1.Қазіргі заманғы кәсіпкерліктің мәні.

Кәсіпкерлік дегеніміз келесідей жеке басының келесідей сапасы болуға тиісті айрықша қызмет: - белгілі шығармашылық ойлау қабілеті және бастаған іске қатысы болуы; - жаңашылдыққа, инновацияға бастамашылықты танытатын және оған ұмтылатын; - жаңа тәуекелді қызмет түріне баруға қабілеті бар және дэстүрлі емес шешімдер таба алатын; - тәуекелге тұрақты бара алатын, жауапкершілікті өзіне алудан қорықпайтын.

Кейінгі кездерде «кәсіпкерлік» түсінігіне жаңашылдық сипаттамасы жағына көбірек көңіл бөлінеді. Бұрынғыға қарағанда бар нәрсені жақсартып қана қоймай өзгеше өнімді шығаруға көңіл аударылады. Бұл кәсіпорын өнімінен басқа қызметті ұйымдастыру, өндіріс пен өнімді сатуда жаңа технологияларды пайдалануға байланысты. Нақтылы жаңа идеялар «кәсіпкер» терминінің мағыналық түбірін байқатады.

Кәсіпкерлік - тәуелсіз қызмет. Кәсіпкерлік тәуелсіз қызмет ретінде келесі қызметтерде кездеседі: - кәсіпкерлік қызмет түрі мен саласын таңдауда; - шаруашылық шешімдер қабылдауда; - өндіріс бағдарламасын әзірлегенде, қаржыландыру көзін және еңбек ресурсын таңдағанда; - өнімді және қызмет көрсету жолы мен әдістерін таңдағанда; - өнімге мен көрсетілген қызметке баға және тариф деңгейін анықтағанда; - салықты және міндетті төлемдерді төлегеннен кейін қалған кәсіпкерлік қызметтен тапқан пайданы өз еркімен жүмсауда субъектілер еркін және тәуелсіз болуға тиісті.

Кәсіпкерлік қызмет бірнеше немесе бір рет болатын келісім түрінде емес тұрақты түрде атқарылуға негізделген. Кәсіпкерлік қызметтің нәтижесі үшін мүліктік жауапкершілікте болатын кәсіпкерлік қызметтің субъектісі ретінде түсіндіріледі. Кәсіпкер заңды тұлға болмай-ақ өзінің қызметін атқаратын болса, ол осы қызметпен байланысты жауапкершілікті өзінің мүлкімен жауап береді. Заңды тұлға ретінде қызметін атқаратын кәсіпкер мүліктік жауапкепршілікті кәсіпорынның құқықтық жағдайына қарай барлық өзінің капиталымен және жеке мүлкімен немесе тек капиталымен жауап береді. Кәсіпкерлік қызметтің құқықтықмөлшері кәсіпкерлік қызметті жүргізу тәртібі мен оны тоқтату жолдарын анықтайды.

2.Амортизацияны есептеу әдістері.

Амортизация – бұл шығарылатын өнімге негізгі өндіріс құралдардың құнын біртіндеп көшіруі.

Негізгі құралдар амортизациясын 4 әдіспен есептеу болады:

1.Бірқалыпты әдіс–бұл әдіс бойынша жыл сайын өнім құнына негізгі құралдар құнының бірдей бөлігі қосылады, яғни амортизациялық аударым сомасы олардың қызмет ету мерзіміне байланысты. Амортизацияның жылдық аударым сомасы былай табылады: А =(БҚ-ЖҚ) / Тқызм =(БҚ-ЖҚ) / Тқызм

Амортизация мөлшері – белгіленген негізгі құралдардың жылдық пайыздық өтелу және жыл сайынғы амортизациялық көшірім сомасы. Яғни амортизация мөлшері – бұл жылдық амортизациялық көшірім сомасының негізгі құралдар құнына қатынасы, пайызбен көрсетіледі: Ма = А х 100% / БҚ = (БҚ-ЖҚ) х 100% / (Тқызм х БҚ)

2.Өндірістік әдіс - өндірілген өнім мен орындалған жұмыс көлеміне үйлесімді негізгі құралдар амортизациясын есептеу әдісі:

Аі =(БҚ-ЖҚ) х ШӨі / ШӨ

3.Шоғырланымдық әдіс–негізгі құралдар құнын олардың қызмет ету мерзімінінің жыл сомасымен анықталатын сан сомасы бойынша есептен шығару әдісі: Аі =(БҚ-ЖҚ) х Кеа

4.Кемитың қалдық әдісі – бір қалыпты әдісте қолданылатын амортизацияның көбейтілген нормасын тиісті жылдағы негізгі құралдардың баланстық құнына көбейтумен анықталатын негізгі құралдардың амортизациясын есептеу әдісі. Кемитін қалдық әдісіндегі амортизациялық аударым сомасы: Аі = ҚҚ _і-1 х 2Ма / 100. Бірінші жылда амортизациялық аударым сомасы: Аі = БҚ * 2Ма / 100. Соңғы жылда амортизациялық аударым сомасы: Асоңғы = Асоңғы1 - ЖҚ

№5 емтихан билеті

3.Есеп. Тапсырма: «Прогресс» ЖШС-ның жұмысшылар бригадасына есептелген сыйлықақыны бес адамнан тұратын және мерзімді Төленетін бригаданың бір айдағы тарифтік жалақысы 353860 теңгені құрағанда еңбекке қатысу коэффициенті есебімен оның мүшелеріне бөлу керек. Бригадаға есептелген сыйлықақы сомасы 116270 теңге. Әрбір жұмысшының тарифтік жалақысын есептеуге қажетті деректер және еңбекке қатысу коэффициенті (ЕҚК) төменде берілген.

353860 + 116270 = 470130

Аты-жөні	Сағаттық тарифтік мөлшерлеме, теңге	Жұмыс істеген уақыты, сағ	ЕҚК	Балл	Жалақы
С.Б. Қырықбаев	263	170	1,0	263 * 170 * 1 = 44710	470130* 44710/167405,6 = 125560
М.И. Киселев	206	166	0,8	206 * 166 * 0,8 = 27356,8	470130*27356,8/167405,6 = 76827
В.В. Филинов	180	180	1,2	38880	470130*38880/167405,6 = 109188
К.Б. Серіков	180	171	1,1	33858	470130*33858 / 167405,6 = 95084
Д.К. Оңдасын	146	172	0,9	22600,8	470130*22600,8 / 167405,6 = 63471
Барлығы	975	859	5	0	470130

№6 емтихан билеті