151. Зәңгс тогтатн.

Хальмг Таңһчур, «Иньгллт» паркур, «Уралан» стадионур, Элстин цутхлңгур.

152. Таблицәр көдлтн.

Частрар, миисин, Анҗаһар, хө, селәнүр, нохан, шовун, дегтртә, мөрнә.

Бәәлһнә нерн	сурвр	киисквр
Хө	ю?	гемн. к.

А ш л г ч с у р в р м у д:

1. Хальмг келнд кедү киисквр бәәнә?

2. Киискврмүдин нерд болн сурврмудынь амн үгәр келҗ өгтн.

3. Төргч киискврт бәәх н эцүстә б. н. ямаран чилгчс авна?

4. Төргч киискврт бәәх цуг наадк хадвр эцүстә б. н. ямаран чилгчс авна?

5. Төргч киискврт бәәх эгшг эцүстә б. н. ямаран чилгчс авна?

6. Эгшг эцүстә үгмүдт төр. к – т чилгчин өмн ямаран салһгч хадвр бәәнә?

§ 26. Бәәлһнә нернә киисклһс

Б әәлһнә нерд һурвн баг киисклһәр хувагдна: 1-гч баг, 2-гч баг болн 3-гч баг. Бәәлһнә нернә 1-гч баг киисклһн н эцүстә болна: һасн, хулһн, мөсн.

2-гч баг киисклһн цуг наадк хадвр эцүстә болна: хальмг, гер, ишк, ээҗ.

3-гч баг киисклһн цуг эгшг эцүстә болна: дорва, Һәрә, эрвәкә, богшурһа.

153. Таблицәр көдлтн.

Сүлд, частр, туг, йиртмҗ, теңгр, одн, элә, тоһрун, һазр, бавуха, арат, чон, хорха, дегтр, багш, эмч, чирә, өвсн, урһмл, чееҗ, нурһн, салькн, Җаңһр, зөг, ишк, сар, талвң, уульнц, тавг, хумсн, җивр, зург, шора, хаалһ, күүкн.

1-гч баг киисклһн	2-гч баг киисклһн	3-гч баг киисклһн

154. Умштн. Бәәлһнә нердин киисклһнә багинь йилһҗ бичтн.

Төрскәр, эцктә, модар, самбрт, эгчүр, цагин, цаасиг, хораһар, ялмиг

киилгәс, шамас, моһан, зурмнла, үүдиг, һаһад, зургин, өрклә, ахас

нохаг, ааһд, нүд.

Янзнь: күүкиг – күүкн – 1-гч баг киисклһн.

155. Үгмүд шинҗлтн. Мөр болһнд үлү үг олтн. Учринь цәәлһтн.

1. Арат, хатханчг, бичүр, шарлҗн.

2. Шаһа, аю, сөөкә, бурчг.

3. Нуһсн, мөсн, хулсн, туула.

156. Умштн. Харар барлата үгмүдин киисквр болн киисклһинь йилһҗ бичтн.

Хаврин серлт

Түрүн хавр көкрәд,

Теегт дуулад ирнә.

Торһн далвагта шовун

Терзиг цокҗ дуудна:

– Хувц, хотан дигл,

Хол һазр темций,

Өндр уулар давший,

Өргн һолар усчий.

(Шугран В.)

Янзнь: теегт – ө. к., 2-гч баг киисклһн. (Теегт – тег)

157. Умштн. Нерәдтн. Харар барлата бәәлһнә нердин киисклһинь

йилһтн. Ниицл үгтәһинь буулһҗ бичтн.

Мана селән шин тогтв. Эн селән тавн җилин эргцд бәргдлә. Энд өдгә цагин янзар кегдсн олн гермүд босхгдв. Эдн шар, цаһан, улан чолуһар тәвгдҗ. Ораснь олн зүсн бүркәвртә. Хорас болһн у, сарул, сән таалта.

Гермүдин эргндкиг ке-сәәхн клумбс, урһа модд кеерүлнә. Өндр уласна, цаһан модна хамтхасд көкрәд шавшна.

Өндр цаһан герт селәнә делгүр секгдв. Энүнә сәәх витринмүд әмтнә оньг авлна.

Селәнә барун бийд шин эмнүлин гер бәәнә. Энд сән медрлтә, ээлтә эмчнр үүлднә.

Зергләд сойлын ик гер зогсчана. Асхн энд көгҗмин айс соңсгдна, баһчуд олар хурад, цаган сергмҗтәһәр давулна.