5.Анатомиялық түзілістердің көрсетілген ретіне сәйкес жазыңыз.
1 — aorta abdominalis; 2 — a. renalis sinistra; 3 — v. renalis sinistra; 4 — ureter sinister; 5 — v. cava inferior; 6 — a. mesenterica superior; 7 — ren dexter. 6. Бел омыртқаның денесінің компрессиялық сынықтары. Жіктемесі. Негізгі клиникалық симптомдарын тізіп көрсетіңіз. Диагностика әдістерін тізіп көрсетіңіздер. Емінің негізгі принциптерін тізіп көрсетіңіздер. Негізгі клиникалық симптомдарын тізіп көрсетіңіз. Диагностика әдістерін тізіп көрсетіңіздер. Емінің негізгі принциптерін тізіп көрсетіңіздер.
ЖАРАКАТТЫН МЕХАНИЗІ:Бел омыртка денесінің тура емес закымдалуларында болады:осьтік жуктеме,кенеттен немесе шамадан тыс бугілуі,омыртканың айналуы немесе жазылуы.
Жаракаттын ерте кезеңінде ауырсынуға шағымданады,ауырсынудың қарқындылығы зақымдалған аймақта ғана емес көршілес жатқан жұмсақ тіндерге де
Беріледі.Жарақат алған кезде физиологиялық иілімдерге көңіл аудару керек.Омыртқаның қылқанды өсінділерін пальпациялаған кезде ауырсыну байқалады.Науқасты қараған жағдайда қозғалысын шектеу керек.Пальпациялаған кезде ауырсынудан басқа сол аралықтың үлкейгенін байқаймыз.Бел омыртқасының сынығы кезінде ауырсыну ішке,алдыңғы құрсақ бұлшық еттеріне беріледі.Сынықтар кезінде кұрсақ алдыңғы қабырғаларында гематомалар түзіледі.Егер гематома симпатикалық нервтерді тітіркендірсе псевдоабдоминальды синдромға алып келеді.
Халқаралық жіктемеге байланысты жіктеледі:
А-тип бел омыртқаның денесінің компрессиялық сынықтары
В-тип алдынғы және артқы комплекстің созылулық зақымдануы
С-тип алдынғы және артқы комплекстің ротациялық зақымдалуы
Сынықтары бойынша
Аскынган
Аскынбаган
Негізгі клиникалық симптомдары:абсолютті симптомдары-ауырсыну,осьтік жүктеме,крепитация,деформация,патологиялық қозғалғыштық.Салыстырмалы симптомдарына-ауырсыну,зақымдалған жердің қызаруы,ісінуі т.б..
Диагностикасы:Ең басты зерттеу әдістеріне рентгенологиялық зерттеу.Ол екі бағытта түсіріледі:алдыңғы артқы ,жанынан.Науқасты рентгенге түсірген кезде зақымдалған аймақ рентгенограмманың орталығында түсірілуі керек.Рентгенограмманы бағалап болғаннан кейін қажет жағдайда қосымша нақты мағлұмат алу үшін томограмма жасалынады.
КТ – бұл сынықтың характерін ғана емес,рентген диагностикасында анықталмаған басқада ауыр зақымдауларда бейнелеп айқын көрсетеді.
МРТ- бұл әдіс көбінесе омыртқаның мойындық бөлігінің зақымдары кезінде түсіріледі
Алғашқы көмек-мойындық аймақты фиксациялаймыз,белдік аймаққа ауырлық түсірмеу үшін науқасты аз қозғаттып арнайы кушеттада тасымалданады.
Емі-консервативті және хирургиялық болып бөлінеді.
Консервативті емі:
функциональды әдіс
бірмезетті репозиция корсет кию
Хирургиялық емі:Юмашова-Силина методы бойынша омыртқаларды фиксациялайды.
7. Туа біткен қысқа өңеш. Клиникасы. Диагностикасы. Емдеуі. Диагностика әдістерін тізіп көрсетіңіздер. Емінің негізгі принциптерін тізіп көрсетіңіздер.
Өңештің қысқа бөлігі жабылған болады,кардиальды сфинктердің қызметінің бұзылысына байланысты,асқазан өңештік рефлюкс байқалады.Бұл ақауды брахиоэзофагус,асқазанның төмен түспеуі,асқазан сөлінің өңеш кілегейлі қабатына әсер етуіне байланысты,эзофагит,эрозия,ойық жара дамиды.
Клиникасы:қан аралас құсық.стенозбен асқынғанда:дисфагия,регургитация,қоректенуінің бұзылысы байқалады.Диагностика:Тренделенбург қалпында барийді катетр арқылы асқазанға жіберіп толық толтырады,рефлюсте контраст өңешке қайта түседі,бұл кезде өңештің дистальды бөлігіндегі кілегейлі қабатын анықтауға болады.Эзофагоскопия арқылы өңештің қандай бөлігінде асқазанның кілегейлі қабаты бар екендігін анықтауға болады,бұл кезде стеноздың бар жоқтығын анықтайды,стеноздың жоғарға және төменгі бөліктерін жағдайын,анықтап бағалау
керек,өңештің Рн метриясын жасайды.
Емі:егер пептикалық стенозбен асқынбаған болса,антирефлюкстік ем қолданады.Ниссен және Коншен әдісі бойынша фундопликация жасалады, бұл операциялар гастроэзофагиялды рефлюкстің алдын алуға қолданады.Өңештің дистальды бөлігін асқазанның кардиальды бөлігі арқылы ұзарту,пилороспазмның алдын алу үшін пилоропластика жасалынады,пептикалық стенозбен асқыну кезінде гастростомия жасайды.