2. Аорта қақпақтары шамасыздығының тікелей қақпақтық, сол қарыншалық және перифериялық белгілері.

Қақпақтық белгілері:

а) Оң жақ ІІ қабырғааралығындағы және Боткин нүктесіндегі протодиастолалық әлсіз шу. Бұл шу‚ регургитация бағытымен жүрек ұшына таралуынан‚ Боткин нүктесінде естіледі‚ оның ұзақтығы ақаудың көлеміне тәуелді‚ пішіні – бәсеңдей түсетін. Горизонтальді қалыпта немесе науқасты алға еңкейтіп‚ болмаса қолдарын көтертіп және тынысты барынша шығартып тыңдағанда шу жақсылау естіледі (Сиротинин-Куковеров белгісі).

б) Аорта нүктесінде ІІ тонның әлсіреуі немесе жойылуы (қолқа компо-нентінің әлсіреуінен).

в) Салыстырмалы митральді стеноздың болуынан Флинт шуының естілуі (оралған қан ағымы митральді қақпақтың алдыңғы жармасын астынан ұрып көтеруінен‚ митральді тесік бұл кезде тарылады). Флинт шуы жүрек ұшынан естіледі. Митральді стеноздан айрықша мұндағы І тон сартылды болмайды.

г) ФКГ-да ІІ тон амплитудасының аласаруы (аорта компонентінің әлсіре-уінен) және ІІ тонмен тұтасып басталатын‚ бәсеңдей түсетін протодиастолалық шу тіркеледі. Шудың ұзақтығы ақаудың көлеміне тікелей тәуелді. Аорта компонентінің әлсіреуінен І тонның да амплитудасы қысқарады.

д) ЭхоКГ оралған қан ағымының ұруынан, митральді қақпақтың алдыңғы жармасының вибрациясы, кейде аорта қақпағының өзгерістері байқалады.

Сол қарыншалық белгілері:

а) Сол жақ бүйірде жатқанда және күш түскенде жүрек түртуін сезіну.

б) Жайылма‚ күмбез тәрізді солға және төмен (VІ‚ VІІ‚ VІІІ қабырға- аралығына дейін) жайылған жүрек ұшы түрткісі.

в) Сол қарыншаның гипертрофиялануынан жүректің шала тұйықтық шегінің солға және төмен қарай кеңуі.

г) ІІІ қосымша тон (диастола кезінде мол құйылған қанның екпінінен сол қарыншаның аса керілуінен болатын).

д) Рентгендік тексеруде – жүректің аорталық конфигурациясы.

е) ЭКГ сол қарыншаның гипертрофиялану синдромы.

ж) ЭхоКГ сол қарынша қуысының кеңуі‚ қабырғасы мен қарыншааралық қалқаның қалыңдауы.

з) Аорта шамасыздығының “митральденуі” (сол қарынша қуысының кеңуінен сол атриовентрикулярлық тесіктің сақинасы созылып‚ митральді қақпақтың салыстырмалы шамасыздығын туғызады‚ сондықтан жүрек ұшында І тон әлсірейді және систолалық шу пайда болады).

“Шеттік” белгілер‚ бұлардың екі тобын айырады:

А. Мүшелерді қанмен қамтамасыздандырудың жеткіліксіздігінен болатын белгілер:

• тері жамылғыларының бозаруы (шеттік тамырлардың түйілуінен);

• бас айналу‚ талмаға‚ ортостаздық жағдайларға түсуге бейімділік;

• бастың солқылдап ауыруы;

• құлақтың шуылдауы;

• көз көру бұзылыстары;

• стенокардия ұстамалары;

• мазасыз ұйқы.

Б. Артериялық қысымның секіруінен болатын белгілер (систолалық қысым ыршып биіктейді‚ диастолалық қысым күрт төмендейді‚ мәселен 160/0 мм сын. бағ.)

• Мюсси белгісі (систолада – бастың артқа‚ диастолада – алға еріксіз қозғалысы);

• “Каротидтер биі”‚ кейде бүкіл тұлғаның пульсациясы;

• Мюллер белгісі – бадамша бездерінің және тілшенің пульсациясы;

• тілшенің пульсациясынан жұтқыншақта “сағат сыртылын” сезіну;

• тілдің пульсациясы (тіл түбірін шпательмен басып тексергенде көрінетін);

• Ландольфи белгісі (көз қарашығының систолада тарылуы‚ диастолада кеңеюі);

• көз түбі тор қабығының пульсациясы;

• псевдокапиллярлық Квинке пульсі (артериолалар пульсациясынан бола-ды‚ оны теріні қызартқан жерінен немесе ерінді әйнекпен басып қарағанда байқауға болады);

• Корриген пульсі (биік‚ үлкен‚ тез);

• систолалық қысымның биіктеуі‚ диастолалық қысымның төмендеуі‚ осыған байланысты пульстік қысымның ұлғаюы (80-100 мм сын.бағ.);

• Траубенің қос тоны және Дюразье-Виноградовтың қос шуы;

• артериялық қысымды өлшегенде “үзіліс” белгісінің болуы (манжетадағы қысым 40-60мм сын. бағ. шамасында Коротков тондарының жойылуы‚ ал қысымды әрі қарай төмендетіп‚ 30-50 мм сын. бағ. дейін түсіргенде тондардың қайтадан естіліп‚ нөлге келгенше сақталуы).

Бұл ақаудың қалған белгілері (өкпелік гипертензияның және оң қарыншаның гипертрофиясы‚ дилятациясы‚ декомпенсациясына байланысты) митральді ақаулар тақырыбында суреттелгенмен бірдей.