсн француз сөзінен шыққан). Депозитарийді процесс қатысушылары айқындайды. Көп жағдайда аумағында шартқа қол қойған немесе осы шарт қабылданған халықаралық конференция өткізілген мемлекет депозитарий болып тағайындалады. Егер мәселе халықаралық үйымның қүрылтай актісін сақтауда болса, онда мүндай жағдайда атқарушы орган депозитарий болып табылады. Мысалы, БҰҰ- ның 1945 ж. Жарғысының депозитарийі БҰҰ хатшылығының Бас хатшысы болса, Беларусь Республикасының Үкіметі Тәуелсіз Мемлекеттср Достастығының 1993 ж. Жарғысыныңдепозитарийі болып табылады. Депозитарийдін негізгі міндеттеріне мыналар жатады:

• халықаралық шарттың түпнүсқа мотінін сақтау;

• түпнүсқа мәтіннің куәландырылған кошірмелерін дайындау;

• шартқа қол қойғызу; шартқа қатысты қүжаттарды хабарландыру, хат, хабарламаларды алу және сақтау;

• шартқа қатысты қойылатын қолдар мен өзге де қүжаттардыңтиісті нысаны жөніндегі мәселелерді зерттеу және қажет болған жағдайда бүл мәселсні тиісті мемлекетке мәлімдеу;

• шартқа катысты барлық қүжаттар турал ы шарттың басқа да ықтимал қатысушыларына хабарлау; шарттың өз күшіне енуі үшін қажетті қабылдау, бскіту немесе қосылу туралы қойылатын қолдар саны, бекіту грамоталарын немесе қүжаттардың алынғаны немесе депозитке берілгені жөнінде хабарлау;

• шартты БҮҰ Хатшылыгында немесе басқа халықаралық үйымдарда тіркеу.

Депозитке беру деп депозитарийге халықаралық шарттың, бекіту грамоталарының, халықаралық шартқа қосылу туралы қүжаттардың немесе шарттың бүзылғаны туралы қүжаттардыңтүпнүсқасын сақтауға беруді айтады. Қазақстан Республикасы Президентінің “Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын жасасу, орындау және күшін жою тәртібі туралы” 1995 ж. заң күші бар Жарлығының 30-бабының 2,3-тармақтарына сәйкес, “Қазақстан Республикасының атынан және Қазақстан Республикасы Үкіметінің атынан жасалған Қазақстан