- •Пытшкöс
- •Вöрпи да пода йылiсь
- •Шыр да пышкай
- •Вельмöм шыр
- •Панöм нинкöм
- •Кöин-лекар
- •Кыдз старукаöс ош лечитiс
- •Баля баран да коза баран
- •Ош да мужык
- •Палитöм мыр
- •Ош ордын срокын
- •Бöжись ви
- •Руч да кöчпияннэз
- •Туран ырöш
- •Кимось йылiсь
- •Старик да вöрись
- •Сяпарись ваней
- •Бишедтан да чуддэз
- •Ваня - бöб зон
- •Кама иван
- •Куим зарниовöй юрси тылöп
- •Кабморт
- •Рытко, ойко да асывко
- •Иван мужыкпиян
- •Сар адмон, сылöн зон да оров зарниборд
- •Иван саревич (1)
- •Иван саревич (2)
- •Мича марпида
- •Лёгостай
- •Зонка читкыля юр
- •Шыр да кеня
- •Кам ордö била
- •Гусялöм сойез
- •Куим сой
- •Зарни яблоня
- •Иван саревич да мича ныв
- •Илля муромеч да шатёр-богатыр
- •Вежöм челядь
- •Савдатлöн инь да сылöн зарни челядь
- •Обороника
- •Рака козиннэз
- •Тёпок да бабылiньöй
- •Кöртовöй вöлок
- •Ошвердас
- •Бöб öмель
- •Сунис моток
- •Нылочка да еги-баба
- •Гона да öмека
- •Легонтай, легонтай
- •Певрунь
- •Вöралiсьлöн диво
- •Быдса чудо
- •Повзьöтчан керку
- •Кум да кума
- •Зарни сюр
- •Зарни кöш
- •Кыдз вöрдядь мыжйис инькаöс
- •Вöрись кульлöн отсöт
- •Мыйсянь китöмлöн киыс быдмис
- •Лёк туннэз йылiсь
- •Ленсювко
- •Богатыр да кулан
- •Умöлик мерин
- •Чöвтöтовöй дубаса ныв
- •Анькытш иванко
- •Шуд кошшиссез
- •Нывкаэз йылiсь каски
- •Иван да пров
- •Петра-сар, савдат да розбойниккез
- •Озыр жöник сайын
- •Мортсёйись инь
- •Грек шедтiссез
- •Яньки, паньки да ваньки
- •Мывкыда воннэз да бöб иван
- •Бöб зонпиян
- •Ай да сылöн куим зон
- •Тöдiсь доктор
- •Озыр корасись
- •Дышкучик
- •Кыдз данько бурлачитiс
- •Сизимок
- •Мывкыда митей
- •Кыдз мужык дзодзоггезöс янсöтiс
- •Китрöй мужык
- •Кытчö ветлiн да мый аддзылiн
- •Куим вон
- •Кыдз зонка би кошшис
- •Не поп, не чорт
- •Горш попаддя
- •Поп да срошнöй
- •Тыра курöг
- •Кöчкыйись да поп
- •Бöбсялöм поп
- •Кöбыла кольттез
- •Вöралiсь опонь да барин
- •Зимогор
- •Дыш олёнушка
- •«Ёгортан курöтан...»
- •Асныррез
- •Некывзiсь сапоггез
- •Юкмöсын тэсь
- •Мöдiк кудымкар
- •Туй вылын öшынок
- •Гузи да мези
- •Кыдз овдя пиканалiс
- •Потя да потика
- •Дзирыт пельняннез
- •Чочком колпака морт
- •Кыдз епаöс кöч велöтiс
- •Донтöмик пятаккез
- •Атрапей
- •Кыдз сёйис, сiдз и уджалiс
- •Таратайкаын поп
- •Елесько
- •Нёль вон да пишаль
- •«Эн керась ― усян!»
- •Нинйöм чаркиэз
- •Старик да старука
- •Нинкöм да налевка
- •Пöв нинкöма мужык
- •Комиöн буржык
- •Вежа висьттэз
- •Кысянь светас лоис му
- •Кыдз шогмис му
- •Шогмöма вöв коколись
- •Кыдз шогмöм кама му
- •Пера да зарань
- •Шондi да тöлiсь
- •Мыйсянь сюыс öтiк роза, öтiк шепа
- •Мыля ид шепыс дженыт
- •Мыля ошыс дженыт бöжа
- •Кыдз коми йöзсö пыртöмась
- •Кыдз шогмöмась антипина да паршакова деревняэз
- •Кыдз шогмöма кама ю
- •Вына отир, атаманнэз
- •Матрёна - вына инь
- •Кудым ош
- •Пера-богатыр
- •Кыдз пера да мизя олöмась лупъя дорын
- •Пера-богатыр да вöрись
- •Пера-богатыр да вакуль
- •Кыдз пера-богатыр вермасьöма змейкöт
- •Кыдз пера-богатыр отсалöма роч войсколö вермыны идолишшоöс
- •Кыдз пера-богатыр пессьöма грап строгановкöт
- •Пера да мизя йылiсь
- •Полюд да колчим
- •Юкся, пукся, чадз да бач
- •Богатыррес вольвылын вöлöмась
- •Онтип богатыр йылiсь
- •Чучкарской богатыррез
- •Майко да кудымко
- •Богатырка
- •Кыдз дзуздя розбойниккёзöс вашöтöм
- •Войсколöн атаман
- •Ермак атаман
- •Ермаклöн медодзза бой
- •Пугачов йылiсь
- •Камид атаман йылiсь
- •Воддя кузя бунт
- •Куим вон-богатыр
- •Чудь, важ отир
- •Чудляна
- •Чуддэз да чарла
- •Тшак увтiсь морток
- •Учöтик мортоккез
- •Медодзза отир
- •Важжес — ыджыт отир
- •Асьнысö вийöмась
- •Мунасö мöдлаö
- •Пуста деревня
- •Сьöд чукча
- •Медыджыт ен
- •Чучкöйлöн аслас сёрни
- •Быдöс дозмукöн торксьöмась
- •Важжес мыжйисьöны
- •Мыжйöм морт
- •Коми чуддэз
- •Одзза мортлöн коктуй
- •Чучкöйез пышшöмась розбойниккез шогъя
- •Тöдтöм йöзлöн горт
- •Розбойниккез, кладдэз
- •Ыджыт керкуись розбойниккез
- •Виясö бичулиöн
- •Розбойниклöн сьöлöмыс сьöд
- •Костымчи
- •Кык ыджыт клад
- •Розбойниккезлöн пыж
- •Иньва дорись клад
- •Пыжтыр зарни
- •Кладыс кöчöн мыччасис
- •Петöма ачыс
- •Лöз вöла караульшик
- •Кладыс не быдöнлö сюрö
- •Сказзэз
- •Бытшöм морт
- •Кин пармаö вайис бур олан
- •Чудвисьттэз
- •Суседкоэз
- •Суседко
- •Печкись суседко
- •Гидйись суседко
- •Кинкö мыччасис
- •Мешайтчöма чернильнича
- •Курöггезöн шупкасьö
- •Öтöрись чуддэз. Боболлез
- •Баняын блазнитiс
- •Пукалiкö
- •Сiсь чурка
- •Вежöм зонка
- •Пывсянiсь чуд
- •Мöс картаись чуд
- •Öвин васька
- •Кутор чуд
- •Умöль места
- •Чуд дозыляйтiс
- •Кöрт кокаэс мырддясö
- •Чоморлöн стан
- •«Мун чомору!»
- •Луншöрика
- •Луншöрика-обороника
- •Ваись, нюрись куллез
- •Кульпиян
- •Шулькун
- •Сакасикö
- •Куллезлöн свадьба
- •Тыись вакуль
- •Васö оз лэдз босьтны
- •Ва дорись нывка
- •Калян рöдiсь нывка
- •Вöрись чуддэз
- •Биа öма тупыль
- •Сотчан турунъюр
- •Лешачика дюттьöтöма
- •Тшакъявтöн чудитчис
- •Вöрисьлöн керкуын
- •Вöр кöзяин
- •«Вöр дорын олöм сторож…»
- •Вöрись дядько
- •Лешак да лешачика
- •Синкымтöм матшка
- •Вöрись инька
- •Абу вермöм диктыны
- •Вöрисьыс кежöтлöма
- •Пон сёйись
- •Лешак нуöтлöм
- •Ыджытжык
- •Бедьыс мöдлаö нуöтiс
- •Лешачика кыскалöма
- •Вöрын олiсь инька
- •То ыджыт, то учöт
- •Пон кучика вöрись
- •Гитлерка
- •Вöрисьлöн инь кодь
- •Вöрись ордын
- •Дядькалöн пестуння
- •Пугырнюрись кöзяин
- •Митрофан митрофановичлöн тётка
- •Дявлöн туй
- •Мыйсянь чегис кок
- •Тöдiссез, тшыкöтчиссез
- •Петя-балаган
- •Мужык мунöма турунла
- •Тшыкöтöм свадьба
- •Тöдiсь тшыкöтö свадьба
- •Кинас аддзö
- •Мöдiк висьтассэз
- •Мам кай вештiсьöма
- •Ошлöн инька
- •Микайыв пиян икота
- •Икотаэз
- •Еннэз риксьöны
- •Оз лэдз чилькöтчыны
- •Кулöммес ловъяэслö отсалöны
- •Змея нимасис
- •Мырыв да кöкöв
- •Торокан пышшö
- •Югыт турун
- •Курöг празьник
- •Öшмöссэз
Рака козиннэз
Олöмась-вöлöмась пöрись гозъя. Вöлöм нылöн невна шогдi. Тулыснас кöдзöмась этö шогдiсö. Старик сiйö бура дозирайтöм, быд лун ветлывлöм ыб вылö.
Локтас вундан кад. Старука и юалö старикыслiсь:
— Воöм ни шогдiыс?
— Абу эшö,—шуö старик. Чулалас лун, и старука бöра юасьö:
— Поди туйö ни вундыны?
— Вежöв эшö, — паныт шуö старик. Куимöт лунас юалас старука, и старик висьталас:
— Öнi вот воис ни, мунам вундам. Босьтасö чарлаэз, мунасö ыб вылö вундыны. Локтасö, а сэтöн тыр рака табун.
— Вашöт, вашöт, старик, нiйö, — тшöктö старука, — а то няньтöг кольччамö.
Видзöтасö: чисто шогдiсö сёйöмась, нем абу кольöмась. Горзö старука, тöждiсьö старик: тшыгйöн пö ковсяс кувны нето корны мунны. Сэтчö öтiк рака горöтчас:
— Нач нем кö лоас сёйны, локтö миян дынö, мыйöнкö отсалам.
Локтасö гортаныс. А старука видö жöниксö — спасеннё абу:
— Висьталi ме тэныт, што колö дзимлявны одзжык. Вот öнi и ветлöт кортöн.
Думайтас-керас старик да лöсьöтчас туйö — бур олан кошшыны. Мунас, мунас, локтас креста туй вылö. Сэтöн старука, пöрись и пöрись, сулалö. Коккес — кыдз чöрссэз, бергалö-бергалö токо, спокой аслыс оз сет.
— Кытчö мунан, пöрись морт? — юалö старука. Старик быдöс висьтасяс, кытчö и мыля мунö. Старука мыччалас сылö туй, кытчö мунны. Тыдалö, гленитчас эд старикыс старукаыслö, и сiя велöтас пöрись мортсö:
— Локтан ракаэз дынö, дак ласковжык ло. Пондасö тэныт зарни сетны, эн босьт, кор нылiсь изынок. Старик аттьö висьталас старукалö, иньдöтчас одзлань. Дыр я, не я мунас, токо мыччисяс ыджыт да басöк двореч. Рака табун кытшöвтöмась дворечсö, кривзöны-карзöны, токо и кылö нылöн горöтлöмыс. Казялiсö стариксö и юалöны:
— Мыйлö локтiн? Зарни колö?
Сэтчö стариклö тöдвылас усяс тöдiсь старукалöн наказыс, сiя и горöтчас:
— Соколлэз тiйö менам, оз ков меным некытшöм зарни. Эм кö тiян изынок, то лутшö сiйö меным вайö.
Ракаэз баитасö-керасö ас коласаныс и решитасö сетны изыноксö.
Мунö гортас старик. Локтас ю дорöдз, а вуджны полö, посыс туйö потшоккез чапкалöмась.
— Кывзi жö важ кульлiсь-старукажуглiсь, кори изынок, а öнi кöть кыдз вудж сiйöн васö, — думайтö старик.
Но думайт эн думайт, а вуджны колö. Полöмöн каяс потшоккез вылö и вуджас эд!
Локтас старик гортас, сувтöтас изыноксö посöдзас. Иньыс петас сэтчö, видö жöниксö:
— Бöбöв тэ, бöбöв, мыйлö изынжугтö вайин, мый сыись толкыс?
Старик кыдз горöтас сэтчö:
— Изынок, оссьы!
Изын пондас гольöтны-уджавны, изыннэзнас бергöтлыны. Öт ладорсяняс шыдöс лэдзчö, а мöдöрсяняс поснит пизь пуркйö-петö. Радуйтчö старик, дивуйтчö старука:
— Кытiсь сымда няньыс?
Куравны оз ештö, сымда пизьыс да шыдöсыс лэдзчас. Бура пондасö сэксянь овны пöрись гозъя: пизь быдса сусек, шыдöс — тыр мешöк.
Корасö öтпыр нiя отирöс пирушка вылö. Озыр мужык, кöда олiс ны деревняын жö, тожö локтiс. Быдöнныс пуксясö пызан сайö, а озыр мужык оз пуксьы.
— Сет меным мельничатö, сэк пыр пондам тэкöт согласнöя овны, пыр пондам вовлiсьны да потшшуйтчыны, — шуö сiя.
Согласитчас старик. Сiя абу горш вöлöм, рам сьöлöма: мый корасö, сiйö и сетö.
Чулалас мымдакö кад, и няньыс стариклöн бырсяс. Видчö старука, кыдз кужö, сiдз и шуö стариксö. Лöсьöтас старик котомка и мунас ракаэз ордö.
Локтас креста туй дынö, а сэтöн бöра тöдiсь старука бергалö ни. Казялас сiя стариксö и шуö:
— Мый, бöра мунан? Мун, мун. Да пондасö кö ракаэз сетны зарни, эн босьт, а кор нылiсь чанёкöс.
Вайöт сiйö гортат да тшöкты тапнитны кокнас. Сiдз и керас мужык. Локтас ракаэз ордö, корас нылiсь зарни туйö чанёкöс и вайöтас гортас. Оз на ешты пырны гортас, тшöктас чанёксö тапнитны кокнас. Чань тапнитас — зарни чеччöвтас кок увтсис. Радмас старик:
— Öнi, старука, некинлö ни ог сетö чанёксö. Кылас чаньыс йылiсь богач. Сылö, горш душалö, эд быдöс колö. Локтас мужык дынö.
— Сет меным чаньтö, — шуö сiя.— Ме тэныт нянь сы туйö сета.
Согласитчас старик, сетас чаньсö. Богач сылö нянь невна сетас.
Дыр я не дыр я нiя оласö, токо няньыс нылöн бырсяс. Старик куимöтпырся мунас ракаэз ордö. Креста туй вылiсь тöдiсь старука висьталас:
— Ежели ракаэз ордö мунан, и нiя пондасö сетны зарни — эн босьт. Кор нылiсь клячок.
Локтас старик ракаэз дынö, корö клячок. Ракаэз сы вылын сералöны.
Старик сёроно корö клячок, зарниись откажитчö.
Сэк ракаэз сетасö сылö клячок.
Мунiкас старик и думайтö:
— Некинлö ни öнi клячоксö ог сет. Тырмас менö бöбöтлыны.
Локтас гортас да токо ештас пырны, клячок мезмас кисис да кыдз сiйö пондас вурны! Стариклö спасеннё абу. Кыдзкö ештас ыбöс саяс уськöтчыны, сiйöн и мезмас клячыс дынiсь.
Ашынас старик босьтас клячоксö, мунас озыр мужык ордö. Токо пырас керкуас да горöтчас:
— Клячок, уджав!
Клячыс кыдз пондас косявны-вурны богачсö, мöдыт оз тöд, кытчö и воштiсьны. Давай сiя кеймисьны стариклö:
— Дугдöт, бур морт, дугдöт чожажык! Быдöс бöр сета: и изынтö, и чанёктö!
Старик öлас клячоксö, босьтас изын, кутас чанёксö и мунас гортас.
Бура, баитöны, сыбöрын старик старукаыскöт олöмась да и öнöдз олöны. Быд тулысö сю кöдзöны, а арнас озыр урожай вундöны. И ракаэз ны дынö абу сэсся вовлöмась сюсö кокавны. Да и озыр мужык ны ордö оз пö пыравлы.
