Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
экономика-1.docx
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
184 Кб
Скачать
☆

2. Кәсіпкерлік істің классификациясы.

Кәсіпкерлік қызмет - бұл түтынушының қажеттілігін қанағаттандыру мақсатында орындалған жұмыс және көрсетілген қызмет.

Кәсіпкерлік қызмет: өндірістік, коммерциялық, қаржылық, кеңестер беру болып бөлінеді.

Өндірістік кәсіпкерлік – бұл түріне өндіріс тауарларын өндіруге бағытталған, өнімді тұтынушыларға сату жұмыстарын орындау, қызмет көрсету, ақпарат ұсыну жатады. Коммерциялық кәсіпкерлік – бұл түріне негізінен тауар-ақша және тауар айырбастау міндетіндегі операцияларды жатқызуға болады. Қаржылық кәсіпкерлікте – сатып алу және сату объектісі ретінде құнды қағаздарды, валютаны, ақшаны жатқызуға болады. Кеңес берушілік – жалпы басқару,әкімшілік басқару,қаржылық қолдау,маркетинг,ақпараттық технология,арнайы қызметтер,кадрларды басқару жатады.

Кәсіпорындар атқаратын қызметтеріне орай бірнеше түрге жіктеледі: меншікке байланысты; салалық бағыныштылығына қарай; шаруашылық қызметінің сипаты мен түрі бойынша; құқықтық ережелер бойынша.

Атқаратын міндетіне қарай кәсіпорындардың мынадай түрлері болады: өндірістік; коммерциялық; қаржылық; кеңес беру.

Меншік түрлері бойынша: жеке меншік; мемлекеттік; жергілікті; сонымен бірге қоғамдық құрылымдар меншігі.

Меншіктер саны бойынша:жеке адамның кәсіпкерлік ісі; ұжымның құрамы болуы керек.

Кәсіпкерліктің формасы бойынша екіге бөлінеді: ұжымдық-құқықтық; ұжымдық-экономикалық.

Салалық бағыныштылығына қарай өнеркәсіп тұрмыстық қызмет көрсету, құрылыс, көлік, байланыс, ауыл шаруашылық болып бөлінеді.

№28 емтихан билеті.

3. Есеп. Тапсырма: Негізгі өндіріс құралдардың құрылымын, қорқайтарымлылықты, қорсиымдылықты, қормен қарулану көрсеткіштерді анықтау керек. Тауарлы өнімнің құны 102,45 млн тг. Жұмыскерлердің ортатізімдік саны 50 адам.

Негізгі құралдардың топтары

Нқб, млн тг

НҚа, млн тг

Құрылымы, %

Жыл басында

Жыл аяғында

1.Өндірістік үйлер, ғимараттар, беріліс қондырғылар

39,55

41,53

39,55 * 100 / 65,8 = 60,11

41,53 * 100 / 70,8 = 58,66

2.Машиналар мен құрал-жабдықтар, көлік құралдары

20,80

23,38

20,8 * 100 / 65,8 = 31,61

23,38 * 100 / 70,8 = 33,02

3.Басқа құрал-жабдықтар

5,45

5,89

5,45 * 100 / 65,8 = 8,28

5,89 * 100 / 70,8 = 8,32

Барлығы

65,8

70,8

100

100

Негізгі құралдардың ортажылдық құны

НҚорт = (65,8 + 70,8) / 2 = 68,3 млн тг

Қорқайтарымдылық Ққ = 102,45 млн тг / 68,3 млн тг = 1,5 тг

Қорсиымдылық Қс = 68,3 млн тг / 102,45 млн тг = 0,67 тг

Қормен қарулану Ққар = 68,3 млн тг / 50 чел = 1,366 млн тг / адам

№29 емтихан билеті.