5.6 Сурет

Резонанс тоғының жалпы шартынан табуға болады

(5.12)

Егер түбір астында оң болса, онда (5.11) мәні болады.

болғанда, аламыз.

болған кезде , аламыз, яғни резонанс әр жиілікте орын алады.

5.3 Фазалар ұғысу компенсациясы

Айнымалы тоқтың өндірістік тұтынушылары (асинхронды қозғауғыштар және трансформаторлар) активті-индуктивті токты тұтынады. Осы токтың реактивті құрастырушысын және де желі мен генераторларда энергияның жоғалуына тәуелді болатын толық тұтынылатын тоғын азайту үшін, баламалы тұтынушыларға статикалық конденсаторлардың электр көзін қосады (сурет 5.7).

Осыдан U және I арасындағы фазалардың ұғысуы азаяды. Оны фазалар ұғысу компенсациясы немесе реактивті қуат компенсациясы деп атайды. - тізбек қуатының коэффицентіне ұмтылуын қамтамасыз етеді.

5.7 Сурет

Статикалық конденсаторларды қолдана отырып, керексіз резонанс құбылыстардың мүмкін болатын есептеу керек.

6 Индуктивті байланысқан тізбектер

6.1 Негізгі анықтамалар мен түсініктемелер

ЭҚК тудырылатын кез келген ораммен байланысқан магнит өрісінің өзгеруі кезінде, электрмагниттік индукцияның заңына сәйкес,ағын өзгеруі пайда болғанынан магнит ағының өзгеру жылдамдығынмен анықталады. Орамдардың көп санынан тұратын катушкада ЭҚК тудырылады, ол ағынілесуідің өзгеру жылдамдығына тәуелді болады, яғни берілген катушканың жеке орамдарымен ілескен қосынды магнит ағындарның өзгеру жылдамдығына. Егер, катушканың барлық орамдары бойынша бірдей магнит ағыны өтсе, онда ағынілесу магнит өрісінің орам санына көбейтіндісі сияқты анықталады.

Осыған дейін синусомдалы токтың тізбектерін қарастырған кезде, өзіндік индукция құбылысы ескерілетін, яғни тізбектің тоғымен шартталатын өзіндік индукцияның ағынілесуі өзгерген кезде, электрлік тізбекте ЭҚК тудырылады. Өзіндік индукцияның ағынілесуінің токқа қатынасы скаляр шамамен сипатталады – L индуктивтілігімен.

Енді бізге өзара индукция құбылысын қарастыру керек, яғни басқа электрлік тізбектің тогымен шартталатын өзара индукцияның ағынілесуі өзгерген кезде, электрлік тізбекте ЭҚК тудырылатын тізбектерді индуктивті байланысқан тізбектер деп аталады.

Бір электрлік тізбектегі өзара индукцияның ағынілесуі басқа тізбектің тоғымен қатынасы өзара индуктивтілікпен М сипатталады.

Егер, бірінші тізбектің ағынілесуі екінші тізбектің тоғымен шартталса, онда тізбектің өзара индуктивтілігі келесідей анықталады

(6.1)

Сәйкесінше, егер екінші тізбектің ағынілесуі бірінші тізбектің тоғымен шартталса, онда

(6.2)

Сызықты электрлік тізбектер үшін әрдайым, келесі теңдік орындалады

Айтылғандардың негізінде, индуктивті байланысқан тізбектер үшін өзаралық қасиеттері тұжырымдалады; егер, бірінші тізбекте өтетін ток екінші тізбекте өзара индукцияның ағынілесуін шартталса, онда екінші тізбек арқылы өтетін сондай ток бірінші тізбекте, шамасы сондай өзара индукцияның ағынілесуін шарттайды.