Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Khim_tekh_lts.doc
Скачиваний:
21
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
12 Мб
Скачать
☆

5.1 Идеалдық ығыстыру және идеалдық араластыру реакторларының модельдерін реакция жылдамдықтары бойынша салыстыру

А реагентінің концентрациясының 1аппарат ұзындығы бойынша өзгеру графигі идеалдық ығыстыру және идеалдық араластыру аппараттары үшін суретте көрсетілген.

С

1=0 1=L 1

СА

1=0 аппаратқа ену

1=L аппараттан шығу

1<0 және 1>L мәндері сұйықтықты аппаратқа апаратын және реакцияласқан қоспаны шығаратын түтіктерге сәйкес келеді.САо-А-ның бастапқы концентрациясы,СА-соңғы концентрациясы.Идеалдық ығыстыру реакторында бөлшектің жүрген жолы осы бөлшектің реакция жүргізу уақытына байланысты болады.

r=

мұндағы v-сызықтық жылдамдық; CA=CAoe-kt теңдеуі СА=CAoe

түріне ,яғни экспонентке (1-қисық ) көшеді.Идеалдық араластыру реакторында концентрациясы СAo-ден САға дейін артады да,агрегаттық барлық ұзындығы бойынша тұрақты болып қалады, яғни реакция жылдамдығы r=k*CAo идеалдық ығыстыру аппаратынан соңғысынан артық болады.Ендеше , ығыстыру аппараты процестің тиімділігі көбірек қамтамасыз етеді.Реакция кинетикасына тек химизм ғана емес,сонымен қатар ағын сипаты да әсер етеді.Берілген түрлену дәрежесінде «х» идеалдық ығыстыру және араластыру аппараттарының көлемдері мына формулалармен есептеледі:

r=

Va=ru

Идеалдық ығыстыру үшін:

r= h

Идеалдық араластыру үшін:

r=

Тізбектелген және паралельдік реакциялар үшін реакторлардың модельдерін селективтілігі бойынша салыстыру.

  1. Тізбектелген қосымша сатысы бар: А В С реакциясы үшін ,мұндағы

В мақсатты өнім ,n=1,k1=k2=k болсын.Идеалдық ығыстыру аппараты үшін:

=-kCAo

=kCAo-kCB

Бұдан: Cc=CAo-CA-CB

CA=CAoe-kr

CB=CAokre-kr

Cc=CAe-(1-(1+kr))e-kr

Сонда А ның түрлену дәрежесі х=1-e-kr , және селективтілігі :

Идеалдық араластыру үшін А және В бойынша материалдық баланс теңдеуі .Мынадай болады:

СAo-CA-krCA=0

-CB+kr(CA-CB)=0

СB=

X=

S= =1-x

«Х»тің бірдей мәндерінде идеалдық ығыстыру аппаратындағы идеалдық араластыру аппаратындағыдай көп болатыны байқаймыз.

  1. Параллельдік реакция үшін:

k 1 B

А

k2 C

Селективтілік негізгі және қосымша сатылардың реттіліктерінің қарым қатынастарына тәуелді болады.Егер екі сатының да реттілігі бірдей болса, онда мақсатты және қосымша заттардың түзілу жылдамдықтарының қарым қатынасы тек олардың жылдамдық константаларының қарым қатынастарына тәуелді болады да:Талғамдылық ағынының түріне тәуелді болады.Егер мақсатты реакция бірінші реттілікте ,ал қосымша реакция екінші реттілікте болса, = =

Онда ол кезде СА ның азаюына байланысты rB мен Sкөбейеді,яғни идеалдық араластыру аппаратында S көп болады.Керісінше ,егер мақсатты реакция екінші реттілікті,ал қосымша реакция бірінші реттілікті болса,онда талғамдылық идеалдық ығыстыру аппаратында көп болады.

5.2 Идеалдық араластыру реакторларының каскадасының математикалық моделі.

Есептеудің алгебралық және итерациялық әдістері.

Vc , Co

Химиялық реакцияларды жүргізу практикасында идеалдық араластыру реакторының бір сатысында процесті бітіру толық болмайтындықтан идеалдық араластыру реакторының тізбегін немесе каскадасын пайдаланады.Реакторлар каскадасында концентрациялардың өзгеруіндей болады.Каскадағы реакторлар неғұрлым көп болса,яғни концентрациялар өзгеру сатылары көп болса, соғұрлым ол идеалдық ығыстыру реакторына жақын болады.Идеалдық араластыру реакторларының каскадасының есептеудің бірнеше әдістері бар:

1)Алгебралық әдіс.Идеалдық араластырудың жекеше реакторы үшін:

r=

Соңғы аппараттан шығатын реагенттің концентрациясын СAm деп белгілейік ,мұндағы m-реакторлар саны.Саны көлемдері бірдей реакторлардың каскадасы үшін:

Rm= CФь(-r)=CAm-1

Бірінші реттілікті реакция үшін –r=k*CAm

Ендеше CAm+rmkCAm=CAm(1+krm)=Cm-1

Егер барлық реакторларда болу уақыты бірдей болатын болса,онда:

СAm=

Теңдеуді логарифмдеп,реактор санын аламыз:

Жоғары реттілікті реакциялар үшін СAm өрнегін САо арқылы өрнектеу өте қиын болады,сондықтан алгебралық әдісті қолдануда өте қиын .

  1. Итерациялық әдіс модель алып,оны кез келген реттіліктегі реакциялар үшін және

реакторлардың кез келген саны мен көлемдерінде шешуге мүмкіндік береді.Идеалдық араластыру үшін:

Co- Cm=k( ) Cnm

Оны түрлендіріп мынаны аламыз:

= ( Con-1( )n

М ынадай белгілер енгіземіз:

R=2k Con-1

V=

Реакторлардағы түрлену дәрежесін анықтау 0 мен 1арасында орналасқан теңдеудің түбірін табу деген сөз.Оны шешуді итерациялық әдіспен орындауға болады.

vin +vi-1=0 vi= Ri=2ki( )Cn-1

Реагенттердің соңғы концентрациясы немесе шығатын ағымдағы реакцияға қатыспаған заттың үлесі мынадай болады:

(u= ); v=v1,v2,v3 … vm-1vm

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]