- •13.2.2.9. Вакцина қолданудың нәтижелі болуының жағдайлары
- •13.2.2.10. Қазіргі кезде қолданылатын вакциналардың жалпы сипаттамасы
- •13.2.2.11. Вакцинаны егудің көрсетімі мен қарсы көрсетімдері
- •13.2.2.12. Вакцина егудің күнтізбесі
- •13.2.3. Бактериофагтар
- •13.2.4. Пробиотиктер
- •13.2.5. Сиецификалық антидеиелердің негізінде жасалган иммундыбиологиялық препараттар
- •13.2.5.1. Иммунды қан сарысулар. Иммундыглобулиндер
- •13.2.5.3. Иммундытоксиндер. Иммундыадгезиндер
- •13.2.5.4. Абзимдер
- •13.2.6. Иммундымодуляторлар
- •13.2.5.2.Моноклоналды антиденелер
- •13.2.7. Адаптогендер
- •13.3. Вирустық инфекциялардың спецификалық профилактикасы 13.3.1. Вирустың инфекциялардың спецификалық алдын алуда енжар (пассивті) және белсенді
- •14.1 Коктар
- •14.1.1. Аэробты грам оң коктар
- •14.1.1.1. Місrососсасеае түқымдастығы
- •14.1.1.1.1Стафилококтар (Stарhу1ососсus туыстастығы)
- •14.1.1.2. Strерtососсасеае түқымдастығы
- •14.1.1.2.1. Стрептококтар
- •14.1.1.2.2. Энтерококтар (туыстастығы Еntеrососсus)
- •14.1.2 Аэробты грам теріс коктар 14.1.2.1 Нейссериялар
- •14.1.2.1.1. Менингококтар
- •14.1.2.1.2. Гонококтар
- •14.1.3. Анаэробты коктар 14.1.3.1. Анаэробты грам оң коктар
- •14.1.3.2. Анаэробты грам теріс кокктар 14.1.3.2.1. Вейлонеллалар (Үеіііопеііа туыстастыгы)
- •14.2. Грам теріс факультативті-анаэробты таяқшалар 14.2.1. Энтеробактериялар (ЕніегоЬасіегіасеае түқымдастығы)
- •14.2.1.1. Эшерихиоздардың қоздыргыштары
- •14.2.1.2 Клебсиеллалар (Klеbsіеllа туыстастығы)
- •14.2.1.3. Шигеллалар
- •14.2.1.4. Салмонеллалар (Sаlmоnеllа туыстастығы)
- •14.2.1.4.1. Салмонеллез (астан улану) қоздыргыштары
- •14.2.1.4.2. Ауруханаішілік салмонеллез
- •14.2.1.4.3. Протей (Рrоtеus туыстастығы)
- •14.2.1.4. Оба қоздырғышы
- •14.2.1.5. Энтеропатогенді иерсиниялар
- •14.2.1.6. Псевдотуберкулез қоздырғышы
- •14.2.1.7. Ішек иерсиниозының қоздырғышы
- •14.2.2. Вибриондар (Vіbrіоnасеае түқымдастығы)
- •14.2.2.1.Тырысқақ қоздыргышы
- •14.2.2.2. Парагемолитикалық вибриондар (Vіbrіо туыстастығы)
- •14.2.2.4. Хеликобактериялар (Неlісоbасtеr туыстастығы)
- •14.2.3. Раstеurеllасеае түқымдастыгы
- •14.2.3.1. Гемофилді бактериялар
- •14.2.3.1.1. Наеmорhііlus іnfluеnzае (Афанасьев-Пфайффер таяқшасы)
- •14.2.3.1.2. Наеmорhіlus duсrеуі
- •14.3. Бордетеллалар
- •14.3.1. Көкжөтел және паракөкжөтел қоздыргыштары
- •14.3.1.1. Воrdеtеllа brоnсhіоsерtіса, Воrdеtеllа аvіum
- •14.3.2. Бруцеллез (сарып) қоздырғыштары
- •14.3.3.Туляремия қоздырғышы
- •14.3.4. Легионеллез қоздыргышы
- •14.3.5. Псевдомонадалар (Рsеudоmоnаs туыстастығы)
- •14.4. Анаэробты бактериялар 14.4.1. Спора түзбейтін анаэробтар (клостридиялар емес)
- •14.4.2. Күйдіргі бациллалары (Васіllus туыстастығы)
- •14.4.3. Спора түзетін Сlоstridium туыстастығына жататын бактериялар
- •14.4.3.1. Анаэробты инфекция қоздырғыштары
- •14.4.3.1.1. Жарақаттық анаэробты инфекция қоздырғыштары.
- •14.4.3.1.2. Сіреспе клостридиясы (Сlostridium tetani)
- •14.4.3.1.3. Ботулизм клостридиясы (Сlostridium botulinum)
- •14.4.3.2 Лактобациллалар (Lactobacillus туыстастығы)
- •14.5. Листериялар (Listerіа туыстастығы)
- •14.6. Коринебактериялар (Сorynebacterium)
- •14.6.1. Дифтерия қоздыргышы (Corynebacterium diptheriae)
- •14.6.2. Микобактериялар (Мусоbacterіасеае тұкымдастығы)
- •14.6.2.1. Туберкулез қоздыргыштары
- •14.6.2.2. Алапес (лепра) қоздырғышы (Мусоbасtеrіum lерrае)
- •14.6.3. Актиномицеттер (Асtynomyces туыстастығы)
- •14.6.3.1. Нокардиялар (Nосаrdіа туыстастығы)
- •14.6.3.2. Бифидобактериялар (Bifidobacterium туыстастығы).
- •14.6.3.3. Гарднереллалар (Gardnerella туыстастығы)
- •14.7.1.2. Солтүстік азиялық кенелік бөртпе сүзегі
- •14.7.1.3. Марселдік қызбаның қоздырғышы
- •14.7.1.4. Құзды таулардың ақтаңдақтық қызба қоздыргышы
- •14.7.2. Ориенциялар (Цуцугамуши қоздыргышы)
- •14.7.3. Коксиеллалар (Ку- қызбаның қоздырғышы)
- •14.8. Спирохеталар және басқа ирекше, иілген бактериялар
- •14.8.1. Трепонемалар (Тrероnеmа туыстығы)
- •14.8.1.1. Мерез. Бозғылт трепонема (Тrероnеmа раllidum).
- •14.8.2. Боррелиялар. Боррелиоздар
- •14.8.2.1. Эпидемиялық қайталама сүзек
- •14.8.2.2. Эндемиялық қайталама сүзек (кенелік қайталама сүзек, аргас кене боррелиозы)
- •14.8.2.3. Иксод кене боррелиозы - Лайм ауруының тобындағы аурулар
- •14.9 Хламидиялар. Хламидиоздар
- •14.10. Микоплазмалар. Микоплазмоздар
14.1.1.2.2. Энтерококтар (туыстастығы Еntеrососсus)
Морфологиясы. Энтерококтар үсақ, шар тәрізді жасушалар, қысқа тізбек түзіп немесе жүптасып орналасады, грам оң, спора және капсула түзбейді, қозғалмайды. (24- сурет). Жасуша қабырғасы ақуыздан ,Т- және К- антигені), көмірсудан (топ спецификалық| және пептидогликаннан тұрады.Олар L-пішінге жеңіл түрде ауысады. 1984 жылға дейін стрептококтардың D тобына кірген. Осы уақыттан кейін жеке »туыстастыққабөлінді (Еntеrососсus туыстастығы). Беткейлі фимбрияларында орналасатын топтық антигені • глицеринтейхой қышқылы, Д-аланин және глюкозадан қүралған. Типтік түрі Е.ҒаесаІіз. Дақылдандыру. Дақылдық, биохимиялық қасиеттері 14.3. - кестеде берілген.
Кесте 14.3.
Энтерококтардың негізгі медициналық маңызы бар түрлерініц дифференциациялық белгілері
Белгі |
Е.durans |
E. faecalis |
Е.fаесium |
|||||
Қозғалғыштығы |
- |
± |
± |
|||||
Өсуі |
45 С |
+ |
+ |
+ |
||||
50 °С |
- |
± |
+ |
|||||
Қоректік орталарда өсу: қүрамында 6,5% NаСІ |
+ |
+ |
+ |
|||||
күрамында 0,04% теллурит |
- |
+ |
- |
|||||
қүрамында 0,1% метилен көгі бар сүт |
+ |
+ |
? |
|||||
Қышкылға дейін ыдырауы |
-арабиноза |
- |
- |
+ |
||||
- маннит |
± |
+ |
+ |
|||||
- рамноза |
- |
+ |
- |
|||||
-сахароза |
- |
+ |
+ |
|||||
-глицерин |
- |
+ |
+ |
|||||
- сорбит |
- |
+ |
- |
|||||
Сары пигмент түзуі |
- |
- |
- |
|||||
Гемолиз |
альфа, бетта |
кейде бетта |
кейде альфа |
|||||
Гиппуратты гидролиздеуі |
+ |
+ |
+ |
|||||
Лэнсфилд бойынша серологиялык тобы |
D |
D |
D |
|||||
Энтерококтарды бөліп алу және өсіру үшін селективті орталар таңдалады (негізі қанды агар оған азид қосылған, азидодекстрозды сорпа т.б.).
Антигендік қасиеті стрептококтарға үқсас, D серологиялық топтарға жатады. Патогенділік факторлары. Шартты-патогенді микроорганизмдерге жатады. Патогенділік факторлары - жасуша қабырғасының бөлшектері, агрессия ферменттері мен токсиндері.________________________________________________________________________________292
Резистенттілігі. Қоршаған ортада энтерококтардың резнстентілігі стафилококтар сияқты. себептен, санитарлық микробиологияда санитарлық-көрсеткіш микроорганизм ретінде қарастырыл (қоршаған орта объектілерінің нәжіспен жаңадан ластануын көрсетеді). Кеңінен қолданылып жүр антисептиктер мен дезинфектанттарға сезімтал. Энтерококтардың көптеген антибиотиктер (аминогликозид, цефалоспорин) табиғи түрақтылығы бар.
Эпидемиологиясы және патогенезі стрептококтық инфекцияға үқсас. Табиғатта кеңінентаралғ Адам және жануарлар ішегінде мекендейді (ауыз қуысы, ішек және зәр шығару, жыныс жүйесі). Е.fаесаlis - ті дені сау адамдардың 25%- ның нәжісінен бөлуге болады.
Патогенезі мен клиникасы. Клиникалық маңызы бар энтерококтар: Е.durans, Е.fаесаlіs, Е.fаесium Несеп жолының қабынуына әкеледі, әсіресе катетерді қолданған жағдайда жиі кездеседі, яғни ауруханаішілік инфекциялар дамиды. Бактериемия, сепсис, жеделдеу сепсисті эндокардит, өтжолдары инфекциялары немесе кеуде қуысының абсцестеріне әкеледі. Гемолитикалық энтерококтар астан ула және ішек жолдарының дисбактериозын тудыруға себепкер болады.
Микробиологиялық диагноз қою. Зертеу материалы ірің, қан, несеп және басқалар Лабораториялық диагноз қою үшін бактериологиялық және серологиялық әдістер қолданылады Бактериоскопиялық зерттеу әдісі қолданылмайды себебі энтерококтар жалғыздан, жүбымен, тізбектеліп орналасуы мүмкін, сондықтан оларды басқа грам оң коктардан ажырату қиындықтуғызады. Қоздырғышты бөліп алу әдетте қиын емес, энтерококтарды стрептококтармен дифференциациялайды.
Емдеуі. Антибиотиктермен емдеу. Энтерококтардың антибиотиктерге түрақтылық қасиеті болғандықтан антибиотикограмма жасап барып емдеу жүргізеді, себебі антибиотиктерге түрақты штамдары пайда болып, әр түрлі асқынуларға әкеледі.
Алдын алуы. Жалпы шаралар. Жеке бас гигиенасын сақтау, антибиотиктерді ретсіз және дәрігердің- тағайындауысыз қабылдамау және т.б.
