7.1 Резервтік қорларға аударымдар бойынша шегерімдер.

   1. Банктер және банктiк қарыз операцияларын жүргiзуге арналған лицензия негiзiнде банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың мiндеттемелерi бойынша үшiншi тұлғаларға берiлген активтер мен шартты мiндеттемелердi қоспағанда (кредиттiк серiктестiктердiң активтерi мен шартты мiндеттемелерiнен басқа), мынадай күмәндi және үмiтсiз активтерге, шартты мiндеттемелерге:

  1) басқа банктерде орналастырылған корреспонденттiк шоттардағы қалдықтарды қоса алғанда, депозиттерге;

   2) басқа банктер мен клиенттерге берiлген кредиттерге (қаржы лизингiн қоспағанда);    3) құжаттық есеп-қисаптар мен кепiлдiктер бойынша дебиторлық берешекке;    4) өтелмеген аккредитивтер, шығарылған немесе расталған кепiлдiктер бойынша шартты мiндеттемелерге қарсы провизияларды (резервтерді) шегеруге құқығы бар.

   Осы тармаққа сәйкес шегерімге жататын провизияларды (резервтерді) құру тәртібін, сондай-ақ активтер мен шартты мiндеттемелердi күмәндi және үмiтсiз санатқа жатқызу тәртiбiн уәкiлеттi органмен келiсім бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі айқындайды.

  1-1. Банктің еншілес ұйымына күмәнді және үмітсіз активтер деп танылған кредиттер (қарыздар) бойынша банктердің талап ету құқықтарын сатып алуға берілген күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизияларды (резервтерді) құру шығыстарының сомасын банктердің шегеруге құқығы бар.       Бас банктің күмәнді және үмітсіз активтерін сатып алатын еншілес ұйымды құруға немесе сатып алуға берілген рұқсаттар тізбесі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.       Бұл ретте шегерімге уәкілетті органның келісімі бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген тәртіппен құрылған провизиялар (резервтер) сомасы шегінде күмәнді және үмітсіз активтер деп танылған кредиттер (қарыздар) бойынша талап ету құқықтарын бас банктен еншілес ұйымның сатып алуына бас банк берген күмәнді немесе үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру шығыстарының сомасы жатқызылады. Күмәнді және үмітсіз активтер деп танылған кредиттер (қарыздар) бойынша бас банктің талап ету құқықтарын еншілес  ұйымның сатып алуына берілген күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизияларды (резервтерді) құру жөніндегі шығыстардың сомасы банктердің еншілес ұйымдарға күмәнді және үмітсіз активтер деп танылған кредиттер (қарыздар) бойынша берген талап ету құқықтары мөлшерінің еншілес ұйым қызметінің мерзіміне арақатынасы шамасынан аспауға тиіс.

   Банктердің еншілес ұйымдарға күмәнді және үмітсіз активтер деп танылған кредиттер (қарыздар) бойынша талап ету құқықтарын сатып алуға берген активтерін күмәнділер және үмітсіздер санатына жатқызу тәртібін, сондай-ақ бас банктердің еншілес ұйымдарға берген активтеріне қарсы провизияларды (резервтерді) қалыптастыру тәртібін уәкілетті органның келісімі бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейді.     Банктер екінші деңгейдегі банктердің кредиттік портфельдерінің сапасын жақсартуға маманданған, дауыс беретін акцияларының жүз пайызы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне тиесілі ұйымнан сатып алынған күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру шығыстары сомасын шегерімге жатқызуға құқылы емес.

 7.2 Кепілдік беру жүйелеріне қатысушылардың сақтандыру сыйлықақылары мен жарналары бойынша шығыстарды шегерудің салық есебі

Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша сақтандыру резервтерiн құру жөнiндегi шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар. Сақтандыру резервтерiн құру тәртiбiн уәкiлеттi органның келiсiмі бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды. 

  Микрокредиттік ұйымдардың салық кезеңінің ішінде берілген микрокредиттер сомасының 15 процентінен аспайтын мөлшерде өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген микрокредиттер мен микрокредиттер бойынша шартты міндеттемелерді қоспағанда, күмәнді және үмітсіз микрокредиттерге, берілген микрокредиттер бойынша шартты міндеттемелерге қарсы резервтерді құру жөніндегі шығыстардың сомасын шегеруге құқығы бар. 

  Микрокредиттерді және берілген микрокредиттер бойынша шартты міндеттемелерді күмәнді және үмітсіздер санаттарына жатқызу тәртібі, сондай-ақ резервтерді құру тәртібі микрокредиттік ұйымның халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес әзірленген есепке алу саясатында айқындалады. 

   Ұлттық басқарушы холдингтiң, сондай-ақ негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалардың өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың мiндеттемелерi бойынша үшiншi тұлғаларға берiлген активтер мен шартты мiндеттемелердi қоспағанда (кредиттiк серiктестiктердiң активтерi мен шартты мiндеттемелерiнен басқа), мынадай күмәндi және үмiтсiз активтерге, шартты мiндеттемелерге:       банктерде орналастырылған корреспонденттiк шоттардағы қалдықтарды қоса алғанда, депозиттерге;

     банктер мен клиенттерге берiлген кредиттерге (қаржы лизингiн қоспағанда);       құжаттық есеп-қисаптар мен кепiлдiктер бойынша дебиторлық берешекке;       өтелмеген аккредитивтер, шығарылған немесе расталған кепiлдiктер бойынша шартты мiндеттемелерге қарсы провизияларды (резервтерді) шегеруге құқығы бар.

      Осы тармаққа сәйкес шегерімге жататын провизияларды (резервтерді) құру тәртібін, сондай-ақ активтер мен шартты мiндеттемелердi күмәндi және үмiтсiз санатқа жатқызу тәртiбiн, сондай-ақ осы тармақта көрсетiлген заңды тұлғалардың тiзбесiн және осындай тiзбенi қалыптастыру тәртiбiн Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтедi.2011.21.07 № 467-IV ҚР Заңына сәйкес 1-тармағының қолданысы 2009 жылғы 1 қаңтардан бастап 2013 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатылды, тоқтата тұру кезеңінде 1-тармақ аталған Заңның 2-бабының редакциясында қолданылады

2012.26.12. № 61-V ҚР Заңымен 1-тармақ жаңа редакцияда (2013 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)