Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ЭКОНОМИКА ККТ 22.doc
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
4 Мб
Скачать
☆
  1. Қалау рай

Желательное наклонение выражает желание, намерение говорящего и образуется с помощью суффиксов -ғы, -гі, -қы, -кі, после чего следуют окончания притяжательной формы имен существительных. А глагол келу (в качестве хотеть), келмеу (не желать) употребляется в трех временах.

Жекеше. Единственное число

Есімдік

Местоимение

Соңғы дыбыс Последний звук

Жалғау

Личное окончание

Көмекші етістік вспомогательный глагол

гласные,

сонорные,

звонкие

Глухие

Менің

-ғы, -гі

-қы, -кі

-м

келеді, келді, келіп тұр (без изменения по лицам)

(“хотеть” в разных временах)

Сенің

-ғы, -гі

-қы, -кі

-ң

Сіздің

-ғы, -гі

-қы, -кі

-ңыз, -ңіз

Оның

-ғы, -гі

-қы,-кі

-сы, -сі

Көпше. Множественное число

Есімдік

местоимение

Соңғы дыбыс Последний звук

Жалғау

Личное окончание

Көмекші етістік вспомогательный глагол

гласные,

сонорные,

звонкие

Глухие

Бізің

-ғы, -гі

-қы, -кі

-мыз, -міз

келеді, келді, келіп тұр (без изменения по лицам)

(“хотеть” в разных временах)

Сендердің

-ғы, -гі

-қы, -кі

-ларың,

-лерің

Сіздердің

-ғы, -гі

-қы, -кі

-ларыңыз,

-леріңіз

Олардың

-ғы, -гі

-қы, -кі

-сы, -сі

Менің ғалым болғым келеді – Я хочу стать ученым.

Сенің шетелге барғың келеді – Ты хочешь ехать за границу.

Сіздің ұйықтағыңыз келеді – Вы хотите спать.

Оның қалаға қайтқысы келді – Он хотел вернуться в город.

Біздің спектакльге барғымыз келіп тұр – Мы хотим пойти на спектакль.

Сендердің “5” алғыларың келді – Вы хотели получить “5”.

Сіздердің демалғыларыңыз келмей ме? – Вы не хотите отдохнуть.

Олардың тауға шыққысы келіп тұр – Они хотят подняться в горы.

  • В желательном наклонении в качестве личного местоимения используются местоимения притяжательной формы имен существительных: не мен айтқым келеді, а менің айтқым келеді.

21-тапсырма. «Бурабай» туралы сұхбат құрыңыз.

22-тапсырма. Аралық бақылау. Лексика-грамматикалық тест тапсырмаларын орындаңыз.

15-САБАҚ

Лексикалық тақырып: Жиналыстар мен конференциялардағы әдеп

Грамматика: Қайталау. Аралық бақылауға дайындық.

Сөздік:

түртіп жүру –

ақтау –

көңіл көтеру –

қылық –

бедел –

төмендету –

үлестіру –

тату –

зайып –

сезіну –

уәде беру –

тырысу –

құттықтау –

ашықхат –

1-тапсырма. Сөздіктегі сөздерді аударыңыз, мысалдар келтіріңіз.

2-тапсырма. Мәтінді оқып, әдептілік жайында айтылатын ережелерді аударып шығыңыз.