- •Пытшкöс
- •Вöрпи да пода йылiсь
- •Шыр да пышкай
- •Вельмöм шыр
- •Панöм нинкöм
- •Кöин-лекар
- •Кыдз старукаöс ош лечитiс
- •Баля баран да коза баран
- •Ош да мужык
- •Палитöм мыр
- •Ош ордын срокын
- •Бöжись ви
- •Руч да кöчпияннэз
- •Туран ырöш
- •Кимось йылiсь
- •Старик да вöрись
- •Сяпарись ваней
- •Бишедтан да чуддэз
- •Ваня - бöб зон
- •Кама иван
- •Куим зарниовöй юрси тылöп
- •Кабморт
- •Рытко, ойко да асывко
- •Иван мужыкпиян
- •Сар адмон, сылöн зон да оров зарниборд
- •Иван саревич (1)
- •Иван саревич (2)
- •Мича марпида
- •Лёгостай
- •Зонка читкыля юр
- •Шыр да кеня
- •Кам ордö била
- •Гусялöм сойез
- •Куим сой
- •Зарни яблоня
- •Иван саревич да мича ныв
- •Илля муромеч да шатёр-богатыр
- •Вежöм челядь
- •Савдатлöн инь да сылöн зарни челядь
- •Обороника
- •Рака козиннэз
- •Тёпок да бабылiньöй
- •Кöртовöй вöлок
- •Ошвердас
- •Бöб öмель
- •Сунис моток
- •Нылочка да еги-баба
- •Гона да öмека
- •Легонтай, легонтай
- •Певрунь
- •Вöралiсьлöн диво
- •Быдса чудо
- •Повзьöтчан керку
- •Кум да кума
- •Зарни сюр
- •Зарни кöш
- •Кыдз вöрдядь мыжйис инькаöс
- •Вöрись кульлöн отсöт
- •Мыйсянь китöмлöн киыс быдмис
- •Лёк туннэз йылiсь
- •Ленсювко
- •Богатыр да кулан
- •Умöлик мерин
- •Чöвтöтовöй дубаса ныв
- •Анькытш иванко
- •Шуд кошшиссез
- •Нывкаэз йылiсь каски
- •Иван да пров
- •Петра-сар, савдат да розбойниккез
- •Озыр жöник сайын
- •Мортсёйись инь
- •Грек шедтiссез
- •Яньки, паньки да ваньки
- •Мывкыда воннэз да бöб иван
- •Бöб зонпиян
- •Ай да сылöн куим зон
- •Тöдiсь доктор
- •Озыр корасись
- •Дышкучик
- •Кыдз данько бурлачитiс
- •Сизимок
- •Мывкыда митей
- •Кыдз мужык дзодзоггезöс янсöтiс
- •Китрöй мужык
- •Кытчö ветлiн да мый аддзылiн
- •Куим вон
- •Кыдз зонка би кошшис
- •Не поп, не чорт
- •Горш попаддя
- •Поп да срошнöй
- •Тыра курöг
- •Кöчкыйись да поп
- •Бöбсялöм поп
- •Кöбыла кольттез
- •Вöралiсь опонь да барин
- •Зимогор
- •Дыш олёнушка
- •«Ёгортан курöтан...»
- •Асныррез
- •Некывзiсь сапоггез
- •Юкмöсын тэсь
- •Мöдiк кудымкар
- •Туй вылын öшынок
- •Гузи да мези
- •Кыдз овдя пиканалiс
- •Потя да потика
- •Дзирыт пельняннез
- •Чочком колпака морт
- •Кыдз епаöс кöч велöтiс
- •Донтöмик пятаккез
- •Атрапей
- •Кыдз сёйис, сiдз и уджалiс
- •Таратайкаын поп
- •Елесько
- •Нёль вон да пишаль
- •«Эн керась ― усян!»
- •Нинйöм чаркиэз
- •Старик да старука
- •Нинкöм да налевка
- •Пöв нинкöма мужык
- •Комиöн буржык
- •Вежа висьттэз
- •Кысянь светас лоис му
- •Кыдз шогмис му
- •Шогмöма вöв коколись
- •Кыдз шогмöм кама му
- •Пера да зарань
- •Шондi да тöлiсь
- •Мыйсянь сюыс öтiк роза, öтiк шепа
- •Мыля ид шепыс дженыт
- •Мыля ошыс дженыт бöжа
- •Кыдз коми йöзсö пыртöмась
- •Кыдз шогмöмась антипина да паршакова деревняэз
- •Кыдз шогмöма кама ю
- •Вына отир, атаманнэз
- •Матрёна - вына инь
- •Кудым ош
- •Пера-богатыр
- •Кыдз пера да мизя олöмась лупъя дорын
- •Пера-богатыр да вöрись
- •Пера-богатыр да вакуль
- •Кыдз пера-богатыр вермасьöма змейкöт
- •Кыдз пера-богатыр отсалöма роч войсколö вермыны идолишшоöс
- •Кыдз пера-богатыр пессьöма грап строгановкöт
- •Пера да мизя йылiсь
- •Полюд да колчим
- •Юкся, пукся, чадз да бач
- •Богатыррес вольвылын вöлöмась
- •Онтип богатыр йылiсь
- •Чучкарской богатыррез
- •Майко да кудымко
- •Богатырка
- •Кыдз дзуздя розбойниккёзöс вашöтöм
- •Войсколöн атаман
- •Ермак атаман
- •Ермаклöн медодзза бой
- •Пугачов йылiсь
- •Камид атаман йылiсь
- •Воддя кузя бунт
- •Куим вон-богатыр
- •Чудь, важ отир
- •Чудляна
- •Чуддэз да чарла
- •Тшак увтiсь морток
- •Учöтик мортоккез
- •Медодзза отир
- •Важжес — ыджыт отир
- •Асьнысö вийöмась
- •Мунасö мöдлаö
- •Пуста деревня
- •Сьöд чукча
- •Медыджыт ен
- •Чучкöйлöн аслас сёрни
- •Быдöс дозмукöн торксьöмась
- •Важжес мыжйисьöны
- •Мыжйöм морт
- •Коми чуддэз
- •Одзза мортлöн коктуй
- •Чучкöйез пышшöмась розбойниккез шогъя
- •Тöдтöм йöзлöн горт
- •Розбойниккез, кладдэз
- •Ыджыт керкуись розбойниккез
- •Виясö бичулиöн
- •Розбойниклöн сьöлöмыс сьöд
- •Костымчи
- •Кык ыджыт клад
- •Розбойниккезлöн пыж
- •Иньва дорись клад
- •Пыжтыр зарни
- •Кладыс кöчöн мыччасис
- •Петöма ачыс
- •Лöз вöла караульшик
- •Кладыс не быдöнлö сюрö
- •Сказзэз
- •Бытшöм морт
- •Кин пармаö вайис бур олан
- •Чудвисьттэз
- •Суседкоэз
- •Суседко
- •Печкись суседко
- •Гидйись суседко
- •Кинкö мыччасис
- •Мешайтчöма чернильнича
- •Курöггезöн шупкасьö
- •Öтöрись чуддэз. Боболлез
- •Баняын блазнитiс
- •Пукалiкö
- •Сiсь чурка
- •Вежöм зонка
- •Пывсянiсь чуд
- •Мöс картаись чуд
- •Öвин васька
- •Кутор чуд
- •Умöль места
- •Чуд дозыляйтiс
- •Кöрт кокаэс мырддясö
- •Чоморлöн стан
- •«Мун чомору!»
- •Луншöрика
- •Луншöрика-обороника
- •Ваись, нюрись куллез
- •Кульпиян
- •Шулькун
- •Сакасикö
- •Куллезлöн свадьба
- •Тыись вакуль
- •Васö оз лэдз босьтны
- •Ва дорись нывка
- •Калян рöдiсь нывка
- •Вöрись чуддэз
- •Биа öма тупыль
- •Сотчан турунъюр
- •Лешачика дюттьöтöма
- •Тшакъявтöн чудитчис
- •Вöрисьлöн керкуын
- •Вöр кöзяин
- •«Вöр дорын олöм сторож…»
- •Вöрись дядько
- •Лешак да лешачика
- •Синкымтöм матшка
- •Вöрись инька
- •Абу вермöм диктыны
- •Вöрисьыс кежöтлöма
- •Пон сёйись
- •Лешак нуöтлöм
- •Ыджытжык
- •Бедьыс мöдлаö нуöтiс
- •Лешачика кыскалöма
- •Вöрын олiсь инька
- •То ыджыт, то учöт
- •Пон кучика вöрись
- •Гитлерка
- •Вöрисьлöн инь кодь
- •Вöрись ордын
- •Дядькалöн пестуння
- •Пугырнюрись кöзяин
- •Митрофан митрофановичлöн тётка
- •Дявлöн туй
- •Мыйсянь чегис кок
- •Тöдiссез, тшыкöтчиссез
- •Петя-балаган
- •Мужык мунöма турунла
- •Тшыкöтöм свадьба
- •Тöдiсь тшыкöтö свадьба
- •Кинас аддзö
- •Мöдiк висьтассэз
- •Мам кай вештiсьöма
- •Ошлöн инька
- •Микайыв пиян икота
- •Икотаэз
- •Еннэз риксьöны
- •Оз лэдз чилькöтчыны
- •Кулöммес ловъяэслö отсалöны
- •Змея нимасис
- •Мырыв да кöкöв
- •Торокан пышшö
- •Югыт турун
- •Курöг празьник
- •Öшмöссэз
Савдатлöн инь да сылöн зарни челядь
Олiсö куим сой. Öтпыр пукалöны, печкöны и баитöны öтамöд коласын. Медыджыт сойыс и шуö:
— Кöр пета жöник сайö, ме нöбöта сылö зарни кокаöсь куим вöв.
Шöрöтыс шуö:
— А ме нöбöта зарни кокаöсь куим кукань.
Медучöтыс горöтчис:
— Ме нем ог нуöт, а вая жöникöлö куим зарни кага.
Эта коста öшын увтас сулалiс савдат, сiя быдöс кылiс, Пырис савдат керкуас да корасис ас саяс медучöт сойсö да нуöтiс аслас деревняö. Вот олiсö, олiсö и иньыс сьöктiс. А кöр локтiс кад вайны, савдат корис инькаыс дынö Баба Ягаöс.
Инька вайис зарни зон. Баба-Яга миськис-мавтiс сiйö да иньдöтiс кытчöкö, а зыбкаас пуктiс каньöс.
Савдат аддзис зыбкаись каньсö да шуö:
— Ась, каньыс миян абу жö.
Мöдпырся сьöктiс инька, и савдатыс бöра корис иньыс дынö Баба-Ягаöс. Баба-Яга миськис-мавтiс зарни кагасö да иньдöтiс кытчöкö, а зыбкаас пуктiс понпиянöс.
Савдат казялас кычансö и шуö:
— Ась, поныс миян тожö абу.
Куимöтпырся сьöктiс инька и вайис зарни кага, Баба-Яга миськис-мавтiс кагасö да бöра иньдöтiс кытчöкö, а сы туйö пуктiс мöдiк кагаöс. Лöгасис савдат, што бöбöтiс сiйö иньыс, керис крепыт бочка, сюйыштiс сэтчö сiйö каганас, каньнас да поннас, пöдналiс и чапкис ыджыт ва вылö, Уйöны нiя ва вылöттяс, уйöны, а кагаыс богатырö быдмис и шуö:
— Мам, ме кок йылам лэбтiся?
Мамыс эз лэдз, повзис, што бочкаыс жугалас, и нiя вöясö.
Вот бочкасö чапкис берегö. Богатыр жугдiс бочкасö, и быдöнныс петiсö берегас да строитiсö керку и пондiсö сэтöн овны.
Эта коста Баба-Яга гöтралiс савдатсö аслас ныв вылын, öтпыр савдат шуö:
— Неылын миян дынсянь сулалö бур и бур керку, ветла видзöта, кин сэтöн олö.
Баба-Ягаыс шуö:
— Эн мун, лутшö кай вöрö, сэтчин аддзан зарни кокаöсь куим вöв.
Понокыс богатырлöн сэтöн вöлас и этö кылас, чожжык котöртас гортас и быдöс висьтасяс. Сэк сыкöт богатыр каяс да лэдзчöтас вöрись вöввесö гортаныс. Савдат каяс жö вöрас, ветлöтас, ветлöтас вöрöт — некин абу. Сiйöн сорöн и лэдзчас гортас. Олас, олас да мöдпырся лöсьöтчö мунны керкуас. Но Баба-Яга бöра шуö:
— Эн мун, а кай вöрас, сэтчин эмöсь куим кукань зарни кокаöсь.
Савдат кывзас сiйö, каяс вöрас, кошшас, кошшас, да бöра сiйöн сорöн гортас и локтас: понокыс бöра кылас да одзалас кöзяинлö висьтавны, а кöзяиныс куканнесö гортас вашöтас.
Куимöтпырся лöсьöтчö савдат мунны. Баба-Яга и висьталö сылö:
— Эн мун, а кай вöрö, аддзан сэтчинiсь куим зарни кага.
Понок сэтi матi котрасис, кылас этö, котöртас гортаси висьтасяс, мый кылiс. Богатыр каяс вöрас, а мамыс пöжалас куим сöчöн и сетас сылö сьöрас. Каяс, вердас зарни кагаэсö, а нiя шуöны:
— Кыдз роднöй мамным вердiс. Богатыр шуас:
— Нiйö мамныт и пöжалiс.
Вежöртасö зарни челядь, што нылöн роднöй мам ловья, и лэдзчасö быдöнныс гортаныс.
Савдат бöра вöрсис нем оз аддзы, лöгасяс да сразу лэдзчас сiя басöк керкуö, кытчö важын ни мöдiс ветлыны. Локтас, аддзö: сэтчин иньыс, зарни кока вöввес, куканнес, куим кагаыс, поныс, каньыс, богатырыс. Видзöтас-керас савдат да и кольччас ныкöт овны.
Обороника
Оласö-вöласö мужык да инька. Дыр нiя оласö кыкöн. Бура оласö, токо челядьныс озö вöлö. И вот сёжö чужас нылöн нылочка, а баняас пывсьöтны некинлö. Мунас инька кошшыны, кин бы миссьöтiс кагасö.
Мунас, мунас и панталас косьмöм, кузь ныра старушкаöс. Эта вöлi ачыс Обороникаыс. Обороника юалö инькаыслiсь:
— Кытчö тэ мунан и кытшöм делоöн? Инькаыс висьталас:
— Миян эм учöтик кага, но сiйö некинлö баняын миссьöтны, и ме муна кошшыны мортöс, кöда бы миссьöтiс сiйö.
— Босьт менö, — шуö Обороника, — ме öддьöн бура кужа миссьöтны учöт кагаэсö.
— Мунам чожжык, — шуö радмöм мам.
Вайöтiс сiя Обороникасö гортас, висьтасис жöникыслö сы йылiсь, и жöникыс тожö радмис, што нылöн кагаыс лоас миссьöтöм.
Вот баняыс ештiс, и мунiс мамыс каганас баняö да нуöтiс сьöрас кузь ныра старукасö. Баняас Обороника вежис инькасö: сы туйö колис ассис нывсö, а инькасö нуöтiс вöрö да игналiс аслас керкуокö. Мужык нем эз казяв и пондiс овны Обороникаыс нывкöт, кыдз аслас инькöт.
Дыр я, не я нiя олiсö, токо öтпыр жöникыс казялiс, што иньыс пондiс баитны умöля, и öмыс сылöн косöй. И кагаыс пыр пондiс токо узьны (этö Обороникаыс сiйö колдуйтiс).
Пондiс иньыс сьöрын мужык следитны и казялiс, што эта не иньыс, и вежöртiс, што старукаыс вежис сылiсь иньсö.
Мужык кöрталiс Обороникаыслiсь нывсö вöв бöж бердö и вашöтлiс вöвсö сэтчöдз, кытчöдз Обороникалöн нылыс эз орлась торрез вылö: коккес пöрисö тоиннэзö, киэс — кураннэзö, юрыс — кашникö, кынöмыс — сельничаö, синнэс — доноккезö.
Чожа эта туй кузя пондiс мунны Обороникаыс. Аддзис туй вывсис коккесö и шуö:
— Нöбöта нылöлö, сылöн тоиннэз лоасö. Казялiс киэсö и шуö:
— Нуöта нылöлö, кöть кураннэз сылöн лоасö. Казялiс юрсö и шуö:
— Бур кашник лоас нылöлöн. Казялiс кынöмсö и шуö:
— Öддьöн бур лоас сэтöн и пизь видзны. Казялiс синнэсö и шуö:
— Нöбöта доннэсö нылöлö пристеж вылö.
Локтiс Обороника мужык ордö, а сiя важын ни сiйö виччисьöм. Кутiс мужык Обороникасö, кöрталiс вöв бöж бердö, вашöтiс вöвсö вöр дынöдз и сё юасьö:
— Кытöн менам иньö? Вайöт сiйö ме дынö öнi жö! Обороника пондiс кеймисьны:
— Лэдз менö, вайöта тэ дынö иньтö. Мужык вайöтiс вöв бöж бердö кöрталöм Обороникасö сы керкуок дынöдз, а вöлыс сылiсь рожасö куш ляк керис. Сэсся Обороника осьтiс керкуоксö, лэдзис мужыклiсь инькасö. Радöсь лоисö мужык да инька, öтлаын мунiсö гортаныс, а Обороникасö сэтчö и колисö. Сэксянь Обороника дугдiс йöзсö öбижайтны. А инькаыс жöникыскöт öнöдз бура олöны.
