Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Каски-ХХ.doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
3 Мб
Скачать
☆

Розбойниккез, кладдэз

Виясö бичулиöн

Иньва дорись клад

Кладыс кöчöн мыччасис

Кладыс не быдöнлö сюрö

Костымчи

Кык ыджыт клад

Лöз вöла караульшик

Петöма ачыс

Пыжтыр зарни

Розбойниккезлöн пыж

Розбойниклöн сьöлöмыс сьöд

Ыджыт керкуись розбойниккез

Ыджыт керкуись розбойниккез

Эм миян Ыджыт керкуа яг, важ отирлöн горт. Сэтчин кöркö розбойнöй морттэз оласö, нылöн уна зарни вöлас.

Кысь нiя вовлöмась, киннэз — ог тöд, а öддьöн лёкöсь вöлöмась, комиэслö нысянь олан абу вöлöма. Эта розбойыс гöгöр ветлöтöм да грабитöм, кин шедас. Сэсся татiссес отсöт корöмась, отсöтыс кысянькö локтöм да вашöтöм розбойниккесö, ыджыт керкунысö разьöм, а зарнисö казналö сетöм.

Виясö бичулиöн

Андроновчи саяс места шусьö Гаръямыслогдор. Сэтöн кытöнкö эм зарниа клад. Сiйö зарнисö розбойниккез дзебöмась. А нiя татчö вовлöмась Кама дорись, эстöн нылöн керкуэз вöлöмась.

Гожумнас атаман аслас шайкаöн розбойничайтö, а тöвнас Гаръямыслогдорын олö.

Крессянасö абу вöрöтлöма — мый нылiсь босьтан? — а озырресö абу жалейтлöм. Пырас пö озыррез керкуö прикажитас:

— Сувтöт-ко, кöзяин, пызан вылат гырнич да тырт сiйö эзысьöн-зарниöн.

Кыдз зарнисö оз пондö сетны, розбойниккес джодж шöрас бипур керöны. Сэк вöлись озыр кöзяин повзьö да тыртö гырничсö эзысьöн-зарниöн.

Атамансö неöтчид пондыласö кутны — некыдз оз шед.

Мöдасö пишались лыйны — пуляыс сыö оз мöртчы. Кинкö висьталас: бичули зарадöн колö вийны.

Зарадаласö важ бичули, öтöрсяняс гусьöн öшын осьтасö да и лыясö — пöрöтасö вöлись. А эзысь-зарни öнöдз эз аддзö.

Розбойниклöн сьöлöмыс сьöд

Отирыс берсясö тöдö. Вот миян эм Пыжъян нима места, Чучкöй жö. Сэтöн керлöмась али видзлöмась пыжжез.

Сысянь матын — паськыт ров, пыдын кырас. Пыдöсас вылынжык места тöдчö — дзик престов сувтöтöмась. Вот и шуöны: эта престов вылын пукавлöма розбойниккезлöн атаман. Сысся ыджытжык розбойник югытас абу вöвлöм. И сымда зарни да эзысь öктöм — некытчö воштыны.

Кöр Иван Грознöй пондас дзескöтны сiйö, атаман зарнисö да эзысьсö дзебас муö. Ежели пö ог ештö асьным пользуйтчыны, дак мед некин оз аддзыв сiйö.

Атамансö кутасö да казнитасö: нетшкöвтасö сьöлöмсö. Нетшкöвтасö, но оз чапкö, а пуктасö тасьтi вылö и пондасö новйöтны деревняэзöт. А сьöлöмыс — топ шом — сы бура йöзыс ёрдöма розбойниксö.

Сыбöрын жаритöмась сьöлöмсö, поннэзлö чапкöмась, да и поннэс оз сёйö. Кырнышшез лёксö юкалöмась.

А кладсö öнöдз эз аддзö.

Костымчи

Вöлöма сэтшöм морт — Костым. Этö öддьöн ни важын, некин оз тöд — кöр. И олöмась сылöн зоннэз да мöдiк отир — костымчи.

Нiя не татiсь отир, чужöйöсь. Нiя гусясиссез вöлöмась, розбойниккез.

Костымчи йылiсь и талун шуöны: «Костымчи дынöт рака лэбзяс — бордсö öштас». Сэтшöмöсь и вöлöмась костымчи: казявтöг ны дынöт некин оз мун, некин оз лэбзьы. А кинöс казяласö, сё ни кыдзкö öбидитасö.

Кык ыджыт клад

Эм миян Галямыс, сэтöн розбойлöн ыджыт клад. Эта розбойлöн вöлöма аслас туй — Шуатуй. Сiя мунöма Кувасянь веськыта Байбакö.

Розбой грабитлöм озыр йöзöс, а говсö абу вöрöтöм. Грабитöмсö муö сюйöм, вот и шогмöма клад. Сэтчин тыр сякöйыс: зарни, эзысь, дона бекöрпань да паськöм. Мукöдыс эд öддьöн озыра овлöмась, дак нылöн ведра, коромысла, чер, пурт — чисто эзысись вöлöм. А розбойниккес ветлывлöмась нельки Казаньöдз и быдöс, мый ваясö, сэтчö жö дзебасö — сiйö ми шуам Богатöй ытшкас. Сэтöн уна кошшисьлiсö, дак оз аддзö кладсö.

А öтпыр Таскайись морттэз Круточойö мунасö. Сэтчин тожö ыджыт клад. Нiя сьöраныс босьтасö кöртовöй шуппез, чувъясö омöн и аддзасö эд! Но сэтчö гыма-ёрка чочком вöлöн локтасö, веськыта кошшиссес вылö гöнитöны. Мужыккес повзясö да вешшыштасö бокö — и кладыс абу, ны син одзись нуöтасö. А эд шуп увтас сюрлöма ни: кальс-кальс пö кылiс.