Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Каски-ХХ.doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
3 Мб
Скачать
☆

Савдатлöн инь да сылöн зарни челядь

Олiсö куим сой. Öтпыр пукалöны, печкöны и баитöны öтамöд коласын. Медыджыт сойыс и шуö:

— Кöр пета жöник сайö, ме нöбöта сылö зарни кокаöсь куим вöв.

Шöрöтыс шуö:

— А ме нöбöта зарни кокаöсь куим кукань.

Медучöтыс горöтчис:

— Ме нем ог нуöт, а вая жöникöлö куим зарни кага.

Эта коста öшын увтас сулалiс савдат, сiя быдöс кылiс, Пырис савдат керкуас да корасис ас саяс медучöт сойсö да нуöтiс аслас деревняö. Вот олiсö, олiсö и иньыс сьöктiс. А кöр локтiс кад вайны, савдат корис инькаыс дынö Баба Ягаöс.

Инька вайис зарни зон. Баба-Яга миськис-мавтiс сiйö да иньдöтiс кытчöкö, а зыбкаас пуктiс каньöс.

Савдат аддзис зыбкаись каньсö да шуö:

— Ась, каньыс миян абу жö.

Мöдпырся сьöктiс инька, и савдатыс бöра корис иньыс дынö Баба-Ягаöс. Баба-Яга миськис-мавтiс зарни кагасö да иньдöтiс кытчöкö, а зыбкаас пуктiс понпиянöс.

Савдат казялас кычансö и шуö:

— Ась, поныс миян тожö абу.

Куимöтпырся сьöктiс инька и вайис зарни кага, Баба-Яга миськис-мавтiс кагасö да бöра иньдöтiс кытчöкö, а сы туйö пуктiс мöдiк кагаöс. Лöгасис савдат, што бöбöтiс сiйö иньыс, керис крепыт бочка, сюйыштiс сэтчö сiйö каганас, каньнас да поннас, пöдналiс и чапкис ыджыт ва вылö, Уйöны нiя ва вылöттяс, уйöны, а кагаыс богатырö быдмис и шуö:

— Мам, ме кок йылам лэбтiся?

Мамыс эз лэдз, повзис, што бочкаыс жугалас, и нiя вöясö.

Вот бочкасö чапкис берегö. Богатыр жугдiс бочкасö, и быдöнныс петiсö берегас да строитiсö керку и пондiсö сэтöн овны.

Эта коста Баба-Яга гöтралiс савдатсö аслас ныв вылын, öтпыр савдат шуö:

— Неылын миян дынсянь сулалö бур и бур керку, ветла видзöта, кин сэтöн олö.

Баба-Ягаыс шуö:

— Эн мун, лутшö кай вöрö, сэтчин аддзан зарни кокаöсь куим вöв.

Понокыс богатырлöн сэтöн вöлас и этö кылас, чожжык котöртас гортас и быдöс висьтасяс. Сэк сыкöт богатыр каяс да лэдзчöтас вöрись вöввесö гортаныс. Савдат каяс жö вöрас, ветлöтас, ветлöтас вöрöт — некин абу. Сiйöн сорöн и лэдзчас гортас. Олас, олас да мöдпырся лöсьöтчö мунны керкуас. Но Баба-Яга бöра шуö:

— Эн мун, а кай вöрас, сэтчин эмöсь куим кукань зарни кокаöсь.

Савдат кывзас сiйö, каяс вöрас, кошшас, кошшас, да бöра сiйöн сорöн гортас и локтас: понокыс бöра кылас да одзалас кöзяинлö висьтавны, а кöзяиныс куканнесö гортас вашöтас.

Куимöтпырся лöсьöтчö савдат мунны. Баба-Яга и висьталö сылö:

— Эн мун, а кай вöрö, аддзан сэтчинiсь куим зарни кага.

Понок сэтi матi котрасис, кылас этö, котöртас гортаси висьтасяс, мый кылiс. Богатыр каяс вöрас, а мамыс пöжалас куим сöчöн и сетас сылö сьöрас. Каяс, вердас зарни кагаэсö, а нiя шуöны:

— Кыдз роднöй мамным вердiс. Богатыр шуас:

— Нiйö мамныт и пöжалiс.

Вежöртасö зарни челядь, што нылöн роднöй мам ловья, и лэдзчасö быдöнныс гортаныс.

Савдат бöра вöрсис нем оз аддзы, лöгасяс да сразу лэдзчас сiя басöк керкуö, кытчö важын ни мöдiс ветлыны. Локтас, аддзö: сэтчин иньыс, зарни кока вöввес, куканнес, куим кагаыс, поныс, каньыс, богатырыс. Видзöтас-керас савдат да и кольччас ныкöт овны.

Обороника

Оласö-вöласö мужык да инька. Дыр нiя оласö кыкöн. Бура оласö, токо челядьныс озö вöлö. И вот сёжö чужас нылöн нылочка, а баняас пывсьöтны некинлö. Мунас инька кошшыны, кин бы миссьöтiс кагасö.

Мунас, мунас и панталас косьмöм, кузь ныра старушкаöс. Эта вöлi ачыс Обороникаыс. Обороника юалö инькаыслiсь:

— Кытчö тэ мунан и кытшöм делоöн? Инькаыс висьталас:

— Миян эм учöтик кага, но сiйö некинлö баняын миссьöтны, и ме муна кошшыны мортöс, кöда бы миссьöтiс сiйö.

— Босьт менö, — шуö Обороника, — ме öддьöн бура кужа миссьöтны учöт кагаэсö.

— Мунам чожжык, — шуö радмöм мам.

Вайöтiс сiя Обороникасö гортас, висьтасис жöникыслö сы йылiсь, и жöникыс тожö радмис, што нылöн кагаыс лоас миссьöтöм.

Вот баняыс ештiс, и мунiс мамыс каганас баняö да нуöтiс сьöрас кузь ныра старукасö. Баняас Обороника вежис инькасö: сы туйö колис ассис нывсö, а инькасö нуöтiс вöрö да игналiс аслас керкуокö. Мужык нем эз казяв и пондiс овны Обороникаыс нывкöт, кыдз аслас инькöт.

Дыр я, не я нiя олiсö, токо öтпыр жöникыс казялiс, што иньыс пондiс баитны умöля, и öмыс сылöн косöй. И кагаыс пыр пондiс токо узьны (этö Обороникаыс сiйö колдуйтiс).

Пондiс иньыс сьöрын мужык следитны и казялiс, што эта не иньыс, и вежöртiс, што старукаыс вежис сылiсь иньсö.

Мужык кöрталiс Обороникаыслiсь нывсö вöв бöж бердö и вашöтлiс вöвсö сэтчöдз, кытчöдз Обороникалöн нылыс эз орлась торрез вылö: коккес пöрисö тоиннэзö, киэс — кураннэзö, юрыс — кашникö, кынöмыс — сельничаö, синнэс — доноккезö.

Чожа эта туй кузя пондiс мунны Обороникаыс. Аддзис туй вывсис коккесö и шуö:

— Нöбöта нылöлö, сылöн тоиннэз лоасö. Казялiс киэсö и шуö:

— Нуöта нылöлö, кöть кураннэз сылöн лоасö. Казялiс юрсö и шуö:

— Бур кашник лоас нылöлöн. Казялiс кынöмсö и шуö:

— Öддьöн бур лоас сэтöн и пизь видзны. Казялiс синнэсö и шуö:

— Нöбöта доннэсö нылöлö пристеж вылö.

Локтiс Обороника мужык ордö, а сiя важын ни сiйö виччисьöм. Кутiс мужык Обороникасö, кöрталiс вöв бöж бердö, вашöтiс вöвсö вöр дынöдз и сё юасьö:

— Кытöн менам иньö? Вайöт сiйö ме дынö öнi жö! Обороника пондiс кеймисьны:

— Лэдз менö, вайöта тэ дынö иньтö. Мужык вайöтiс вöв бöж бердö кöрталöм Обороникасö сы керкуок дынöдз, а вöлыс сылiсь рожасö куш ляк керис. Сэсся Обороника осьтiс керкуоксö, лэдзис мужыклiсь инькасö. Радöсь лоисö мужык да инька, öтлаын мунiсö гортаныс, а Обороникасö сэтчö и колисö. Сэксянь Обороника дугдiс йöзсö öбижайтны. А инькаыс жöникыскöт öнöдз бура олöны.