- •13.2.2.9. Вакцина қолданудың нәтижелі болуының жағдайлары
- •13.2.2.10. Қазіргі кезде қолданылатын вакциналардың жалпы сипаттамасы
- •13.2.2.11. Вакцинаны егудің көрсетімі мен қарсы көрсетімдері
- •13.2.2.12. Вакцина егудің күнтізбесі
- •13.2.3. Бактериофагтар
- •13.2.4. Пробиотиктер
- •13.2.5. Сиецификалық антидеиелердің негізінде жасалган иммундыбиологиялық препараттар
- •13.2.5.1. Иммунды қан сарысулар. Иммундыглобулиндер
- •13.2.5.3. Иммундытоксиндер. Иммундыадгезиндер
- •13.2.5.4. Абзимдер
- •13.2.6. Иммундымодуляторлар
- •13.2.5.2.Моноклоналды антиденелер
- •13.2.7. Адаптогендер
- •13.3. Вирустық инфекциялардың спецификалық профилактикасы 13.3.1. Вирустың инфекциялардың спецификалық алдын алуда енжар (пассивті) және белсенді
- •14.1 Коктар
- •14.1.1. Аэробты грам оң коктар
- •14.1.1.1. Місrососсасеае түқымдастығы
- •14.1.1.1.1Стафилококтар (Stарhу1ососсus туыстастығы)
- •14.1.1.2. Strерtососсасеае түқымдастығы
- •14.1.1.2.1. Стрептококтар
- •14.1.1.2.2. Энтерококтар (туыстастығы Еntеrососсus)
- •14.1.2 Аэробты грам теріс коктар 14.1.2.1 Нейссериялар
- •14.1.2.1.1. Менингококтар
- •14.1.2.1.2. Гонококтар
- •14.1.3. Анаэробты коктар 14.1.3.1. Анаэробты грам оң коктар
- •14.1.3.2. Анаэробты грам теріс кокктар 14.1.3.2.1. Вейлонеллалар (Үеіііопеііа туыстастыгы)
- •14.2. Грам теріс факультативті-анаэробты таяқшалар 14.2.1. Энтеробактериялар (ЕніегоЬасіегіасеае түқымдастығы)
- •14.2.1.1. Эшерихиоздардың қоздыргыштары
- •14.2.1.2 Клебсиеллалар (Klеbsіеllа туыстастығы)
- •14.2.1.3. Шигеллалар
- •14.2.1.4. Салмонеллалар (Sаlmоnеllа туыстастығы)
- •14.2.1.4.1. Салмонеллез (астан улану) қоздыргыштары
- •14.2.1.4.2. Ауруханаішілік салмонеллез
- •14.2.1.4.3. Протей (Рrоtеus туыстастығы)
- •14.2.1.4. Оба қоздырғышы
- •14.2.1.5. Энтеропатогенді иерсиниялар
- •14.2.1.6. Псевдотуберкулез қоздырғышы
- •14.2.1.7. Ішек иерсиниозының қоздырғышы
- •14.2.2. Вибриондар (Vіbrіоnасеае түқымдастығы)
- •14.2.2.1.Тырысқақ қоздыргышы
- •14.2.2.2. Парагемолитикалық вибриондар (Vіbrіо туыстастығы)
- •14.2.2.4. Хеликобактериялар (Неlісоbасtеr туыстастығы)
- •14.2.3. Раstеurеllасеае түқымдастыгы
- •14.2.3.1. Гемофилді бактериялар
- •14.2.3.1.1. Наеmорhііlus іnfluеnzае (Афанасьев-Пфайффер таяқшасы)
- •14.2.3.1.2. Наеmорhіlus duсrеуі
- •14.3. Бордетеллалар
- •14.3.1. Көкжөтел және паракөкжөтел қоздыргыштары
- •14.3.1.1. Воrdеtеllа brоnсhіоsерtіса, Воrdеtеllа аvіum
- •14.3.2. Бруцеллез (сарып) қоздырғыштары
- •14.3.3.Туляремия қоздырғышы
- •14.3.4. Легионеллез қоздыргышы
- •14.3.5. Псевдомонадалар (Рsеudоmоnаs туыстастығы)
- •14.4. Анаэробты бактериялар 14.4.1. Спора түзбейтін анаэробтар (клостридиялар емес)
- •14.4.2. Күйдіргі бациллалары (Васіllus туыстастығы)
- •14.4.3. Спора түзетін Сlоstridium туыстастығына жататын бактериялар
- •14.4.3.1. Анаэробты инфекция қоздырғыштары
- •14.4.3.1.1. Жарақаттық анаэробты инфекция қоздырғыштары.
- •14.4.3.1.2. Сіреспе клостридиясы (Сlostridium tetani)
- •14.4.3.1.3. Ботулизм клостридиясы (Сlostridium botulinum)
- •14.4.3.2 Лактобациллалар (Lactobacillus туыстастығы)
- •14.5. Листериялар (Listerіа туыстастығы)
- •14.6. Коринебактериялар (Сorynebacterium)
- •14.6.1. Дифтерия қоздыргышы (Corynebacterium diptheriae)
- •14.6.2. Микобактериялар (Мусоbacterіасеае тұкымдастығы)
- •14.6.2.1. Туберкулез қоздыргыштары
- •14.6.2.2. Алапес (лепра) қоздырғышы (Мусоbасtеrіum lерrае)
- •14.6.3. Актиномицеттер (Асtynomyces туыстастығы)
- •14.6.3.1. Нокардиялар (Nосаrdіа туыстастығы)
- •14.6.3.2. Бифидобактериялар (Bifidobacterium туыстастығы).
- •14.6.3.3. Гарднереллалар (Gardnerella туыстастығы)
- •14.7.1.2. Солтүстік азиялық кенелік бөртпе сүзегі
- •14.7.1.3. Марселдік қызбаның қоздырғышы
- •14.7.1.4. Құзды таулардың ақтаңдақтық қызба қоздыргышы
- •14.7.2. Ориенциялар (Цуцугамуши қоздыргышы)
- •14.7.3. Коксиеллалар (Ку- қызбаның қоздырғышы)
- •14.8. Спирохеталар және басқа ирекше, иілген бактериялар
- •14.8.1. Трепонемалар (Тrероnеmа туыстығы)
- •14.8.1.1. Мерез. Бозғылт трепонема (Тrероnеmа раllidum).
- •14.8.2. Боррелиялар. Боррелиоздар
- •14.8.2.1. Эпидемиялық қайталама сүзек
- •14.8.2.2. Эндемиялық қайталама сүзек (кенелік қайталама сүзек, аргас кене боррелиозы)
- •14.8.2.3. Иксод кене боррелиозы - Лайм ауруының тобындағы аурулар
- •14.9 Хламидиялар. Хламидиоздар
- •14.10. Микоплазмалар. Микоплазмоздар
14.4.3. Спора түзетін Сlоstridium туыстастығына жататын бактериялар
Сlostridum туыстастығына жататын грам оң бактериялар, қозғалғыш (оте сирек жағдайда қозғалмайтын), домалақ немесе сопақша келген спора тузетін таяқшалар, сондықтан пішіні ұршық тәрізді болып келеді (грекше кіозіег - ұршық) (33- сурет). Дегенмеи, тұрып қалған дақылдарда тинкториалды қасиетін өзгертеді. Хемоорганотрофтар, қантты ыдырату және протеолитикалық қасиеттерге ие. Ерекше белгілері - көмірсуларды ашытады және анаэробты жағдайда майлы қышқылдар мен газ бөлінгенге дейін ыдыратады. Көптеген түрлері қатал облигатты анаэробтар, солардың ішінде аэротолерантты түрлі кездеседі. Анэробтардың 80 түрінің ішінде адамдар арасында 20 түрі патогенді болып келеді.
14.4.3.1. Анаэробты инфекция қоздырғыштары
Анаэробты инфекция - анаэробтар тудыратын жүқпалы ауру, жалпы интоксикациямен, тіндер некроздануымен және олардың ыдырауымен сипатталады. Әдетте анаэробты инфекцияны жара инфекция деп түсінеді, бірақ анаэробтар кез-келген ағзалар мен тіндерді зақымдай алады.
Анаэробты инфекция қоздыратын облигатты анаэробтар 2 топқа бөлінеді: спора түзетін бактериялық (клостридиялар) және спора түзбейтін бактериялар (клостридиялық емес анаэробтар) (14.15-кесте).
Кесте 14.1
Адамға
патогенді клостриднялардың негізгі
дифференциалдық белгілері |
Спор а-лары |
Аэроб жағд-да өсуі |
Лецити Н |
Липаза |
Желатн гидроли зі |
Индол |
Метаболизмнін негізгі өнімдері |
С.botulinum:
|
С* С С Д* |
- |
+ |
+ + + |
+ + + + |
- |
ссқ*, мқ*, (иМҚ*), иВҚ* ссқ, мқ ссқ, мқ, пқ* ссқ, пқ,мқ |
С. Tetani |
с |
- |
- |
- |
+ |
± |
ссқ, мқ, пқ |
С.реrfringens |
Сб* |
- |
+ |
- |
+ |
- |
ссқ, мқ |
С.difficile |
с |
- |
- |
- |
+ |
- |
ССҚ, МҚ, иМҚ, ВҚ*, иВҚ, иКҚ |
С.sordelli |
с |
- |
+ |
- |
+ |
+ |
ссқ |
С.novyiА |
с |
- |
+ |
+ |
+ |
- |
ссқ, пқ, мқ |
С.novyі В |
с |
- |
+ |
- |
+ |
- |
ссқ, пқ, мқ |
С.histoliticum |
с |
+ |
- |
- |
+ |
- |
ссқ |
С.septicum |
с |
- |
- |
- |
+ |
- |
ссқ, мқ |
С.bifermentans |
с |
- |
+ |
- |
+ |
+ |
ссқ |
С.tertium |
с |
- |
- |
+ |
+ |
- |
ССҚ, МҚ, иВҚ |
С.ramosum |
с |
+ |
- |
- |
- |
- |
ссқ, мқ |
С.butiricum |
д*/с |
- |
- |
- |
- |
- |
ссқ |
С.bryantii |
с |
- |
- |
- |
- |
- |
ссқ, мқ |
С.ЬгуапІіі |
Д/С/Т * * |
- |
+ |
- |
- |
- |
ССҚ, МҚ, СтҚ |
Ескерту':
ССҚ- сірке су қышқылы, СтҚ- сүт қышқылы,
Сб- субтерминалді, С- сопакша, Т - термин
Д - домалак, ВҚ - валериан қышкылы, иВҚ
- изовалериан кышқылы, иКҚ- изокапрон
қышқылы, иМҚ- изо қышқылы, МҚ - май
кышқылы.