- •Қазақстан республикасы неврологтарының ғылыми зерттеулеріне қысқаша шолу
- •Нерв жүйесінің құрылымы мен атқаратын қызметі туралы негізгі деректер
- •1.1. Нерв жүйесінің анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктеріне қысқаша шолу
- •1.2. Нерв жүйесінің элементтері
- •Рецепция, сезімталдықтың және сезімталдықтың бұзылуының түрлері мен типтері
- •2.1. Анализатор және оның құрылымы
- •2.3. Сезімталдықтың клиникалық жіктелуі
- •2.5. Сезімталдыкты зерттеу тәсілдері
- •2.6. Сезімталдықтың бұзылу түрлері
- •2.7. Сезімталдықтың бұзылу типтері
- •3.1. Ми қыртысы-бұлшық ет шоғырының анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктері
- •3.2. Рефлекстер, оларды тексеру әдістері, рефлекстердін патологиялық жағдайларда өзгеруі
- •3.3. Қимыл-әрекеттерін зерттеу тәсілдері, ми қыртысы-бұлшық ет шоғыры зақымдануының симптомдары мен синдромдары
- •1. Белсенді қимыл мөлшерін тексеру,
- •2. Бұлшық еттердің ширығу (жиырылу) күшін тексеру
- •3. Бұлшық ет серпімділігін (тонусын) тексеру әдістері және оның патологиялық өзгерістері.
- •4.Бұлшық еттердің трофикалық (нәрлендірілу) функциясы.
- •5.Нервтер мен бұлшық еттердің электр әсерінен тітіркенуін зерттеу.
- •IV т арау
- •4.1. Экстрапирамида жүйесінің негізгі анатомиялық-физиологиялык ерекшеліктері
- •4.3. Экстрапирамидтік жүйе қызметін зерттейтін тәсілдер -
- •4.4. Экстрапирамидтік жүйе зақымдануынын симптомдары мен синдромдары
- •9. Жекеленген бұлшық еттер
- •4.5. Мишық қызметін тексеру әдістері, мишықтың және онымен байланысты құрылымдардың зақымдану симптомдары
- •5.1. Иіс сезу және көру анализаторлары зақымдануының симптомдары мен синдромдары
- •5.3. Үшкіл нерв және көпір-мишык бұрышынан шығатын ми нервтерінің зақымдану симптомдары мен синдромдары
- •1. Мийяр-Гублер (алмасушы) айқасушы синдромы.
- •5.4. Сопақша мидан шығатын ми нервтерінін зақымдану симптомдары мен синдромдары
- •VI тарау
- •6.1.Ми қыртысының анатомиялық-гистологиялық құрылымы
- •6.2. Ми қыртысының қызметі
- •6.3. Жоғары ми қызметін зерттеу тәсілдері
- •6.4. Ми қыртысы проекциялық алаңдарының зақымдануы симптомдары
- •6.5. Ми қыртысы ассоциативтік алаңдарының зақымдануы симптомдары
- •VII тарау
- •7.1. Вегетативтік нерв жүйесі құрылымдары
- •7.3. Вегетативтік нерв жүйесі зақымдануьшьщ симптомдары мен синдромдары
- •2. Симпатикалық түйіндер зақымдану симптомдары.
- •8.1. Қысқаша анатомиялық-физиологаялық шолу
- •8.2. Бас сүйегі ішінің гипертензиясы (гидроцефальдык синдром)
- •8.3. Гипотензивтік (гипотензиялық) синдром
- •8.5. Ликворлық синдромдар
- •9.1. Бас сүйегін және миды рентген тәсілімен зерттеу
- •9.2. Омыртқа бағанасы мен жұлынды рентгенологиялық зерттеу
- •X тарау
- •10.1. Электроэнцефалография
- •10.2. Ми бағанынан шығатын жасанды потенциалдар
- •10.3. Эхоэнцефалография
- •10.4. Электромиография
- •XI тарау
- •11.2. Ультрадыбыстық допплерография (уддг)
- •11.3. Көз флюоресценттік ангиография әдісімен тексеру
- •12.1. Қимыл мен әрекетті зерттеу
- •12.2 Есту гнозисін тексеру
- •12.3.Көру және көру-кеңістіктігін ажырата тексеру
- •12.4.Есте сақтау қабілегін тексеру
- •12.5. Ойлау процестерін зерттеу
- •13.1. Генеалогия тәсілі
- •13.3. Егіздер ерекшеліктерін тексеру әдісі
- •13.4. Цитогенетикалык әдістер
1. Мийяр-Гублер (алмасушы) айқасушы синдромы.
Ми бағанында бет нервінің ядросымен қоса пирамида жолы зақымданғандықтан зақымданған жақта бет бұлшық еттері сал болып қалады да, қарама-қарсы жағында сіреспелі гемиплегия немесе гемипарез болады
2. Көпір-мишық бұрышының зақымдануы.
Үшкіл нерв, бет немесе есту нервтері қосарлана зақымдануына байланысты зақымданған жақта беттің сезімділігі жойылады және оның бұлшық еттері сал болып қалады, есту қабілеті төмендейді (гипакузия) немесе естімей қалады (анакузия), дененің тепе-тендігі жойылады (атаксия).
3. Егер көпір-мишық бұрышын зақымдандыратын ошақ ми бағанын жаныша әсер ететін
болса, онда зақымданған жақта мишық атаксиясы, ал қарама-қарсы жағында сіреспелі гемиплегия немесе гемипарез болады.
4. Фаллопий каналында бет нервінен үлкен тастық нерв бөлінгенге дейін зақымданса бет бұлшық еттері сал болып қалуымен қатар көз жанары құрғайды, тілдің алдыңғы 2/3 бөлігінде дәм сезу қабілеті күшейеді (гипергевзия) немесе төмендейді (гипогевзия).
5. Фаллопий каналында бет нерві үлкен тастық нерв бөлінетін жерінен төмен, бірақ үзеңгілік нерв бөлінетін тұсынан жоғары за-қымданса, жоғарыда келтірілген симптомдар қайталанады да, бірақ көз құрғамайды, керісінше кезден жас ағатын болады.
6. Фаллопий каналында бет нерві үзеңгілік нерв бөлінетін тұсынан төмен, бірақ дабыл шегінің шығатын тұсынан жоғары зақымданса, бет бұлшық еттері солып сал болуымен қоса тілдің алдыңғы 2/3 бөлігінде дәм сезінуі бұзылады, көзден жас ағады.
7. Бет нерві істік тәрізді өсіктің тесігі тұсында зақымданса бет бұлшық еттері солып сал болуымен қоса көзден жас парлайды.
Бет нервінің орталық неврондары бір жағынан зақымданса, зақымданған жағына қарсы бет құбылысын атқаратын бұлшық еттердің төменгі бөлігінің қызметі әлсірейді, ерін аймағындағы әжім ұлғаяды, езуі төмендеп босайды (Шарконың «леп белгісі» симптомы).
Есту анализаторын тексеру.
1. Есту қабілетін тексеру үшін дәрігер сырқатты 5-7 м қашықтыққа қойып, әр құлағына бағыттап сыбырлайды.
2. Вебер мен Ринне тәсілдерімен камертон сылдыратып тексереді.
3. Есту паспортын толтыру.
Вестибулярлық анализаторлы
тексеру.
1. Көзі ашылған және жабылған кезінде сырқатты тура жүргізеді де қандай ауытқушылық бар екенін байқайды.
2. Айналдыру және калорикалық сынағы көмегімен экспе-рименттік нистагмды тексереді.
3. Ромберг кейпінде сырқаттың қалай тұратындығын тексереді.
Есту анализаторының әр деңгейде зақымдану симптомдары
Есту нервінің жартылай зақымдануы кезінде есту қабілеті төмендейді (гипакузия) немесе саңырау болып қалады (анакузия).
Есту нервінің ми бағанындағы алдыңғы және үстіңгі ядролары зақынданса, зақымданған жақтағы құлағы мүлде естімей қалады
(анакузия).
Есту анализаторының ми қыртысына тоғысатын ұшы зақымданса, жалған дыбыстар естіледі (қарапайым дыбыстардан бастап музыкалық әуендер типтес күрделі дыбыстарға дейін), кейде осының соңынан іле эпилетивтік ұстама болады.
Вестибулярлық анализатор зақымдануына байланысты дененің тепе-тендігі бұзылуымен (вестибулярлық атаксия) қоса қосымша белгілер болады. Олар бас айналу, лоқсып құсу, жүрек соғуының баяулауы. Вестибулярлық анализатордың зақымдану деңгейін қосымша симптомдар арқылы ғана анықтауға болады.
