Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Каски-ХХ.doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
3 Мб
Скачать
☆

Горш попаддя

Öтiк мачека нероднöй нывсö стрась умöля видзас. А нывкаыт невеста ни.

Петас сiя кыдзкö сёр рытöн ю дорö да норасьö тöлiсьлö:

— Тöлiсь тэ, тöлiсиньöй, он тöд тэ, кытшöм сьöкыт менам оланö. Лун-лун нирта-уджала, а öмйöм нянь сёя. Рытiсь-рыт печка да ректася, а рышкиссьöм йöрнöс-дубас новъя. И некинлö аслам олан йылiсь висьтасьны, сьöлöмöс кокньöтны.

Кылас нывлiсь норасьöмсö дзор тöлiсь да и лажмöтчас крутик дорас.

— Лок, —шуö, — нылiньöй, кöть ме тэнö жалейта. Босьт, мымда верман, менчим эзысьсö. А сы понда вежайö менö пуктан.

Нывка видзöтас-керас да и каяс тöлiсь вылас, запонтыр эзысьсö öктас.

— Аттьö тэныт, тöлiсь. Пукта тэнö вежайö и гöрд йöрнöс козьнала, кыдз жöник сайö понда петны.

Тöлiсь паныт:

— Аттьö и, тэныт, нылiньöй, бур кыв понда. Бырсяс сьöмыт, бöра кор менчим.

Кылас этö баснисö попаддя. Норовитас лун кык-куим, петас мича рытö ю дорас, кытсалö тöлiсьсö:

— Тöлiсь тэ, тöлiсиньöй, кежав ме дынöдз. Жöник сайö пета, а сьöмö дзикöдз бырсис, оз тырмы козиннэсö небны.

Оз казяв тöлiсьыс, што мöдiк сiйö корö, да и лажмöтчас крутик дорас. Попаддя каяс сы вылö и давай сюйны эзысьсö быдлаö. Öктiс, öктiс, сэсся некытчö ни тэчны.

— Виччись, — шуö, — тöлiсиньöй, ме посудала котрася. Ветлас, гоз ведраöн локтас да бöра куралö, тыртö ведраэсö. Казялас тöлiсь, што не сiя нывкаыс курасьö, а кинкö мöдiк, да и лэбтiсяс вылö.

Тыртас ведраэсö попаддя, кышалас коромысла вылас, лöсьöтчö гортас мунны. А муыс сы дынсянь ылын-ылын тыдалö.

Сiдз и кольччас тöлiсь вылас попаддя, öнi сё сулалö тыра ведраэзнас. Оз лысьт ректыны эзысьсö, виччисьö, кöр тöлiсь бöра сибалас ю дорас.

А нывка петас жöник сайö, тöлiсьлö гöрд йöрнöс козьналас. Сiйöн и мыччасьö тöлiсьыс мукöдпыр гöрд паськöмöн.

Поп да срошнöй

Олiс поп. Сылöн вöлi срошнöй. Вот нiя öтпыр лöсьöтчисö мунны турунла. Срошнöй босьтiс сьöрас чöвпан нянь, а поп эта мымдасö эз и думайт. А турун вöлi ылынкодь.

Локтiсö нiя, тэчисö доддезö турун, пондiсö локны гортаныс. Срошнöй кыскис писис нянь чöвпансö да пондiс сёйны. А попыс казялiс да юалiс:

— Мый нö тэ, детина, сёян?

— Турунсö, — шыасис срошнöй, ачыс бöра токо аклялö няньсö. А поплöн öддьöн пондiс кынöмыс симавны, нем керны, тапкис-сюйис öмас турунсö да пондiс сёйны. Ньылыштö бы, ньылыштö и некыдз оз вермы. Чапкис быдöс öмсис. Кыдзкö пö поди керпита жö.

Рыт локтiс, ковсис пырны узьны. Срошнöй пырис одзлань керкуас да кöзяиныслö шуö:

— Тэ, кыдз пондан пуксьöтны ужнайтны, дак кор токо öтпыр, попыс оз радейт, мед сiйö унаись корисö.

Юскисö вöввез, сёдiсö и пырисö керкуö. Кöзяйка лöсьöтiс ужнайтны да горöтчис:

— Батюшко да срошнöй, пуксьö да сёйö.

Срошнöй сэк жö пуксис пызан сайö да пондiс лэбтыны-панявны. А поплöн кöть и сималiс кынöмыс, но öтпырись корöмсяняс эз пуксьы. Виччисис, натьтö, пö мöдпырся эшö пондасö корны.

Срошнöй пöтiс дрин-дрин да чеччис. Пондiсö лöсьöтчыны водны. Сiя кайис пöлатьö, попыс — бöрсяняс. Куйлö поп, эз ни понды вермыны керпитны да и вашкыштiс срошнöйыслö:

— Мый жö бы сёйны, вир петö кынöм сималö.

А срошнöй рытнас казялiс, кыдз инькаыс векнитик öма кукшунö кöтiс нянь. Сэк срошнöйыс велöтiс попсö:

— Батюшко, гор вылас сулалö кукшун, мед тшыгйöн не кувны, дак кöть нянь кöтассö сёйышт.

Поп гусьöн кайис гор вылас да пондiс шлёпкыны-панявны. Быдöс лякöсьтiс чужöмсö и тошсö. Сёйис, сёйис — некыдз оз пöт. Öтiк киас етша шедö. Сэк сiя сюйыштiс, кыкнан кисö да мöдiс панявны содзнас. Но кукшун öмас киэс сибдiсö. Мырсис, мырсис — нем эз вермы керны. Сэк бöра гусьöн сибöтчис срошнöйыс дынö, ачыс куш ляк, да пондiс кеймисьны:

— Срошнöй, мый жö меным керны? Киэзö кукшунас сибдiсö.

Срошнöй повзьöтлö попсö:

— Тэрмась мездöтчыны, чожа эд пондас югдыны, шедан!..

— Дак мый жö ме понда керны? Отсав кыдзкö, — кеймисьö поп, ачыс мырсьö, мездöтö бы киэсö, да нем оз пет.

Аддзö срошнöй, делоыс неладно, курни-верни пасьтасис да вашкыштiс попыслö:

— Мунам чожжык, умöль дело вермас шогмыны. Öтöрас мездöтчан.

Сибдöм киэзнас поп токо ыбöсö, а срошнöй шыннялöмöн петiс бöрсяняс.