Топтау сан есім
Топтау сан есімдер біркелкі заттар мен құбылыстардың мөлшерін топтап көрсететін сан есімдер.Сұрақтары: қаншадан? нешеден?
Топтау сан есімдердің ерекшеліктері
1. Топтау сан есімдер дара сан есімдерге –дан, -ден, -тан,-тен қосымшаларының жалғануы арқылы жасалады: үштен, төрттен.
2. Қосарланған сан есімдерге –дан, -ден, -тан,-тен,-нан,-нен қосымшалары жалғанады: бір-бірден, он-оннан
Болжалдық сан есім
Болжалдық сан есімдер заттың санын дәл білдірмей,шамамен болжалдап көрсетеді де,қанша?неше?қай шамалы?қаншадан? сияқты сұрақтарға жауап береді.Болжалдық сан есім бірнеше жолмен жасалады.
1.Есептік сан есімдерге –лаған,-леген,-даған,-деген,-таған,-теген,-лап,-леп,-дап,-деп,-тап,-теп,-дай,-дей,-тай,-тей жұрнақтары жалғану арқылы жасалады. Мысалы: жүздеген,отыздаған,қырықтаған,мыңдап,елулеп,жетпістей, т.б.
2. Есептік сан есімдерге әуелі көптік жалғауы,оның үстіне жатыс,барыс септік жалғауы жалғану арқылы жасалады.Мысалы: жасы елулерде,сағат ондарда, т.б.
3. Есептік сан есімдердің қосарлану арқылы жасалады.Мысалы:он-он бес,қырық елу,жетпіс-сексен, т.б.
4. Есептік сан есімдерге шамалы,шақты,қаралы,таман,тарта,жуық,жақын сияқты сөздердің тіркесуі арқылы жасалады.Мысалы:жүз шамалы,мыңға тарта,отызға жақын, т.б.
Тәуелсіз ел- Қазақстан тұрағы
Тәуелсіз ел –Қазақстан тұрағым,
Жарқыратқан нұрлы өмір шырағын,
Көкбайрағым еркіндікті паш етіп,
Қыран қанат –көкке самғар жыр әнім.
Тәуелсіздік –еліміздің ұлы әні,
Аңсап күткен бар Алаштың ұланы,
Болса да елім көп ұлыстың құрамы,
Бір кісідей тату –тәтті,
Жарасқандай ынтымағы,
Достық туын жоғары ұстап тұрады.
(Әли Ысқақбай)
Тәуелсіз ел-Независимая государство
Өмір-жизнь
Байрақ-флаг
Достық-дружба
Тәуелсіздік-незвисимость
Ынтымақ-дружба
1- жаттығу
Жақшаны ашып,сандарды болжалдық сан есім етіп жаз
Үлгі : Ол (30). Ол отыздарда
Біздің үйде (3,4) гүл бар
Жарысқа (100) адам қатысады
Емтиханнан (20) шақты адам өтті
Мен емтиханда (80) жуық ұпай жинадым.
Бөлмеде (30) кісі бар.
2-жаттығу
Сандарды цифрмен жаз
Ондаған 10-даған
Елудей
Сегіздерде
Мыңдаған
Жиырмадай
Отызға жуық
3- жаттығу
Сөйлемдегі болжалдық сан есімдерді тауып,жасалу жолын жаз
Үлгі: Мен үш-төрт күн бұрын келдім.
Үш-төрт-қосарлану арқылы
Оның жасы елулерде
Мен алпыстай сөз жаттадым
Омар он-он бес кітап жазды
Жиналысқа он шақты адам келмеді
4-жаттығу
Бос орынға керекті сандарды жаз
__-даған
__-ге жуық
__-тай
__-дерде
__-шақты
__-шамалы
__-деген
5-жаттығу
Берілген есептік сан есімдерден топтау сан есімдерін жасап,оларды сөзбен жазыңдар.
3, 5, 10, 8, 6, 2, 40, 70, 80, 100, 1000
6-жаттығу
Сөзбен берілген есептік сан есімдерден болжалдық және топтау сан есімдерін жасап жазыңдар.
Жүз, елу, тоқсан, мың.
Тест
1.Топтау сан есім қатысқан сөзді табыңыз.
А)Мен қазақпын мың өліп,мың тірілген
Ә)Оның жасы қырықтарда
Б)Бір қатарға он-оннан тізіле қалды
В)Үш өлшем бар:биіктік,тереңдік және кеңдік
2.Болжалдық сан есімді табыңыз.
А)Үш жарым Ә)Жиырмадай
Б)Төртеу В)Бесеуден
3.Заттың мөлшерін топтап көрсететін сан есімдер:
А)Болжалдық сан есім Ә)Бөлшектік сан есім
Б)Реттік сан есім В)Топтау сан есім
4. Заттың санын дәл білдірмей,шамамен болжалдап көрсететін сан есім:
А)Болжалдық сан есім Ә)Бөлшектік сан есім
Б)Реттік сан есім В)Топтау сан есім
5.Топтау сан есім сұрақтары
А)қанша? нешеу? Ә) қаншадан? нешеден?
Б)неше?қашан? В)қаншау?нешеу?
Сабақтың тақырыбы: Есімдік. Жіктеу есімдігі.Туған жер
Сабақтың түрі: теориялық, жаңа сабақты меңгеру.
Сабақты өткізу әдісі: Сұрақ-жауап, интерактивті тақтамен жұмыс істеу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік:
- Тіл білімінің салаларын меңгерту;
- Есімдіктің ерекшелігін және оның түрлерін меңгерту;
-Студенттерге ана тілінің қадір-қасиетін ұғындыру;
-Тілге құрметін, сүйіспеншілігін арттыру;
-Тіл арқылы халықтар достығын насихаттау, сөздікпен жұмыс жасау;
Дамытушылық:
-Студенттерге курстың міндеттерін түсіндіру;
-Тұрмыстық, қоғамдық саяси, оқу-мамандық, ғылыми мәселелерде ана тілінде сөйлеу білуге қажет екендігін түсіндіру;
-Орыс тілі мен қазақ тілінің негізі айырмашылықтарын;
Тәрбиелік:
- Студенттерді әдептілікке тәрбиелеу
Мемлекеттік тілге деген құрметін нығайту;
Білімгерлердің өз мамандықтарын сүюге тәрбиелеу;
Ана тілінің қадір- қасиетін түсініп, оны құрметтей білуге, тапқырлық, іздемпаздық қасиеттерге жетелеу, шығармашылыққа баулу.
Сабақ уақыты: 90 минут
Сабақтың құрылымы:
1. Ұйымдастыру кезеңі 5 мин.
2. Үй тапсырмасын сұрау 20 мин.
3. Жаңа тақырыпты түсіндіру 40 мин.
4. Жаңа тақырыпты бекіту 15 мин.
5. Сабақты қорытындылау 5 мин.
6. Үй тапсырмасын беру 5 мин.
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасу. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру. Оқушылардың сыртқы келбеттеріне көңіл аудару. Сабаққа қажетті құрал-жабдықтарының бары-жоғын тексеру. Оқушыларды сабақтың тақырыбы және жоспарымен таныстыру.
Теориялық білімнің қажеттілігі:
Оқытушы бақылау сұрақтарын қою арқылы оқушылардың біліміне тексеру жүргізу.
Жаңа сабақты түсіндіру:
Оқытушы оқушыларға берілген жаңа тақырыпты түсіндіреді.(тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар).
Сабақтың қорытындысы:
Оқытушы сабақты толығымен жүйелейді, әрбір оқушының жұмысын бағалай отырып, олардың жетістігі мен кемшіліктерін ескереді. Олардың сабақты меңгергенін сұрақ-жауап арқылы анықтайды.
Оқытушы төмендегідей критерийлер бойынша оқушылардың жасалған жұмыстарына баға қояды:
Өткен тақырып бойынша бағалау;
Жақсы жауаптарды ескеру;
Жаңа тақырып бойынша білімдерін бекіту және қорытындылау;
Тақырып бойынша жаттығулардың орындалуын тексеру;
Қорытынды баға қою
Үйге тапсырма беру:
Туған жер тақпағын жаттау. Грамматикалық тақырыпты оқып келу.Есімдіктерді құрастыра отырып шағын әңгіме жазу.
Есімдік
Есімдіктер – есім сөздердің орнына жүретін сөз табы.Есімдіктер қандай сөздердің орнына қолданылуына байланысты зат және заттық белгі деген ұғымдармен ұштасып, жалпы зат және заттық белгі мағыналарына ие болады.Сол ұғымдарыдың жалпы түрдегі атауы есебінде айтылады.Мысалы,жіктеу есімдігі мен,сен; сілтеу есімдігі бұл,сол; сұрау есімдігі кім?не?қай?сөздерін алайық.Осы есімдіктердің негізгі мағыналарын іштей топтастырып қарайтын болсақ,олардың кейбірі заттың белгісі ұғымдағы сөздер болып күрделі екі жікке бөлінеді.Яғни мен,сен,кім? не? Есімдіктері заттық үғымдағы сөздер де,бұл сол,қай? Есімдіктерізаттың белгісі үғымындағы сөздер қатарына жатады.Міне, осылай іштей заттық ұғымдағы (субстантивті) есімдіктер және заттың белгісі ұғымындағы (атрибутивтік) есімдіктер болып екі салаға бөлінеді.
Қазақ тілінде мағынасына қарай есімдіктің 7 түрі бар.
Жіктеу есімдігі - белгілі бір заттық ұғыммен байланысты қолданылатын есімдіктің түрі. Жіктеу есімдіктері мен,сен,сіз,ол,біз,сендер,сіздер,олар.Жіктеу есімдігінің үш жағы және көпше,жекеше түрі бар.
Бірінші жақ - айтушы, сөйлеуші жақ,екінші жақ - тыңдаушы жақ.Бұлар адамға байланысты атаулар, сондықтан кім? деген сұраққа жауап береді. Үшінші жақ- бөгде жақ.Ол адамға,адамнан басқа заттарға байланысты бола береді.Сондықтан кім? немесе не? деген сұраққа жауап береді.
Туған жер
Бұл жарыққа аяқ басып туған жер,
Кіндік кесіп,кірім сенде жуған жер.
Жастық-алтын,қайтып келмес күніме,
Ойын ойнап,шыбын -шіркей қуған жер.
Жаратылдым топырағыңнан,сен түбім,
Жалғаны жоқ, бәрі сенен жан тәнім.
Сенен басқа жерде маған қараңғы,
Жарық болар Шолпан,Айым,сен-Күнім.
Тәтті суың дәмі аузымнан еш кетпес,
Қалың нуың, қыр, суыңа жер жетпес.
Балақ түсіп,қозы қуып,жарысып,
Батпағыңда тең құрбыммен алысып.
Түнде-ақсүйек ,алтыбақан,ал күзде,
Үйретем деп асау тайға жабысып.
«Адам басы-алла добы» деген рас,
Калай куса,солай кетпек сорлы бас.
Кім біледі, менде шетке кетермін,
Туған жерім, сені тастап,басым жас.
Туған жер-родная земля
Түн-ночь
Алтыбақан –качели
Ойын-игра
Қалың ну-густой лес
Жастық-молодость
1-жаттығу
Берілген есімдіктер бойынша сөйлем құрастырыңыз.
Мен,сен,ол,біз,олар,сіз,сендер,сіздер
2-жаттығу
Қажетті жіктеу есімдігін қойыңыз.
________мұғаліммін
________балалар
________қыздармыз
________ақынсың
________дәрігерсіздер
3-жаттығу
Бос орынға жіктеу есімдігін қой
________-зейнеткер
________-мейірбикесіз
________-касса қызметкерісің
________-мұғаліммін,
4-жаттығу
Өлеңді оқып,есімдіктерді табыңыз.Олардың есімдіктің қай түрінде түрғанын жазыңыз.
Сен құрметте оны
Сен құрметте оны!
Түсіндің бе,қарағым?
Ол ақшаға сатқан жоқ
Тіззеден кесіп аяғын
Еріккеннен де ұстап жүрген жоқ
Қолтықтағы ұзын таяғын.
Кеше елге қатер төнгенде,
Ол қарсы шықты жауға
Ол арыстанша алысты.
Сен құрметте оны!
5-жаттығу
Сөйлемді оқып,жіктеу есімдігін табыңдар.
Айғанша жқмыс аяқталса да,үйге қайтуға асықпайтын.Ол бүгін тіпті кеш шықты.Шыға бере,Кенжекейді көрді.
-Сен мұнда не қып тұрсың?
-Ағаң жіберді.Ертіп алып қайт дегенсін,сені күтіп тұрғаным ғой.
-Жеңеше сен кете бер.Мен мына ауылға соғам.
-Қарғам-ау,бұның қалай болды?Ағаң білсе қайтеміз?
-Біле берсін,-деді де,Айғанша жүріп кетті.
6-жаттығу
Мәтінді оқып шығып,ат қойыңдар.Жіктеу есімдіктерін теріп жазыңдар,қай септікте тұрғанын көрсетіңдер.
Сен тұтас жер болып едің,жер ана.Біз сені метрлеп өлшегеніміз де жоқ едік.Біздің мейірімді халық сені бөлшектемей-ақ,тұтасыңнан пайдаланбап па еді?Сенде бізді бауырыңа тартып,алалап көрмеп едің.Сен бізге ұмтылмас тәтті өмір беріп едің.
Біз,жастар,тағдырымыз сенімен байланысты екенін білеміз,туған жер!Біз сенің топырағыңда ғана бақытты бөленбекпіз.Біз сенің топырағыңда ғана бақытқа болса,сенің үстінде өлеміз де.
Тест
1.Жіктеу есімдігі бар сөйлемді көрсет:
А) Бұл жоғары оқу орнының мемлекет тарихында рөлі ерекше.
B) Маған ең қымбат көйлекті көрсетіңізші. C) Мына сорпа өте ыстық екен. Д) Алматының көшелері түп-түзу. 2. Белгілі бір заттық ұғыммен байланысты қолданылатын есімдіктің түрі:
А)Сілтеу есімдігі В)Жіктеу есімдігі С)Сілтеу есімдігі Д)Өздік есімдігі
3.Мен,сіз,ол есімдіктері қандай есімдікке жатады:
А)Сілтеу есімдігі В)Жіктеу есімдігі С)Сілтеу есімдігі Д)Өздік есімдігі
4. Жіктеу есімдігі бар сөйлемді көрсет:
А)Ол-оқыған азамат В)Өз үйім-өлең төсегім
С)Бар ойы-өлең айтып,ән салайық Д)Таба алмадым орнымды.
5.Жіктеу есімдіктері
А)бұл,анау В)әне,ана,мыа С)өзім,өзің Д)мен,сен,ол,біз
Сабақтың тақырыбы: Сілтеу есімдігі. Жеті жетім
Сабақтың түрі: теориялық, жаңа сабақты меңгеру.
Сабақты өткізу әдісі: Сұрақ-жауап, интерактивті тақтамен жұмыс істеу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік:
- Тіл білімінің салаларын меңгерту;
- Сілтеу есімдігінің басқа есімдіктерден айырмашылықтарын меңгерту;
-Студенттерге ана тілінің қадір-қасиетін ұғындыру;
-Тілге құрметін, сүйіспеншілігін арттыру;
-Тіл арқылы халықтар достығын насихаттау, сөздікпен жұмыс жасау;
Дамытушылық:
-Студенттерге курстың міндеттерін түсіндіру;
-Тұрмыстық, қоғамдық саяси, оқу-мамандық, ғылыми мәселелерде ана тілінде сөйлеу білуге қажет екендігін түсіндіру;
-Орыс тілі мен қазақ тілінің негізі айырмашылықтарын;
Тәрбиелік:
- Студенттерді әдептілікке тәрбиелеу
Мемлекеттік тілге деген құрметін нығайту;
Білімгерлердің өз мамандықтарын сүюге тәрбиелеу;
Ана тілінің қадір- қасиетін түсініп, оны құрметтей білуге, тапқырлық, іздемпаздық қасиеттерге жетелеу, шығармашылыққа баулу.
Сабақ уақыты: 90 минут
Сабақтың құрылымы:
1. Ұйымдастыру кезеңі 5 мин.
2. Үй тапсырмасын сұрау 20 мин.
3. Жаңа тақырыпты түсіндіру 40 мин.
4. Жаңа тақырыпты бекіту 15 мин.
5. Сабақты қорытындылау 5 мин.
6. Үй тапсырмасын беру 5 мин.
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасу. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру. Оқушылардың сыртқы келбеттеріне көңіл аудару. Сабаққа қажетті құрал-жабдықтарының бары-жоғын тексеру. Оқушыларды сабақтың тақырыбы және жоспарымен таныстыру.
Теориялық білімнің қажеттілігі:
Оқытушы бақылау сұрақтарын қою арқылы оқушылардың біліміне тексеру жүргізу.
Жаңа сабақты түсіндіру:
Оқытушы оқушыларға берілген жаңа тақырыпты түсіндіреді.(тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар).
Сабақтың қорытындысы:
Оқытушы сабақты толығымен жүйелейді, әрбір оқушының жұмысын бағалай отырып, олардың жетістігі мен кемшіліктерін ескереді. Олардың сабақты меңгергенін сұрақ-жауап арқылы анықтайды.
Оқытушы төмендегідей критерийлер бойынша оқушылардың жасалған жұмыстарына баға қояды:
Өткен тақырып бойынша бағалау;
Жақсы жауаптарды ескеру;
Жаңа тақырып бойынша білімдерін бекіту және қорытындылау;
Тақырып бойынша жаттығулардың орындалуын тексеру;
Қорытынды баға қою
Үйге тапсырма беру:
Жеті жетім өлеңін жатқа айту. Грамматикалық тақырыпты оқып келу.Сілтеу есімдіктерін қатыстыра отырып сөйлемдер жазу.
Сілтеу есімдігі
Сілтеу есімдіктері меңзеу, нұсқау, көрсету мағыналарын білдіреді.Сілтеу есімдіктері бұл, сол, ол, осы, осынау, сонау, анау, ана, мына, мынау, әне, міне деген сөздер жатады.Әдетте сілтеу есімдіктері сілтеу,меңзеу мәнін білдіріп,сын есімнің орнына жұмсалып, қай? деген сұраққа жауап береді.Мысалы:Самғай бер асқардан асқарға мынау қырандай.Бұл ұрыста біз жеңеміз.
Жеті “жетім”
Тыңдамаған сөз жетім,
Киюсіз тозған бөз жетім,
Иесіз қалған жер жетім,
Басшысы жоқ ел жетім,
Аққу-қазсыз көл жетім,
Жерінен айрылған ер жетім,
Замандасы қалмаса –
Бәрінен де сол жетім.
(Төле би).
Сөз-слова
Жер-земля
Ел-страна
Аққу-лебедь
Көл-озеро
Замандас-товарищ
1-жаттығу
Мәтінді оқып, сілтеу есімдігін табыңыз.
1. Мұнан басқа сөз айтып та үлгерген жоқ. 2. Не ексең, соны орасың (мақал). 3. О шеті мен бұ шеті көз жетпейтін, бауырдай ілінген қоңыр топырақ.4. Күлтайдың баяғы оқыған ағасы осы ауылға қызметке келді.5. Мұныңыз адамшылық, енді Назгүлдің мұнда екенін тез барыңыз да айтыңыз, ана жүрегін қуантыңыз. 6. Омардың оқыған інісі бар деуші еді, сен солмысың ? – Иә, солмын ! 7. Анау Абай ағаға жүгінгенмін.
2-жаттығу
Синоним сөздердің мағынасын түсініп, сөйлем құрастырындар.
Қазақстан – отан – ел – мемлекет – республика:
Көкейі – есі –жады – ойы;
Қазына – байлық –молшылық;
Жетелі жұрт – дамыған ел – өркениетті республика;
Отаншыл – ұлтжанды;
Тәжім ету – бас ию – қастерлеу – тәңірі тұту;
Тұтастық – бірлік – ынтымақ;
Адалдық – ақиқат – шындық;
Мұң – қайғы,
Парыз – борыш – міндет;
Белгі – таңба – нышан;
3-жаттығу
Берілген сөздер мен сөз тіркестерінің антонимін екінші қатардан табыңдар.
- - - төр 1. қуаныш
- - - иелену 2. босаға
- - - адалдық 3. қара ниет
- - - ізгі ниет 4. арамдық
- - - мұң 5. Иеленбе
4-жаттығу
Қарамен берілген сөздерді мағыналас сөздермен алмастырыңдар.
Әрбір адамның жүрегінен орын алатын досы болады.
Қазақстандықтар өз елінің рәміздерін құрметтейді.
Еліміздің есте ұстайтын жеті белгісі бар.
Көк түс – мемлекетіміздің ізгі ниетінің белгісі.
Шаңырақ - бірлік пен достықтың нышаны.
Отаншыл әр азамат өз елінің әнұранын біледі.
Төлқұжат әрбір азаматта болу керек.
Өз тілін білу – әр адамның парызы.
5-жаттығу
Мәтіннен жіктеу,сілтеу есімдіктерін табыңдар.
-Вася,міне,бәріміздің досымыз,ер гришаның қабірі осы. Сол өзіміз жерленген жерде жатыр.
-Мыналарды біздің селоның балалары әкеліп өойған болуы керек,-деді Алеша қабір үстіндегі гүлдерді нұсқап.Отанымыздың тәуелсіздігі үшін қаза тапқан досымыздың қабіріне гүл қойдық.
6-жаттығу
Мәтінді оқыңдар.Құрамындағы сілтеу есімдіктері бар сөйлемдерді көшіріп жазыңдар.
Бала осы кеште Бұғы ана туралы ғажайып ертегіні тағы бір тыңдағысы келіп еді.Бұл ертегіні айтуды Момын атаның өзі де жақсы көретін.Бірақ бала атасын мазалағысы келмеді.Атасынан жаттап алған ертегіні айта бастады.Бұл баяғыда болған оқиға.Сол ерте заманда суы мұздай үлкен өзен жағасын қырғыздың бір ел тайпасы жайлапты.
Тест
1.Сілтеу есімдігін көрсетіңіз
А) күн қандай тамаша В) достық туралы ән
С) бұл-күрделі мәселе D) биыл қыс ерте түсті
Е) сен барасың ба, жоқ па?
2.Сілтеу есімдігіне жататын сөздерді белгіле
А) біреу, бірнешеу, барлығы В) ешкім, бәрі, солар
С) өзім, өзі, өздері, өзің D) сен, ол, біз, олар
Е) бұл, осы, мына, сол, анау
3.Сілтеу есімдігін көрсетіңіз
А) Кейбіреулер күннің суығын жақсы көреді.
В) Балама санауды үйретіп отырмын.
С) Бүгінгі тойға сонау шет елдерден келген де қонақтар бар.
D) Үйдің сыртында үшеуі әңгімелесіп тұр.
Е) Үйден еш нәрсе тапппадым.
4. Сілтеу есімдігі бар сөйлемді көрсет:
А) Ол 150-ден астам еңбек жазған.
B) Оның балалық шағы Арыс, Сырдария бойында өтті.
C) Соның айтқанына Алмагүл сеніп қалды.
D) Түгелі суретшілердің көрмесіне кетті.
E) Еліміздің өркендеуіне өз еңбегімізді қосайық
5.Сілтеу есімдігі бар сөйлемді көрсет:
А) Мынау дұрыс орындалған жаттығу.
B) Бірде-бір адам аудиторияда қалмасын.
C) Біздің университетте үлкен, жарық, кітапхана бар.
D) Кітапхана өз дәрежесінде қызмет жасайды.
E) Ешқашан күн сөнбесін.
Сабақтың тақырыбы: Сұрау есімдігі. Жетелі жұрттың жеті белгісі
Сабақтың түрі: теориялық, жаңа сабақты меңгеру.
Сабақты өткізу әдісі: Сұрақ-жауап, интерактивті тақтамен жұмыс істеу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік:
- Тіл білімінің салаларын меңгерту;
- Сұрау есімдігінің өзіне тән ерекшеліктерін меңгерту;
-Студенттерге ана тілінің қадір-қасиетін ұғындыру;
-Тілге құрметін, сүйіспеншілігін арттыру;
-Тіл арқылы халықтар достығын насихаттау, сөздікпен жұмыс жасау;
Дамытушылық:
-Студенттерге курстың міндеттерін түсіндіру;
-Тұрмыстық, қоғамдық саяси, оқу-мамандық, ғылыми мәселелерде ана тілінде сөйлеу білуге қажет екендігін түсіндіру;
-Орыс тілі мен қазақ тілінің негізі айырмашылықтарын;
Тәрбиелік:
- Студенттерді әдептілікке тәрбиелеу
Мемлекеттік тілге деген құрметін нығайту;
Білімгерлердің өз мамандықтарын сүюге тәрбиелеу;
Ана тілінің қадір- қасиетін түсініп, оны құрметтей білуге, тапқырлық, іздемпаздық қасиеттерге жетелеу, шығармашылыққа баулу.
Сабақ уақыты: 90 минут
Сабақтың құрылымы:
1. Ұйымдастыру кезеңі 5 мин.
2. Үй тапсырмасын сұрау 20 мин.
3. Жаңа тақырыпты түсіндіру 40 мин.
4. Жаңа тақырыпты бекіту 15 мин.
5. Сабақты қорытындылау 5 мин.
6. Үй тапсырмасын беру 5 мин.
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасу. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру. Оқушылардың сыртқы келбеттеріне көңіл аудару. Сабаққа қажетті құрал-жабдықтарының бары-жоғын тексеру. Оқушыларды сабақтың тақырыбы және жоспарымен таныстыру.
Теориялық білімнің қажеттілігі:
Оқытушы бақылау сұрақтарын қою арқылы оқушылардың біліміне тексеру жүргізу.
Жаңа сабақты түсіндіру:
Оқытушы оқушыларға берілген жаңа тақырыпты түсіндіреді.(тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар).
Сабақтың қорытындысы:
Оқытушы сабақты толығымен жүйелейді, әрбір оқушының жұмысын бағалай отырып, олардың жетістігі мен кемшіліктерін ескереді. Олардың сабақты меңгергенін сұрақ-жауап арқылы анықтайды.
Оқытушы төмендегідей критерийлер бойынша оқушылардың жасалған жұмыстарына баға қояды:
Өткен тақырып бойынша бағалау;
Жақсы жауаптарды ескеру;
Жаңа тақырып бойынша білімдерін бекіту және қорытындылау;
Тақырып бойынша жаттығулардың орындалуын тексеру;
Қорытынды баға қою
Үйге тапсырма беру:
Жетелі жұрттың жеті белгісі мәтіні бойынша түсініктерін айту. Грамматикалық тақырыпты оқып келу.Сұрау есімдіктерін қатыстыра отырып диолог жазу.
Сұрау есімдіктері
Жауап алу мақсатымен сұрау мағынасында қойылған сұрақтар сұрау есімдігі деп аталады.Сұрау есімдіктері: кім? не? қай? қандай? қанша? неше? нешеу? нешінші? қайда? қайдан? қалай?Зат есімге және зат есімнің орнына қолданылатын сұрақтарға көртік,септік,жалғаулары қосылады.