- •Пытшкöс
- •Вöрпи да пода йылiсь
- •Шыр да пышкай
- •Вельмöм шыр
- •Панöм нинкöм
- •Кöин-лекар
- •Кыдз старукаöс ош лечитiс
- •Баля баран да коза баран
- •Ош да мужык
- •Палитöм мыр
- •Ош ордын срокын
- •Бöжись ви
- •Руч да кöчпияннэз
- •Туран ырöш
- •Кимось йылiсь
- •Старик да вöрись
- •Сяпарись ваней
- •Бишедтан да чуддэз
- •Ваня - бöб зон
- •Кама иван
- •Куим зарниовöй юрси тылöп
- •Кабморт
- •Рытко, ойко да асывко
- •Иван мужыкпиян
- •Сар адмон, сылöн зон да оров зарниборд
- •Иван саревич (1)
- •Иван саревич (2)
- •Мича марпида
- •Лёгостай
- •Зонка читкыля юр
- •Шыр да кеня
- •Кам ордö била
- •Гусялöм сойез
- •Куим сой
- •Зарни яблоня
- •Иван саревич да мича ныв
- •Илля муромеч да шатёр-богатыр
- •Вежöм челядь
- •Савдатлöн инь да сылöн зарни челядь
- •Обороника
- •Рака козиннэз
- •Тёпок да бабылiньöй
- •Кöртовöй вöлок
- •Ошвердас
- •Бöб öмель
- •Сунис моток
- •Нылочка да еги-баба
- •Гона да öмека
- •Легонтай, легонтай
- •Певрунь
- •Вöралiсьлöн диво
- •Быдса чудо
- •Повзьöтчан керку
- •Кум да кума
- •Зарни сюр
- •Зарни кöш
- •Кыдз вöрдядь мыжйис инькаöс
- •Вöрись кульлöн отсöт
- •Мыйсянь китöмлöн киыс быдмис
- •Лёк туннэз йылiсь
- •Ленсювко
- •Богатыр да кулан
- •Умöлик мерин
- •Чöвтöтовöй дубаса ныв
- •Анькытш иванко
- •Шуд кошшиссез
- •Нывкаэз йылiсь каски
- •Иван да пров
- •Петра-сар, савдат да розбойниккез
- •Озыр жöник сайын
- •Мортсёйись инь
- •Грек шедтiссез
- •Яньки, паньки да ваньки
- •Мывкыда воннэз да бöб иван
- •Бöб зонпиян
- •Ай да сылöн куим зон
- •Тöдiсь доктор
- •Озыр корасись
- •Дышкучик
- •Кыдз данько бурлачитiс
- •Сизимок
- •Мывкыда митей
- •Кыдз мужык дзодзоггезöс янсöтiс
- •Китрöй мужык
- •Кытчö ветлiн да мый аддзылiн
- •Куим вон
- •Кыдз зонка би кошшис
- •Не поп, не чорт
- •Горш попаддя
- •Поп да срошнöй
- •Тыра курöг
- •Кöчкыйись да поп
- •Бöбсялöм поп
- •Кöбыла кольттез
- •Вöралiсь опонь да барин
- •Зимогор
- •Дыш олёнушка
- •«Ёгортан курöтан...»
- •Асныррез
- •Некывзiсь сапоггез
- •Юкмöсын тэсь
- •Мöдiк кудымкар
- •Туй вылын öшынок
- •Гузи да мези
- •Кыдз овдя пиканалiс
- •Потя да потика
- •Дзирыт пельняннез
- •Чочком колпака морт
- •Кыдз епаöс кöч велöтiс
- •Донтöмик пятаккез
- •Атрапей
- •Кыдз сёйис, сiдз и уджалiс
- •Таратайкаын поп
- •Елесько
- •Нёль вон да пишаль
- •«Эн керась ― усян!»
- •Нинйöм чаркиэз
- •Старик да старука
- •Нинкöм да налевка
- •Пöв нинкöма мужык
- •Комиöн буржык
- •Вежа висьттэз
- •Кысянь светас лоис му
- •Кыдз шогмис му
- •Шогмöма вöв коколись
- •Кыдз шогмöм кама му
- •Пера да зарань
- •Шондi да тöлiсь
- •Мыйсянь сюыс öтiк роза, öтiк шепа
- •Мыля ид шепыс дженыт
- •Мыля ошыс дженыт бöжа
- •Кыдз коми йöзсö пыртöмась
- •Кыдз шогмöмась антипина да паршакова деревняэз
- •Кыдз шогмöма кама ю
- •Вына отир, атаманнэз
- •Матрёна - вына инь
- •Кудым ош
- •Пера-богатыр
- •Кыдз пера да мизя олöмась лупъя дорын
- •Пера-богатыр да вöрись
- •Пера-богатыр да вакуль
- •Кыдз пера-богатыр вермасьöма змейкöт
- •Кыдз пера-богатыр отсалöма роч войсколö вермыны идолишшоöс
- •Кыдз пера-богатыр пессьöма грап строгановкöт
- •Пера да мизя йылiсь
- •Полюд да колчим
- •Юкся, пукся, чадз да бач
- •Богатыррес вольвылын вöлöмась
- •Онтип богатыр йылiсь
- •Чучкарской богатыррез
- •Майко да кудымко
- •Богатырка
- •Кыдз дзуздя розбойниккёзöс вашöтöм
- •Войсколöн атаман
- •Ермак атаман
- •Ермаклöн медодзза бой
- •Пугачов йылiсь
- •Камид атаман йылiсь
- •Воддя кузя бунт
- •Куим вон-богатыр
- •Чудь, важ отир
- •Чудляна
- •Чуддэз да чарла
- •Тшак увтiсь морток
- •Учöтик мортоккез
- •Медодзза отир
- •Важжес — ыджыт отир
- •Асьнысö вийöмась
- •Мунасö мöдлаö
- •Пуста деревня
- •Сьöд чукча
- •Медыджыт ен
- •Чучкöйлöн аслас сёрни
- •Быдöс дозмукöн торксьöмась
- •Важжес мыжйисьöны
- •Мыжйöм морт
- •Коми чуддэз
- •Одзза мортлöн коктуй
- •Чучкöйез пышшöмась розбойниккез шогъя
- •Тöдтöм йöзлöн горт
- •Розбойниккез, кладдэз
- •Ыджыт керкуись розбойниккез
- •Виясö бичулиöн
- •Розбойниклöн сьöлöмыс сьöд
- •Костымчи
- •Кык ыджыт клад
- •Розбойниккезлöн пыж
- •Иньва дорись клад
- •Пыжтыр зарни
- •Кладыс кöчöн мыччасис
- •Петöма ачыс
- •Лöз вöла караульшик
- •Кладыс не быдöнлö сюрö
- •Сказзэз
- •Бытшöм морт
- •Кин пармаö вайис бур олан
- •Чудвисьттэз
- •Суседкоэз
- •Суседко
- •Печкись суседко
- •Гидйись суседко
- •Кинкö мыччасис
- •Мешайтчöма чернильнича
- •Курöггезöн шупкасьö
- •Öтöрись чуддэз. Боболлез
- •Баняын блазнитiс
- •Пукалiкö
- •Сiсь чурка
- •Вежöм зонка
- •Пывсянiсь чуд
- •Мöс картаись чуд
- •Öвин васька
- •Кутор чуд
- •Умöль места
- •Чуд дозыляйтiс
- •Кöрт кокаэс мырддясö
- •Чоморлöн стан
- •«Мун чомору!»
- •Луншöрика
- •Луншöрика-обороника
- •Ваись, нюрись куллез
- •Кульпиян
- •Шулькун
- •Сакасикö
- •Куллезлöн свадьба
- •Тыись вакуль
- •Васö оз лэдз босьтны
- •Ва дорись нывка
- •Калян рöдiсь нывка
- •Вöрись чуддэз
- •Биа öма тупыль
- •Сотчан турунъюр
- •Лешачика дюттьöтöма
- •Тшакъявтöн чудитчис
- •Вöрисьлöн керкуын
- •Вöр кöзяин
- •«Вöр дорын олöм сторож…»
- •Вöрись дядько
- •Лешак да лешачика
- •Синкымтöм матшка
- •Вöрись инька
- •Абу вермöм диктыны
- •Вöрисьыс кежöтлöма
- •Пон сёйись
- •Лешак нуöтлöм
- •Ыджытжык
- •Бедьыс мöдлаö нуöтiс
- •Лешачика кыскалöма
- •Вöрын олiсь инька
- •То ыджыт, то учöт
- •Пон кучика вöрись
- •Гитлерка
- •Вöрисьлöн инь кодь
- •Вöрись ордын
- •Дядькалöн пестуння
- •Пугырнюрись кöзяин
- •Митрофан митрофановичлöн тётка
- •Дявлöн туй
- •Мыйсянь чегис кок
- •Тöдiссез, тшыкöтчиссез
- •Петя-балаган
- •Мужык мунöма турунла
- •Тшыкöтöм свадьба
- •Тöдiсь тшыкöтö свадьба
- •Кинас аддзö
- •Мöдiк висьтассэз
- •Мам кай вештiсьöма
- •Ошлöн инька
- •Микайыв пиян икота
- •Икотаэз
- •Еннэз риксьöны
- •Оз лэдз чилькöтчыны
- •Кулöммес ловъяэслö отсалöны
- •Змея нимасис
- •Мырыв да кöкöв
- •Торокан пышшö
- •Югыт турун
- •Курöг празьник
- •Öшмöссэз
Вöрпи да пода йылiсь
Бöжись ви
Баля баран да коза баран
Вöв да кöин
Вельмöм шыр
Кöин-лекар
Кыдз старукаöс ош лечитiс
Ош ордын срокын
Оша-Миша да куим сой
Палитöм мыр
Панöм нинкöм
Руч да кöин (1)
Руч да кöин (2)
Руч да кöчпияннэз
Туран ырöш
Шыр да пышкай
Шыр да пышкай
Олас öтка шыр. Олас, олас да и шуас:
— А ноко ме гöтрася. Да не шырöс босьта, а пышкайöс: сы борд увтын узьлыны шонытжык лоас.
Котöртас пышкай дынö, корасьö:
— Пи-пи! Пет ме сайö, пышкай!
Пышкай юасьö:
— Мый тэнат бурыс эм?
Шыр висьталö:
— Керку эм, амбар эм, а сэтöн берся сёян: ид, анькытш, пыш.
«О, сэк тöвбыт пöт лоа», — думыш керас пышкай да шуас:
— Ме муна тэ сайö, шыр.
Шыр вайöтас пышкайсö гортас, шырк пырас позас, а пышкай сiдз и этадз пондылас кыссьыны нораас, да некыдз оз тöр: то бордыс кышасьö, то кокыс пыкöтасьö. И висьталö:
— Лок, шыр, ме ордö овны.
Пышкай вайöтас шырсö гортас, пырк лэбзяс керку юр увтö, а шыр сiдз и этадз пондылас кайны, да некыдз оз вермы: то гыжыс нильдö, то юрыс бергöтчö. И сэк висьталас:
— Лок, пышкай, ме ордö овны, ме ыбöссö ыждöта.
Мунас пышкай шыр ордö. Шыр гуд-гуд керыштас нора дорсö, шырк пырас пытшкас. Пышкай бöра тöрöтчас, тöрöтчас, да некыдз оз тöр осьтаас...
Сiдз и оз öтлаасьö нiя: шыр кольччас муын овны, а пышкай — керку юр увтын.
Вельмöм шыр
Оласö шыр да воробей. Воробей мунас вильса керны, а шыр гортас олö, павжун-ужун пуö. Вот шыр öтпыр каша пуас. Воробей сёяс да и юалö:
— Мыля тэнат, шыр, сэтшöм чöскыт кашаыт?
Шыр висьталö:
— Мунi и локтi — сё бöжнам сорлалi — вот сэтшöм и чöскыт.
Ашынас вильса керны мунас шыр, воробей гортавны кольччас, павжун да ужун керны. Пуас сiя каша, пондас бöжнас сорлавны пымсö да бöжсö сотас и лунтыр горзö.
Рытнас локтас шыр, юасьö:
— Мыля горзан, воробей?
— Бöжöс сотi да.
Шыр шуö:
— Вод порог вылас, лечита.
Воробей водас, а шыр не лечитны, а сёйны пондас воробейсö. Сiя и горöтö:
— Ой, зубыт, зубыт!
Шыр öлö сiйö:
— Керпит, чожа бур лоас, веськалан.
Воробей сэтчöдз керпитас, што шыр сылiсь горшсö орöтас, сэсся яйсö сёяс, а морос коскасис пыж керас. Керас да вадöрö кыскас, сэтчинiсь туригум аддзас да пелыс керас, пуксяс пыжйö, пондас ю кузя уявны-ветлыны, горöн сьывны:
Воробейись пыжйöн,
Туригумись беддьöн
Шыр кывтö-кавтö,
Алямаска мавтö,
Васö нильö нильöмöн,
Турун водö кышöпöн,
Вöрыс пöрö ризь-лопöн,
Му бовъялö бовйöмöн.
Кылас сьылöмсö кöч, корсьö:
— Шыр, шыр! Пуксьöт менö пыжъят!
Шыр висьталö:
— Ог пуксьöт, вöтян пыжöс и менö.
— Ме бордтыв сьöкыточки, пукся, дак и пыжыс оз вöрзьы.
— Но, пуксьы инö, — шуö шыр. Кöч пуксяс, шыр уйö да сьылö:
Воробейись пыжйöн,
Туригумись беддьöн
Шыр кывтö-кавтö,
Алямаска мавтö,
Васö нильö нильöмöн,
Турун водö кышöпöн,
Вöрыс пöрö ризь-лопöн,
Му бовъялö бовйöмöн.
Кылас шырлiсь сьылöмсö руч, корсьö:
— Шыр, шыр! Пуксьöт менö пыжъят!
Шыр висьталö:
— Ог пуксьöт, вöтян пыжöс и менö.
― Ме шыр гыж сьöкыточки, пукся, дак и пыжыт оз вöрзьы.
— Но, пуксьы инö, — шуö шыр. Руч и пуксис, а шыр уйö да сьылö:
Воробейись пыжйöн,
Туригумись беддьöн
Шыр кывтö-кавтö,
Алямаска мавтö,
Васö нильö нильöмöн,
Турун водö кышöпöн,
Вöрыс пöрö ризь-лопöн,
Му бовъялö бовйöмöн.
Шырлiсь сьылöмсö кылас кöин, корсьö:
— Шыр, шыр! Пуксьöт менö пыжъят!
Шыр висьталö:
— Ог пуксьöт, вöтян пыжöс и менö.
— Ме сю тусь сьöкыточки, пукся, дак и пыжыт оз вöрзьы.
— Но, пуксьы инö, — шуö шыр. Кöин пуксяс, а шыр уйö да сьылö:
Воробейись пыжйöн,
Туригумись беддьöн
Шыр кывтö-кавтö,
Алямаска мавтö,
Васö нильö нильöмöн,
Турун водö кышöпöн,
Вöрыс пöрö ризь-лопöн,
Му бовъялö бовйöмöн.
Этö сьылöмсö кылас ош, корсьö:
— Шыр, шыр! Пуксьöт менö пыжъят!
Шыр висьталö:
— Ог пуксьöт, вöтян пыжöс и менö.
— Ме öмидз сьöкыточки, пукся, дак и пыжыт оз вöрзьы.
— Но, пуксьы инö, — шуö шыр. Ош пуксяс да пыжсö пöрöтас. То тай бедаыс!
Уялiссес тульöтчöв-керасö ваас да берегас петасö, пондасö лыддьыны, быдöнныс я петiсö.
Ош лыддяс, лыддяс — öтiк оз пет. Кöин лыддяс, лыддяс — öтiк оз пет. Руч лыддяс, лыддяс — öтiк оз пет. Кöч лыддяс, лыддяс — öтiк оз пет. Сэк ош и шуö:
— Шыр абу. Сiйö тэ, кöч, сёйин!
Кöч повзяс да пышшас. Ош шуö ручлö:
— Шырсö тэ, руч, сёйин!
Руч повзяс да пышшас. Ош кöинлö шуö:
— Шырсö тэ, кöин, сёйин!
Кöин повзяс да пышшас.
А Ошыс ачыс шырсö ньылыштас — и пöт! Мунö сiя гортас, сералышлтö, а кынöмас шырыс повзьöтлö ошсö:
Гичи-гичи, паськыт пурт тöчита,
Гичи-гичи, ош кынöм резьöта!
Ош повзяс, шырлö кеймисьö:
— Пет öмöттям, эн резьöт кынöмöс — пуртыт ныжмас.
Шыр ошлö шуö:
— Пета кö öмöттят, дак тэ бöр сёян.
Ош сылö:
— Сэки пет бöрöттям.
— Лякöсьта сарапанöс... Ме кынöмтö резьöта да сэтi пета.
Гичи-гичи, паськыт пурт тöчита,
Гичи-гичи, ош кынöм резьöта!
Ош бöра кеймисьö:
— Эн резьöт кынöмöс, пет пельöттям.
— Нöита сарапанöс. Ме сёроно кынöмтö резьöта!
Гичи-гичи, паськыт пурт тöчита,
Гичи-гичи, ош кынöм резьöта!
Ошлöн сьöлöмыс гудыртчас, сiя ыр-р горзьöтас, и шырыс тульс öмсис петас да му вылас усяс. Ош казявтöг тальччас сы вылö да и ляпкöтас.
Сымда и повзьöтчас шыржуг!
