- •Пытшкöс
- •Вöрпи да пода йылiсь
- •Шыр да пышкай
- •Вельмöм шыр
- •Панöм нинкöм
- •Кöин-лекар
- •Кыдз старукаöс ош лечитiс
- •Баля баран да коза баран
- •Ош да мужык
- •Палитöм мыр
- •Ош ордын срокын
- •Бöжись ви
- •Руч да кöчпияннэз
- •Туран ырöш
- •Кимось йылiсь
- •Старик да вöрись
- •Сяпарись ваней
- •Бишедтан да чуддэз
- •Ваня - бöб зон
- •Кама иван
- •Куим зарниовöй юрси тылöп
- •Кабморт
- •Рытко, ойко да асывко
- •Иван мужыкпиян
- •Сар адмон, сылöн зон да оров зарниборд
- •Иван саревич (1)
- •Иван саревич (2)
- •Мича марпида
- •Лёгостай
- •Зонка читкыля юр
- •Шыр да кеня
- •Кам ордö била
- •Гусялöм сойез
- •Куим сой
- •Зарни яблоня
- •Иван саревич да мича ныв
- •Илля муромеч да шатёр-богатыр
- •Вежöм челядь
- •Савдатлöн инь да сылöн зарни челядь
- •Обороника
- •Рака козиннэз
- •Тёпок да бабылiньöй
- •Кöртовöй вöлок
- •Ошвердас
- •Бöб öмель
- •Сунис моток
- •Нылочка да еги-баба
- •Гона да öмека
- •Легонтай, легонтай
- •Певрунь
- •Вöралiсьлöн диво
- •Быдса чудо
- •Повзьöтчан керку
- •Кум да кума
- •Зарни сюр
- •Зарни кöш
- •Кыдз вöрдядь мыжйис инькаöс
- •Вöрись кульлöн отсöт
- •Мыйсянь китöмлöн киыс быдмис
- •Лёк туннэз йылiсь
- •Ленсювко
- •Богатыр да кулан
- •Умöлик мерин
- •Чöвтöтовöй дубаса ныв
- •Анькытш иванко
- •Шуд кошшиссез
- •Нывкаэз йылiсь каски
- •Иван да пров
- •Петра-сар, савдат да розбойниккез
- •Озыр жöник сайын
- •Мортсёйись инь
- •Грек шедтiссез
- •Яньки, паньки да ваньки
- •Мывкыда воннэз да бöб иван
- •Бöб зонпиян
- •Ай да сылöн куим зон
- •Тöдiсь доктор
- •Озыр корасись
- •Дышкучик
- •Кыдз данько бурлачитiс
- •Сизимок
- •Мывкыда митей
- •Кыдз мужык дзодзоггезöс янсöтiс
- •Китрöй мужык
- •Кытчö ветлiн да мый аддзылiн
- •Куим вон
- •Кыдз зонка би кошшис
- •Не поп, не чорт
- •Горш попаддя
- •Поп да срошнöй
- •Тыра курöг
- •Кöчкыйись да поп
- •Бöбсялöм поп
- •Кöбыла кольттез
- •Вöралiсь опонь да барин
- •Зимогор
- •Дыш олёнушка
- •«Ёгортан курöтан...»
- •Асныррез
- •Некывзiсь сапоггез
- •Юкмöсын тэсь
- •Мöдiк кудымкар
- •Туй вылын öшынок
- •Гузи да мези
- •Кыдз овдя пиканалiс
- •Потя да потика
- •Дзирыт пельняннез
- •Чочком колпака морт
- •Кыдз епаöс кöч велöтiс
- •Донтöмик пятаккез
- •Атрапей
- •Кыдз сёйис, сiдз и уджалiс
- •Таратайкаын поп
- •Елесько
- •Нёль вон да пишаль
- •«Эн керась ― усян!»
- •Нинйöм чаркиэз
- •Старик да старука
- •Нинкöм да налевка
- •Пöв нинкöма мужык
- •Комиöн буржык
- •Вежа висьттэз
- •Кысянь светас лоис му
- •Кыдз шогмис му
- •Шогмöма вöв коколись
- •Кыдз шогмöм кама му
- •Пера да зарань
- •Шондi да тöлiсь
- •Мыйсянь сюыс öтiк роза, öтiк шепа
- •Мыля ид шепыс дженыт
- •Мыля ошыс дженыт бöжа
- •Кыдз коми йöзсö пыртöмась
- •Кыдз шогмöмась антипина да паршакова деревняэз
- •Кыдз шогмöма кама ю
- •Вына отир, атаманнэз
- •Матрёна - вына инь
- •Кудым ош
- •Пера-богатыр
- •Кыдз пера да мизя олöмась лупъя дорын
- •Пера-богатыр да вöрись
- •Пера-богатыр да вакуль
- •Кыдз пера-богатыр вермасьöма змейкöт
- •Кыдз пера-богатыр отсалöма роч войсколö вермыны идолишшоöс
- •Кыдз пера-богатыр пессьöма грап строгановкöт
- •Пера да мизя йылiсь
- •Полюд да колчим
- •Юкся, пукся, чадз да бач
- •Богатыррес вольвылын вöлöмась
- •Онтип богатыр йылiсь
- •Чучкарской богатыррез
- •Майко да кудымко
- •Богатырка
- •Кыдз дзуздя розбойниккёзöс вашöтöм
- •Войсколöн атаман
- •Ермак атаман
- •Ермаклöн медодзза бой
- •Пугачов йылiсь
- •Камид атаман йылiсь
- •Воддя кузя бунт
- •Куим вон-богатыр
- •Чудь, важ отир
- •Чудляна
- •Чуддэз да чарла
- •Тшак увтiсь морток
- •Учöтик мортоккез
- •Медодзза отир
- •Важжес — ыджыт отир
- •Асьнысö вийöмась
- •Мунасö мöдлаö
- •Пуста деревня
- •Сьöд чукча
- •Медыджыт ен
- •Чучкöйлöн аслас сёрни
- •Быдöс дозмукöн торксьöмась
- •Важжес мыжйисьöны
- •Мыжйöм морт
- •Коми чуддэз
- •Одзза мортлöн коктуй
- •Чучкöйез пышшöмась розбойниккез шогъя
- •Тöдтöм йöзлöн горт
- •Розбойниккез, кладдэз
- •Ыджыт керкуись розбойниккез
- •Виясö бичулиöн
- •Розбойниклöн сьöлöмыс сьöд
- •Костымчи
- •Кык ыджыт клад
- •Розбойниккезлöн пыж
- •Иньва дорись клад
- •Пыжтыр зарни
- •Кладыс кöчöн мыччасис
- •Петöма ачыс
- •Лöз вöла караульшик
- •Кладыс не быдöнлö сюрö
- •Сказзэз
- •Бытшöм морт
- •Кин пармаö вайис бур олан
- •Чудвисьттэз
- •Суседкоэз
- •Суседко
- •Печкись суседко
- •Гидйись суседко
- •Кинкö мыччасис
- •Мешайтчöма чернильнича
- •Курöггезöн шупкасьö
- •Öтöрись чуддэз. Боболлез
- •Баняын блазнитiс
- •Пукалiкö
- •Сiсь чурка
- •Вежöм зонка
- •Пывсянiсь чуд
- •Мöс картаись чуд
- •Öвин васька
- •Кутор чуд
- •Умöль места
- •Чуд дозыляйтiс
- •Кöрт кокаэс мырддясö
- •Чоморлöн стан
- •«Мун чомору!»
- •Луншöрика
- •Луншöрика-обороника
- •Ваись, нюрись куллез
- •Кульпиян
- •Шулькун
- •Сакасикö
- •Куллезлöн свадьба
- •Тыись вакуль
- •Васö оз лэдз босьтны
- •Ва дорись нывка
- •Калян рöдiсь нывка
- •Вöрись чуддэз
- •Биа öма тупыль
- •Сотчан турунъюр
- •Лешачика дюттьöтöма
- •Тшакъявтöн чудитчис
- •Вöрисьлöн керкуын
- •Вöр кöзяин
- •«Вöр дорын олöм сторож…»
- •Вöрись дядько
- •Лешак да лешачика
- •Синкымтöм матшка
- •Вöрись инька
- •Абу вермöм диктыны
- •Вöрисьыс кежöтлöма
- •Пон сёйись
- •Лешак нуöтлöм
- •Ыджытжык
- •Бедьыс мöдлаö нуöтiс
- •Лешачика кыскалöма
- •Вöрын олiсь инька
- •То ыджыт, то учöт
- •Пон кучика вöрись
- •Гитлерка
- •Вöрисьлöн инь кодь
- •Вöрись ордын
- •Дядькалöн пестуння
- •Пугырнюрись кöзяин
- •Митрофан митрофановичлöн тётка
- •Дявлöн туй
- •Мыйсянь чегис кок
- •Тöдiссез, тшыкöтчиссез
- •Петя-балаган
- •Мужык мунöма турунла
- •Тшыкöтöм свадьба
- •Тöдiсь тшыкöтö свадьба
- •Кинас аддзö
- •Мöдiк висьтассэз
- •Мам кай вештiсьöма
- •Ошлöн инька
- •Микайыв пиян икота
- •Икотаэз
- •Еннэз риксьöны
- •Оз лэдз чилькöтчыны
- •Кулöммес ловъяэслö отсалöны
- •Змея нимасис
- •Мырыв да кöкöв
- •Торокан пышшö
- •Югыт турун
- •Курöг празьник
- •Öшмöссэз
Богатырка
Висьтасьлiсö, пермячка олöм, ыджыт вöлöм — розбойниккезсянь, тотарасянь вагаöн мездiсьлöм. Жаговöй, сьöкыт кокйыла, а выныс вöлöма. Зыбунiсь вöв öтнас кыскывлöма. Öтпыр мужыклö отсалöма кыскыны, но бöжсö вöлыслiсь орöтöма. Мужыкыс судитчöма, сылö висьталöмась: «Мыйлö тшöктiн кыскыны? Ачыт виноват!»
Усь-Иньваын баржа лажмытiнö вöлi пуксьöма, корöмась сiйö. А богатырка шуöма:
— Мыля менö корат? Жöникöс корö, ме и локта сыкöт. Сiя пондас кыскыны, а ме тойыштны.
Этö вот мый понда сiдз: иньыс кыскас, а мужыкыслö — магарыч.
Кыдз дзуздя розбойниккёзöс вашöтöм
Важся дзуздяккезлöн вöлöмась сизим кар, ныын олöмась Дзуздялöн зоннэз. А Дзуздяыс — нiя муэзiсь медыджыт кöзяйка. Вот Шудякöр — сылöн городишшо, Зуйкар — сылöн Етшкар сылöн жö. Вöлöмась каррес Кама дорöт, Колыч ладорын. А Леман ю дорын абу, кöть чудскöй местаэс эмöсь жö.
Дзуздялöн зоннэс богатыррез вöлöмась, нiя бура олöмась. И дорйисьны кужöмась, ежли кин войнаöн локтас ны дынö. Лёка тышкасьлöмась, да и китрöйöсь вöлöмась нiя, чучкöйес.
Одзжык öддьöн ыджыт розбой вöлöма, дзик война жö — овны абу сетлöма йöзыслö.
Кытшöмкö сэрпöсь атаман аслас розбойöн чучкöйес дынö локтöма, розоритöм Шудякöрсö, Чучкöй берегсö, инькаэсö, нывкаэсö нуöтöма да ны дынсянь неылö овны пуксьöма.
Дзуздя чукöртас зоннэсö да висьталас:
— Талун миянöс куштiсö, ашын тiян бердö кутчасö, ежели нем ог пондö керны... Лöсьöтчö воюйтны, сизим лун бöртi мездам ассиным отирсö и вештiсям розбойыскöт.
И вот лöсьöтчöны воюйтны чучкöйес. Квать ой сьöрна ракаэзöс куталасö, уна кыясö. Сизимöт лунас орддясö розбойскöй карсö да ракаэсö öтiкöн пондасö лэдзавны. Лэдзасö ракасö, сiя карзöмöн кар весьтöттяс гортас лэбзьö. А розбойниккес этö керпитны оз вермö, быд ракасö вийöны бы. Вот ньöвъёссезнысö быдöс и лыйласö.
Сэк дзуздяккес уськöтчасö розбойниккес вылö да вашöтасö нiйö горт местаэзсиныс.
Войсколöн атаман
Ермак — ыджыт атаман, уна йöз сылöн вöлöма. Батi татiссес тожö вöлiсö...
Шуöны тай, што Багайöт войсконас мунöма, вермис и миян Дедеруйö сибавны — сэк сiйö Пожымка шуöмась — пожыма деревня.
Ермак атаман
Висьтасьлiсö, Ермак атаман видзöма розбой, купеччезöс грабитлöма. Кылас эта йылiсь сар, корас дынас, шуö:
— Лутшшö тотарасö аслат кипод увтö босьт — генералöн кера.
Ермак согласитчас, и сар сылö сетас зарни сбруяа вöв да эзысёвöй шашка.
Мунас Ермак Кама дорö, войско öктас и давай Сибир босьтны. Но сэтчин сылiсь джын войскосö виясö, а тотара — уна, нiйö войскотöг он вермы.
Корас сарлiсь подмога — сар оз сет.
Ермак чукöртас аслас войскоö коми йöзсö, мунас Сибир босьтны.
Ошыбись öтiк мужык сы дынö сюрлöм и сыбöрын висьтасьöм, мый Сибирас шогмöм. А ме гедкоöсянь кывлi.
Босьтас Ермак атаман Гамазель — кар сэтшöмö. Войско юö-сёйö, гуляйтö. Сэсся онмöссясö быдöнныс, узьöны. Ермак войско вылö тотара уськöтчасö, унаöс виясö.
Эм команда: ва дорö! Сэтчин пö кораббез эмöсь. Атаман — медбöрын, сiйö кораббес колясö.
Чеччöвтас Ермак плот вылö, но жаль сылö зарни сбруяыс, и чеччылас да сьöрас босьтас. Чеччöвтас бöра плот вылас. Кокыс кышасяс яз клячö, и атаман усяс ваас.
Сiдз и вöяс: эд вывтас кöртовöй тужур новйöм. Да шашкаыс сьöрас тожö абу кокнит.
ЕРМАК
Ермак аслыс войскосö чукöртöма Кунгурын. Тотарскöй деревняэз ас кипод увтас босьтлöма, виль муэз. А юрсö сы понда пуктöма Иртыш ю дорын, кöр войскоыс шоччисьöма.
Гедö баитлiс: «Ермак тасянь, Кама дорсянь, мунöма Сибир босьтны и уна воюйтöм, уна йöзöс вермöм. Иртыш дорас тотара сы вылö уськöтчасö, Ермак плотöн пондас мöдöрас вуджны да уськöтас мечсö ваас. А сiя пуд сьöкыта вöлöм. Жаль мечсö вöтьны, вот и сунгисяс судзöтны, да мечыскöт и кольччас ва пыдöсас».
