Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
экономика-1.docx
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
184 Кб
Скачать
☆

1.Айналым капиталы: түсінігі, құрамы, құрылымы.

Айналым қаржылары (капиталы) – бұл кәсіпорындардың, бірлестіктердің, ұйымдардың өндірістік қорларының бір өндірістік айналымда түгел тұтынылып және өзінің құнын дайындалатын жаңа өнімге толық көшірілетін бөлігі. Айналым капиталының жекелеген элементтері немесе олардың құраушы бөліктері арасындағы меншікті қатынасы айналым құралдардың құрылымы деп аталады.

Айналым капиталы дегеніміз - өндірістік айналым қорлары мен айналыс қорларын құруды және олардың үздіксіз айналымдылығын қамтамасыз ететін алдын ала бөлінген ақшалай қаражаттардың жиынтығы. Өнеркәсіпте айналым қаржылары негізгі екі топқа – айналым және айналыс қорлары болып бөлінеді.

Айналым құралы айналымдық үрдісінде үш сатыдан өтеді: 1.ақша (еңбек бұйымдарын дайындау); 2.өндіріс (өнімді дайындау үрдісі); 3.тауарлы (дайын өнімді сату), яғни кәсіпорында ресурстар тауарлы өнімге айналып, сатылғаннан кейін жаңа ақша қаражатына айналады. өнімді сатудан түскен жаңа ақшаға кәсіпорын жаңадан еңбек бұйымдарын сатып алып, өндіріс құралдары және айналымдылық шеңберіне ауысады.

2.Инновацияны жүзеге асыру шарттары мен факторлары.

Инновациялық әлеуметтің қалыптастыру инновациясысының ішкі және сыртқы ортасы. Инновация белсенді кәсіпорын қалыптастыру, ең алдымен, идея ұсынып, оны бүкіл инновациялық цикл бойында коммерциялдау үдерісін іске асыруға қабілеті бар, шаруашылық субъектісінің инновациялық әлеуетті, яғни қажетті ішкі ортасын қалыптастыруды талап етеді. Екіншіден, инновациялық дамуға қолайлы сыртқы жағдай жасалуы тиіс, оның маңызды бөлігі инновацияның инфрақұрылымын қалыптастыру болып табылады.

Инновациялық әлеует ол жаңартуларды ойлап табу және басты шарты – кәсіпорында оған қажетті инновациялық әлеует қажет. Ол әр түрлі ресурстар жиынтығымен сипатталады, соның ішінде:

1.Зияткерлік ресурсы; 2.Материалдық ресурстар; 3.Қаржылық; 4.Кадрлық; 5.Инфрақұрылымдық ресурстар;

Компанияның даму кезеңіне байланысты оған әр түрлі қаржыландыру көздері пайдалы болуы мүмкін. Компания өркендеуінің классикалық үлгісін келесі түрде сипаттауға болады.

Кәсіпорынның өмір сүру циклінің сатылары: Жасақтау - зерттеу жұмыстарына, басталу кезеңіне жеткенге дейінгі бастапқы бизнес-тұжырымдамасының бағалануы мен өсуі үшін қаржыландыру қарастырылатын компанияның даму сатысы. Басталуы - өнімді жетілдіруге және алғашқы маркетинг жүргізуге қаражат жұмсалатын компанияның даму сатысы. Ерте өсу - компанияны дамыту жэне өндірісті өрістету мақсатында қаражат бөлінетін компанияның даму сатысы. Кеңею - бұл компанияның капитал нарықтарына қол жеткізгеннен кейінгі даму кезеңі. Толығу (жетілу) сатысында қалыптасқан, даму шыңында тұрған компанияның қаржы нәтижелері ендігі жерде бұрынғыдай тұрақты жылдам өсім бермейді.

№4 емтихан билеті

3.Есеп. Тапсырма: Кәсіпорында жыл бойы жұмыскерлердің орта тізімдегі саны 600 адам. Жыл бойы өз еркімен 37 адам жұмыстан шықты, еңбек тәртібін бұзғаны үшін 5 адам жұмыстан шығарылды, 11 адам зейнетке шықты, жоғарғы және басқадай оқу орындарына, әскер қатарына 13 адам кетті, кәсіпорынның басқа бөлімшелеріне 30 адамдарды ауыстырды. 12 адам қабылданды. Кадрлардың қозғалысын сипаттайтын көрсеткіштерді табу керек.

Шешімі

Қабылдау бойынша айналым коэффициенті

Кқаб = 12 / 600 = 0,02 (2%).

Шығу бойынша айналым коэффициенті

Кш = (37 + 5 + 11 + 13) / 600 = 0,11 (11%).

Жалпы айналым коэффициенті

Кжалпы айналым = (12 + 66) / 600 = 78 / 600 = 0,13 (13%).

Кадарлар тұрақсыздығы коэффициенті

Ктұрақсыз = (37 + 5) / 600 = 0,07 (7%).

Ішкі айналым коэффициенті

Кішкі айналым = 30 / 600 = 0,05 (5%)

Ауыстыру коэффициенті

Кауыс = 12 / 66 = 0,18 (18%).

№5 емтихан билеті