- •1. Ұлттық экономика түсінігі.
- •2. Негізгі құралдардың тозу түрлері.
- •1. Қазақстан экономикасы құрылымын әртараптандыру мәселелері.
- •2. Еңбек өнімділігін өсіру жолдары.
- •3. Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұяларды толтыру керек.
- •1. Кәсіпкерлік қызметтің ұйымдық-құқықтық нысандары.
- •2.Мерзімді еңбекақы төлеу жүйелері.
- •1.Айналым капиталы: түсінігі, құрамы, құрылымы.
- •2.Инновацияны жүзеге асыру шарттары мен факторлары.
- •1.Қазіргі заманғы кәсіпкерліктің мәні.
- •2.Амортизацияны есептеу әдістері.
- •1.Өндіріс және өндірістік құрылым түсінігі.
- •2.Негізгі құралдарды бағалау түрлері.
- •3.Есеп: келтірілген таза пайда пен табыстылық индексті табу керек.
- •1. Негізгі құралдардың түсінігі, экономикалық мәні, құрамы және құрылымы.
- •2. Кәсіпкерлік істің классификациясы.
- •3. Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1. Еңбекақының мәні мен қағидалары.
- •2. Өндірістік кұрылымның түрлері. Өндірісті ұйымдастыру түрлері.
- •3. Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •2. Негізгі құралдарды бағалау түрлері.
- •3. Есеп. Тапсырма: ондірістің өнім рентабельдігін және еңбек өнімділігін есептеу.
- •1.Кәсіпорын персоналының құрылымы.
- •2.Кәсіпорынның материалдық емес активтері.
- •1.Тарифтік жүйе.
- •2.Негізгі құралдарды пайдалану көрсеткіштері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұясын толтыру керек.
- •1.Инвестицияның экономикалық мазмұны. Инвестициялық процестің белгілері.
- •2. Персонал қозғалысының көрсеткіштері
- •1.Инвестициялық жобаларды негіздеу және қаржыландыру тәртібі.
- •2. Персонал нақтылығының көрсеткіштері. Жұмыс уақытының балансы.
- •1.Инновацияның мәні, түрлері, қасиеттері.
- •2.Өндірістік қуаттың түрлері.
- •3. Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1. Өндірістік процесстің сипаттамасы мен құрылымы
- •2. Персонал қозғалысының көрсеткіштері.
- •3. Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •1.Пайданың мәні, түрлері.
- •2.Рентабельділіктің экономикалық мәні мен түрлері.
- •3.Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1.Сертификаттау және сапа туралы түсінік.
- •2.Өндірістің экономикалық тиімділігінің көрсеткіштері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •1.Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау.
- •2.Еңбекақының мәні мен қағидалары.
- •3.Есеп. Тапсырма: өндірістің өнім рентабельдігін және еңбек өнімділігін есептеу.
- •1. Айналым капиталы: түсінігі, құрамы, құрылымы.
- •2. Ұлттық экономика түсінігі.
- •1.Негізгі құралдардың түсінігі, экономикалық мәні, құрамы және құрылымы.
- •2.Кәсіпкерлік істің классификациясы.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұясын толтыру керек.
- •1.Өндірістік кұрылымның түрлері. Өндірісті ұйымдастыру түрлері.
- •2.Персонал қозғалысының көрсеткіштері.
- •1. Инновацияның мәні, түрлері, қасиеттері.
- •2. Сертификаттау және сапа туралы түсінік.
- •1. Рентабельділіктің экономикалық мәні мен түрлері.
- •2. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау.
- •3.Есеп: келтірілген таза пайда пен табыстылық индексті табу керек.
- •1.Өндіріс және өндірістік құрылым түсінігі.
- •2. Кәсіпорынның материалдық емес активтері.
- •3. Есеп. Тапсырма: өнімнің калькуляциясын, тура мен жанама шығындардың үлесін табу керек.
- •1.Кәсіпкерлік қызметтің ұйымдық-құқықтық нысандары.
- •2.Пайданың мәні, түрлері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәліметті пайдалана отырып, кестедегі жетіспейтін көрсеткіштерді әрбір вариант бойынша ашық жолдарды топтастыру ұсынылады.
- •1.Негізгі құралдардың түсінігі, экономикалық мәні, құрамы және құрылымы.
- •2. Персонал қозғалысының көрсеткіштері.
- •1. Инвестициялық жобаларды негіздеу және қаржыландыру тәртібі
- •2. Инновацияның мәні, түрлері, қасиеттері.
- •3. Есеп. Тапсырма: ондірістің өнім рентабельдігін және еңбек өнімділігін есептеу.
- •1. Рентабельділіктің экономикалық мәні мен түрлері.
- •2. Кәсіпкерлік істің классификациясы.
- •1.Кәсіпорын персоналының құрылымы.
- •2.Негізгі құралдарды бағалау түрлері.
- •3.Есеп. Тапсырма: кестедегі мәлімет нәтижесі бойынша кестедегі бос ұясын толтыру керек.
- •1.Ұлттық экономика түсінігі.
- •2.Мерзімді еңбекақы төлеу жүйелері.
2.Мерзімді еңбекақы төлеу жүйелері.
Мерзімді еңбекақы төлеу төмендегі жағдайларда қолданылады: -өнім өндіру көлемін арттыру мүмкіндігі жоқ болса; -өндірістік үдеріс қатаң реттелінген болса; -жұмыскердің қызметі - технологиялық үдеріс барысын бақылау ғана болса; -өндірістің ағындық және конвейерлік түрлері қатаң белгіленген тәртіп бойынша жұмыс жасауы қалып-тасқан болса; -өнімді артық шығару оның сапасының нашарлауына немесе ақаулы болып шығуына әкеліп соқса.
Әрбір жеке алған кәсіпорында шығаратын өнімнің сипатына, технологиялық үдерістердің ерекшелігіне, еңбек және өндірісті ұйымдастыру деңгейіне байланысты еңбекақы төлеудің қалаған нысандарын қолдануы мүмкін.
Еңбекақыны есептеу тәсіліне қарай жай мерзімді еңбекақы төлеу жүйесі - сағаттық, күндік, айлық болып бөлінеді.
Мерзім бойынша еңбекақы төлеу кезінде келесі келтірілгендердің маңызы зор:
1)жұмыскерлердің нақты орындайтын жұмысының мамандық деңгейін ескеріп, дұрыс тарифтік разряд беру, себебі олардың еңбегін дұрыс бағалау осы факторға байланысты;
2)әр жұмыскердің нақты атқарған жұмыс уақытын дәл есептеу.
Мерзімді еңбекақы төлеудің екі түрі бар:
1)қарапайым (жай) мерзімді түрі – мұнда еңбекақы тарифке және жұмыс уақытына қарай төленеді. Жұмыскердің жай мерзімді жүйесіндегі еңбекақысы былай табылады: Ежм = m х Т. Жұмыскердің мерзімді еңбекақы төлеудегі айлық ақысын мына фрмуламен анықталады: Еай = Май х Тіс / Ткесте.
2)мерзімді-сыйақы төлеу – қызметкерлерге тариф бойынша төленетін жалақыдан басқа нақты көрсеткіштерді орындағаны және асыра орындағаны үшін мерзімді сыйақы төленеді. ЕА мс = Ак * Т (1+((р + К*п) / 100)) = жай мерзімді еңбекақы + сыйақы
№3 емтихан билеті
3.Есеп. Тапсырма: Өнімді сату көлемі есепті жылда, СӨ0 = 12 млн тг құрды, орта жылдық айналым құралының қалдығы, АҚорт0 = 0,8 млн тг. Жоспарлы мезгілде өнімді сатуды 8 пайызға көбейту белгіленіп отыр, ал айналымдық коэффициенті – 20 пайызға өседі. Айналым құралын пайдалану және оның босатылуын есепті және жоспарлы мезгілде көрсеткіштерін анықтау керек.
Шешімі
Бірінші жылдағы айналым коэффициент
Ка0 = СӨ0 / АҚорт0= 12 млн тг / 0,8 млн тг=15 айналым (тг)
Бірінші жылдағы айналым құралының жүктеу коэффициент
Кж0 = 1 / Ка0= АҚорт0 / СӨ0 = 1 / 15 айналым = 0,8 млн тг / 12 млн тг = 0,067 тг
Бірінші жылдағы айналым құралдарының айналымының ұзақтығы
Та0 = 360 күн / Ка0 = 360 күн / 15 айналым = 24 күн
Екінші жылдағы айналым коэффициент
Ка1 = 15 айналым * ((100% + 20%) / 100%) = 15 * 1,2 = 18 айналым (тг)
Екінші жылдағы айналым құралының жүктеу коэффициент
Кж1 = 1 / Ка1 = 1 / 18 айналым = 0,056 тг
Екінші жылдағы бір айналымның ұзақтығы
Та1 = 360 күн / Ка1 = 360 күн / 18 айналым = 20 күн
Екінші жылдағы сатылған өнімнің құны
СӨ1=12млн тг*((100% + 8%)/100%)=12 млн тг*1,08= 12,96 млн тг
Екінші жылдағы айналым құралдардың құнын табу үшін мына формуланы қолдануға болады Ка1 = СӨ1 / АҚорт1
АҚорт1=СӨ1/ Ка1=12,96 млн тг / 18 айналым = 0,72 млн тг
Бір айналым ұзақтығының қысқару нәтижесінде айналым құралының абсолютты босатылуы
∆АҚабс = АҚорт0 - АҚорт1 = (СӨ0 / Ка0) – (СӨ1 / Ка1) = 0,8 – 0,72 = (12 млн тг / 15 айналым) – (12,96 млн тг / 18 айналым) = 0,08 млн. теңге
Айналым құралының қатысты босатылуы
∆АҚқатыс = (СӨ1 / Ка0)–(СӨ1 / Ка1) = (СӨ1 / Ка0)– АҚорт1 = (12,96 млн тг / 15 айналым) – (12,96 млн тг / 18 айналым) = 0,864 – 0,72 = 0,144 млн. теңге
№4 емтихан билеті