- •1. Ұлттық экономика түсінігі.
- •2. Негізгі құралдардың тозу түрлері.
- •1. Қазақстан экономикасы құрылымын әртараптандыру мәселелері.
- •2. Еңбек өнімділігін өсіру жолдары.
- •3. Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұяларды толтыру керек.
- •1. Кәсіпкерлік қызметтің ұйымдық-құқықтық нысандары.
- •2.Мерзімді еңбекақы төлеу жүйелері.
- •1.Айналым капиталы: түсінігі, құрамы, құрылымы.
- •2.Инновацияны жүзеге асыру шарттары мен факторлары.
- •1.Қазіргі заманғы кәсіпкерліктің мәні.
- •2.Амортизацияны есептеу әдістері.
- •1.Өндіріс және өндірістік құрылым түсінігі.
- •2.Негізгі құралдарды бағалау түрлері.
- •3.Есеп: келтірілген таза пайда пен табыстылық индексті табу керек.
- •1. Негізгі құралдардың түсінігі, экономикалық мәні, құрамы және құрылымы.
- •2. Кәсіпкерлік істің классификациясы.
- •3. Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1. Еңбекақының мәні мен қағидалары.
- •2. Өндірістік кұрылымның түрлері. Өндірісті ұйымдастыру түрлері.
- •3. Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •2. Негізгі құралдарды бағалау түрлері.
- •3. Есеп. Тапсырма: ондірістің өнім рентабельдігін және еңбек өнімділігін есептеу.
- •1.Кәсіпорын персоналының құрылымы.
- •2.Кәсіпорынның материалдық емес активтері.
- •1.Тарифтік жүйе.
- •2.Негізгі құралдарды пайдалану көрсеткіштері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұясын толтыру керек.
- •1.Инвестицияның экономикалық мазмұны. Инвестициялық процестің белгілері.
- •2. Персонал қозғалысының көрсеткіштері
- •1.Инвестициялық жобаларды негіздеу және қаржыландыру тәртібі.
- •2. Персонал нақтылығының көрсеткіштері. Жұмыс уақытының балансы.
- •1.Инновацияның мәні, түрлері, қасиеттері.
- •2.Өндірістік қуаттың түрлері.
- •3. Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1. Өндірістік процесстің сипаттамасы мен құрылымы
- •2. Персонал қозғалысының көрсеткіштері.
- •3. Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •1.Пайданың мәні, түрлері.
- •2.Рентабельділіктің экономикалық мәні мен түрлері.
- •3.Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1.Сертификаттау және сапа туралы түсінік.
- •2.Өндірістің экономикалық тиімділігінің көрсеткіштері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •1.Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау.
- •2.Еңбекақының мәні мен қағидалары.
- •3.Есеп. Тапсырма: өндірістің өнім рентабельдігін және еңбек өнімділігін есептеу.
- •1. Айналым капиталы: түсінігі, құрамы, құрылымы.
- •2. Ұлттық экономика түсінігі.
- •1.Негізгі құралдардың түсінігі, экономикалық мәні, құрамы және құрылымы.
- •2.Кәсіпкерлік істің классификациясы.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұясын толтыру керек.
- •1.Өндірістік кұрылымның түрлері. Өндірісті ұйымдастыру түрлері.
- •2.Персонал қозғалысының көрсеткіштері.
- •1. Инновацияның мәні, түрлері, қасиеттері.
- •2. Сертификаттау және сапа туралы түсінік.
- •1. Рентабельділіктің экономикалық мәні мен түрлері.
- •2. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау.
- •3.Есеп: келтірілген таза пайда пен табыстылық индексті табу керек.
- •1.Өндіріс және өндірістік құрылым түсінігі.
- •2. Кәсіпорынның материалдық емес активтері.
- •3. Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1.Кәсіпкерлік қызметтің ұйымдық-құқықтық нысандары.
- •2.Пайданың мәні, түрлері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •1.Негізгі құралдардың түсінігі, экономикалық мәні, құрамы және құрылымы.
- •2. Персонал қозғалысының көрсеткіштері.
- •1. Инвестициялық жобаларды негіздеу және қаржыландыру тәртібі
- •2. Инновацияның мәні, түрлері, қасиеттері.
- •3. Есеп. Тапсырма: ондірістің өнім рентабельдігін және еңбек өнімділігін есептеу.
- •1. Рентабельділіктің экономикалық мәні мен түрлері.
- •2. Кәсіпкерлік істің классификациясы.
- •1.Кәсіпорын персоналының құрылымы.
- •2.Негізгі құралдарды бағалау түрлері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұясын толтыру керек.
- •1.Ұлттық экономика түсінігі.
- •2.Мерзімді еңбекақы төлеу жүйелері.
1. Рентабельділіктің экономикалық мәні мен түрлері.
Рентабельділік (табыстылық) - бұл өндіріс кәсіпорын жұмысының сапасын сипаттайтын жалпы көрсеткіш. Себебі тапқан пайданың көлеміне қарамай, кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметінің толық салалық бағасын тек табыстылықтың деңгейі ғана көрсете алады. Ол пайданың өндіріс қорына немесе өнімнің өзіндік қүнына қатынасын білдіреді. Табыстылықтың көрсеткіші өндіріске кеткен шығын мен табысты салыстыра отырып, өндірістің тиімділігін бағалайды.
Рентабельділік – салыстырушылық қасиеті бар, тиісіше әр түрлі шаруашылық субъктілерін салыстыру кезінде қолданылатын салыстырмалы көрсеткіш. Рентабельділік кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметінің экономикалық тиімділігін, яғни пайдалылығын бағалау өлшемі болып саналады.
Санау әдісі бойынша халық шаруашылығында кәсіпорын немесе өндіріс рентабельдігі Рөндіріс және өнім рентабельдігі Тбөнім болып екіге бөлінеді. Кәсіпорын немесе өндіріс рентабельдігі пайданың П өндірістік негізгі қорлар НҚ мен айналым қаражаттарының АҚ орташа жылдық құнына қатынасын білдіреді: Рөндіріс= П х100% /(НҚ+АҚ),
Өнім рентабельдігі пайданың П өнімнің өзіндік құнына Өm қатынасын көрсетеді: Рөіш=Пх100% / Өm,
Рентабельділіктің түрлері:
1)Негізгі құралдар рентабельдігі: Рнқ = П х100% /НҚ,
2)Айналым құралдар рентабельділігі: Рақ = П х100% /АҚ
3)Барлық ресурстар рентабельдігі: Рнқ = П х100% /(НҚ,+АҚ+ЕАҚ)
4)Еңбекақы қор рентабельдігі: Реақ = П х100% /ЕАҚ
5)Капитал рентабельдігі: Рк = П х100% / капитал сомасы
2. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау.
Өзіндік құнды калькуляциялау - ол бағаны негіздеу мен өнімдердің жеке түрлерінің табыстылығын анықтайтын қажетті алдыңғы шарт.
Өзіндік құнды калькуляциялаудың ерекше айырмашылығы - ол, әдетте, өнімнің көптеген түрлерінің әр түрлі деңгейдегі дайындығымен байланысты және уақытымен шектелуі тиіс.
Бірінші шарты осы есептік кезеңдегі барлық шығындарды өнімдердің (жұмыстардың) белгілі бір түріне немесе олардың құрамдас бөлімдеріне жатқызуды талап етеді. Егер оны тікелей осы жолмен атқаруға болмаса, онда шығындар белгілі бір шартты негізге сүйене отырып парапар етіп бөлінеді.
Өнім бірлігінің өзіндік құнын калькуляциялау шығындары калькуляция баптары бойынша жіктеп, оларды тікелей және жанама шығындарға топтастыру негізінде іске асырылады.
Жоғарыда көрсетілгендей калькуляция үдерісінде бірлік өнімнің өзіндік құнының калькуляциясы жасалады. Калькуляциялауды жасау мерзіміне қарай алдын ала және кейінгі (немесе кезектегі) калькуляция болып екіге бөлінеді.
Алдын ала жасалатын калькуляция өнімді шығарғанға дейін өндіріске қажетті деңгейдегі шығындардың мөлшерін топшылайды. Оған жоспарлы, сметалық және нормативттік калькуляция жатады:
- жоспарлы калъкуляция - жоспарлы кезеңдегі шығындарды есептеу арқылы анықталған жеке өнімнің өзіндік құнының деңгейі бойынша тапсырма болып табылады.
- сметалық (болжамдық) калъкуляция - сырттан жасалған бір реттік тапсырыс бойынша өнімге (жұмысқа, қызметке) кететін шығындарды анықтау үшін жасалады.
- нормативтік калъкуляция ағымдағы жоспарлы калькуляцияның бір түрі болып табылады
№23 емтихан билеті