14.2.1.4.2. Ауруханаішілік салмонеллез

Этиологиясы. Ауруханаішілік салмонеллез қоздырғыштары - салмонел-лалардың антибиотиктерге тұрақты штамдары (S. tурhіmurіum, S.еntеrіtіdіs, S.vіrсhоv, S.іnfаnts, S.hаіfе және т.б.). Салмонеллалардыц госпиталдық штамдары ерекше биологиялық қасиеттерге ие: құрамында плазмидалары бар, ерекше молекулалық массасы болады, кеңінен қолданатын бактериофагтармен анық-талмайды және биохимиялық қасиеттері өзгерген.

Эиидемиологиясы. Инфекция көзі - ауру адамдар мен тасымалдаушылар болып табылады. Эпидемиологиялық үрдіске ең алдымен қатысатындар - 1 жасқа дейінгі балалар, операциядан кейін, реанимация бөлімінде иммунитет тапшылығы бар науқастар. Аурухана ішінде салмонеллездің таралу жолдарының негізгілері: ауа-тамшылы, қарым-қатынаста және алиментарлық.

Клиникалық көріністері. Жасырын кезеңі - 8 ден 43 тәулікке созылады. Клиникалық көрінісі симптомсыз тасымалдаушылықтан айқын генерализация-ланған сепсистік түрге дейін өтуі мүмкін.

Иммунитеті - қысқа мерзімді, түрспецификалық.

Емідеуі:Этиогропты антибиотйкотерапия.

Алдын алуы. Поливалентті бактериофаг қолданады.

14.2.1.4.3. Протей (Рrоtеus туыстастығы)

Протеялар - шартты-патогенді микроорганизмдерге жатады. Зәр бөлінетін жолдардың қабынуы мен іріңді-жарақатты инфекция тудырады, соның ішінде сепсисті. Аурулар эндоинфекция түрінде өтуі мүмкін, сонымен қатар, ауруханаішілік инфекция қоздыруға да қатысуы мүмкін.

Таксономиясы.

Тұцымдастыгы: Еntеrоbасtеrіасеае

Туыстастыгы: Рrоtеus

Түрі: Рrоtеus mіrаbіlіs, Рrоtеus vu1gаris

Оларды алғашқы рет 1885 жылы Г.Хаузер бөліп алған.

Морфологиясы. Жүптасып немесе тізбектәрізді орналасатын таяқшалар. Спора, капсулатүзбейді. Қозғалады (28-сурет).

Дақылды өсіру. Қарапайым қоректік орталарда жақсы өседі. Тығыз қоректік орталарда екі түрлі колониялар түзеді. Н-пішінді (немісше, hаuсh - тыныс) колониялары өршіп, тармақталып өседі, бүл өсудің қалыпты пішіні. Қолайсыз жағдайларда О-пішінді (немісше, оhnе hаuсh - тыныссыз) колониялар түзеді, ірі, шеті тегіс емес.

Ферменттік белсенділігі. Айқын белгіленеді. Биохимиялық қасиеттері бойынша бөлінеді (14.9 кесте).

Еntеrоbасtеrіасеае түқымдастығына жататын окілдерін мынадай биохимиялық белгілерінің негізгі айырмашылықтары бойынша ажыратады:

• фенилаланиндезаминаза, уреаза, күкірт сутегін түзуі;

• лактозаны ыдыратпауы;

-желатинді сүйылтуы.

Антигендік қүрылымы. О- және Н антигендерден турады.

Резистенттілігі. Қоршаған ортаның әртүрлі факторларынатүрақты. Дезинфекциялық ертінділерінде өмір сүру қабілеті бар.

Экологиясы. Протейлер тоқ ішек және әйелдер қынаптарының қалыпты микрофлорасына кіреді. Олар іркіңді қалдық суда да кездеседі.

Патогенезі. Зәр бөліп шығару жолдарында инфекция дамуы протейдің уреаза бөлуімен байланысты. Ол мочевинаны ыдыратып, аммиак бөледі, рН көрсеткіші жоғарлануына әкеледі. Бүндай жағдай қүрамында кальций және магний бар түздардың бұйректе жинақталуына әкеледі (бұйректе тас пайда болады).

_____________________________________________________________________________________313

Кесте 14.9.

Ргоіеш туыстастығының биохимиялық белсенділігі

Биохимия
лыкбелгісі		Ыдыратады			Түзеді
Түрлері	Глюкоіаны	Лактозаны	Цитратты	Индол	Н28	Орнити- ндекарбоксн- лаза
Ргоіеиз	+	-	-	+	+	-
тігаЬіІік
Ргоіеиз	+		+	-	+	+
\'и1§агІ5

Иммунитеті. Протективті немесе қорғайтын иммунитет қалыптаспайды.

Микробиологиялық диагноз қою үшін бактериологиялық әдіс қолданылады. Зерттейтін ериалды қүрамында лактозасы бар дифференциялды-диагностикалық қоректік орталарға және Шукевич йынша түтікшеге жаңа қүйылған ет-пептонды қиғаш агардың төменгі жағындағы тамшы суына себеді. "лінген дақылды биохимиялық қасиеттері бойынша идентификациялайды.

Алдын алуы және емдеуі. Арнайы сақтандыруы жасалмаған. Емдеу үшін коли-протейлік ериофаг және антибиотиктерге сезімталдығы анықталған кейін антибиотикотер тағайындалады.