Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
хир ауру жауап.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
219 Кб
Скачать
☆

26. Созылмалы ішек өтімсіздігі. Себептері,патогенезі.

27.Ішек инвагинациясы. Этиологиясы және патогенезі.

Ішек инвагинациясы - ішек өтімсіздігінің бір түрі. Инвагинация түсінігі негізінен бір ішек бөлігі бір біріне кіріп, саңылауды жауып,обтурациялық іш түйілуге алып келеді.Ішек инвагинациясы алғаш рет 1674 жылы Barbette атымен аталған. 1834 жылы Wilson бірінші рет инвагинацияға хирургиялық ем жүргізген. 1876 жылы Hirschprung осындай әдісті ұсынған бақылауда анықталған. Инвагинация көбінесе 9-24 айлық балаларда кездеседі. Инвагинация мерзімдік ауру ол жазда, көктемде және қыстың ортасында болады. Осы мезгілде бала тексеріліп отыруы қажет. Инвагинация ішеккежасалғаноперацияданкейін 1% кездеседі.

Балалардағыішекинвагинациясыныңэтиологиясыбелгісіз. Әсеретуфакторларына: тамақтанурежимініңбұзылуы, ішекаурулары, лимфаденопатия, ішжарақаты, полиптер, ішекісігі, Меккель дивертикулы.

Инвагинацияғаәкелетінанатомиялықсебептер: тоқішектіңжоғарылағанбөлігі мен соқырішектіңпатологиялықөзгерістері,илеоцекальдыканалдыңақауы.

Патогенезі:

Инвагинацияныңпайдаболуыішекперистальтикасыныңаяқастыдискоординациясы. Бастапқыкездестрангуляциондыішекөтімсіздігіболады. Нәжісбасындашырышпенараласыпбөлінсеасқынакелеқандытранссудатпенараласыпқарақаттәрізді, кейде желе тәріздіболуымүмкін. Ісіктіңкүшеюіартериальдықанайналымжәнеішекгангренасынтудырады. Гангрена инвагинаттың бас жағынанбасталыпартқақарайжайылады. Соданстрангуляциондыішекөтімсіздігіненобтурациондыішекөтімсіздігінеауысады. Балалардақұсудыңәсерінен дегидратация дамиды. Ішектіңишемиясы мен некрозы ішектіңперфорациясы мен сепсискеәкеледі. Ішек некрозы осы синдромғаәкеледі.

28. Жабысқақ ауруы. Этиологиясы және патогенезі

Жабысқақты ішек өткізбеушілік деп құрсақ ішіндегі жабысқақтың болуына байланысты ішек ішіндегі пассаждың бұзылуы.

Құрсақ қуысы органдарына жасалатын операциялар көлемі артқандықтан, абдоминальды хирургиядағы негізгі асқынулардың бірі ретінде жабысқақ ауруы хирургтар мен гастроэнтерологтардың назарын аудартуда. Оперативті араласулардан кейін 20-80% жағдайда жабысқақ процесс дамыса, 2-8% жабысқақ ауруы дамиды.

Эпидемиологиясы. Барлық жедел ішек өтімсіздігі түрлерінің ішінде спайкалық ІӨ 71-78% құрайды. Спайкалық ЖІӨ летальділік көрсеткіші: 16-25%.

Спайкалар (жабысқақтар) – органдарды немесе/және құрсақ қабырғасының ішкі беткейін байланыстыратын фибринозды жіптер. Жабысқақ ауруы (morbus adhaesivus) – ішпердеішілік және т.б. спайкалардың болуына байланысты спайкалық ішек өтімсіздігін тудыратын жағдай.

Этиологиясы. Механикалық – ішпердені кесу кезінде, құралдармен ұстағанда, құрғақ дәкелі салфеткалармен сүрткенде жарақаттау; хирургиялық араласулар кезінде жарақаттау Физикалық – ішпердені ауамен құрғату, электропышақты, лазер сәулесін, ыстық ерітінділерді қолданғанда жоғары температураның әсері Инфекциялық – эндогенді және экзогенді (жарақаттар, тесілу) жолмен инфекцияның құрсақ қуысына енуі Имплантациялық – құрсақ қуысында тампондар, дренажды түтіктер, бітіспейтін жіптер, дәке қалдықтары, қолғаптың талькы қалған кездегі асептикалық қабыну; өткір емес (атравматикалық емес) инелерді қолданғандағы шажырқай гематомалары есебінен қабыну. Химиялық – операция кезінде химиялық күйіктерді және ішперденің асептикалық қабынуын шақыратын заттарды қолдану (мысалы, йод, спирт, антибиотиктердің концентрленген ерітінділері, антисептиктер т.б.)

Аномалияларда жабысқаққа әкеледі. Лейна жабысқағы,Джексон мембранасы.