Бұл жағдайда ваттметр көрсеткіші мынаған тең

.

Реактивті қуаттың қосындысын алу үшін көрсеткіш -ке көбейтіледі.

Активті қуатты толық қуатқа бөлу арқылы, біз келесіні аламыз

.

7.4 Үшфазалық тізбектің симметриялы емес жұмыс режимі

Үшфазалық тізбектегі симметриялы еместік әртүрлі себептерге байланысты болуы мүмкін:

1. фазалардың біртексіз кедергілері (симметриялы емес жүктеме);

2. симметриялы емес қысқа тұйықталу (мысалы, екі фаза арасында немесе фаза және бейтарап арасында);

3. фазалардың ажырауы;

4. ЭҚК-нің теңсіздіктері және т.б.

Симметриялы емес режим кезінде үшфазалық тізбектегі тоқ пен кернеудің есебі бірфазалық тізбектің есебіне ұқсас әдіспен шығарылуы мүмкін.

Бірнеше нұсқаны қарастырайық (фазалар арасындағы өзара индукциясыз).

7.4.1 суретінде бейнеленген бейтарап өткізгішпен жұлдызды қосылған симметриялы емес үшфазалық тізбек 7.12 суретінде бейнеленген симметриялы емес үшфазалық тізбек үш ЭҚК-сі бар үшконтурлы тізбек ретінде қарастырыла алады.

7.12 Сурет – Жұлдыз қосылысты симметриялы емес үшфазалық тізбек (бейтарап өткізгіші бар)

Мұндай тізбек контурлік тоқ, түйіндік кернеу және басқа да әдістермен есептелуі мүмкін. Сұлбада екі-ақ түйін арасында кернеу болғандықтан, бұл жағдайда N' және N бейтарап нүктелері арасындағы түйіндік кернеуді келесі формула бойынша (кернеудің ығысуы) анықтаған жөн

, (7.1)

мұндағы және – сәйкес тармақтардың өткізгіштері.

Одан кейін тоқтарды табамыз

Симметриялы үшфазалық тізбекте , сондықтан кезінде кернеуі нөлге тең.

Белгілі бір фазаның немесе бейтарап өткізгіштің ажырау жағдайына берілген фазаның өткізгіштігінің немесе бейтарап өткізгіштің нөлге теңдігі сәйкес келеді.

(7.1) анықтамасы негізінде деп есептегендегі бейтарап өткізгіштің болмаған жағдайында, келесідей өрнек құралады

.

7.4.2 шықпасында желілік кернеулері берілген жұлдызды қосылған (бейтарап өткізгішсіз) симметриялы емес үшфазалық жүктеме 7.13 суретінде бейнелеген.

Жұлдызды қосылған жүктеменің шықпаларында , және желілік кернеулері берілсе, онда жұлдыздың фазаларындағы тоқ келесі түрде анықталады. Жүктеменің шықпаларындағы фазалық кернеулерді арқылы белгілегенде, 7.13 суретіне сәйкес, келесіні анықтаймыз

мұндағы – жүктеме фазаларының өткізгіштіктері.

Үш фазаның тоқтары қосындысының нөлге теңдігі келесі формуламен беріледі

(7.2)

және фазалық кернеу арқылы бейнеленуі мүмкін және берілген желілік кернеу арқылы

; . (7.3)

7.13 Сурет – Жұлдыз қосылысты (бейтарап өткізгішсіз) симметриялы емес үшфазалық жүктеме

(7.3) формуласын (7.2) өрнекке қою келесі нәтижеге әкеледі

.

Индекстерді айнала алмастыру арқылы келесіні табамыз (АВСА және т.б., кезектесу ретімен)

(7.4)

Жүктеменің фазалық кернеуі бойынша фазалық тоқтар табылады. симметриялы жүктеме жағдайында фазалық кернеудің векторі сәйкес желілік кернеуде құрылған параллелограм диагоналінің үштен біріне тең. Бұл жағдайда фазалық кернеуі кернеу үшбұрышының тартым орталығын (медианнің қиылысу нүктесі) үшбұрыштың шыңымен қосатын векторлермен анықталады.

7.4 суретінде (7.4) формуласы бойынша А фазасына құрылым жасалынған

.

7.14 Сурет – Фазалық кернеуді табу

Мысалға жұлдызды қосылысты конденсатор мен екі бірдей электр шамдарынын құрылған фазалардың уақыт бойынша алма кезек ауысуын анықтауға арналған фазакөрсеткіш сұлбасын қарастырайық. Мәселен, конденсатор А фазасына, ал шамдар В және С фазаларына қосылды делік; конденсатордың сыйымдылық кедергісі модуль бойынша шам кедергісіне тең етіп алынады, яғни , , мұнда . Шамдардағы кернеу теңсіздігі ол шамдардың қызуы әртүрлі болатындығынан байқалады. Жоғарыда келтірілген (7.4) анықтамаға сәйкес, кернеу арақатынасы желілік кернеудің симметриясы кезінде тең болады

.

Сәйкесінше, В фазасына қосылған шам (яғни екінші шам қосылған фазадан ілгері жүретіні), кейіндеп келе жатқан шамға қарағанда жарығырақ жанады.

Конденсатордің орнына индуктивті орауышты оның индуктивті кедергісін модулі бойынша шамның кедергісіне шамамен тең болатындай етіп алып, қолдануға болады. Бұл жағдайда кейіндеп келе жатқан фазадағы шам жарығырақ жанады. Бұл арақатынас та тікелей векторлық диаграммадан алынуы мүмкін.

7.4.3 Үшбұрыш қосылысты симметриялы емес үшфазалық жүктеме шықпасында берілген кернеулерімен 7.15 суретінде бейнеленген.

1.15 Сурет – Үшбұрыш қосылысты симметриялы емес үшфазалық жүктеме

Егер үшбұрыш қосылысты симметриялы емес үшфазалық жүктеме шықпаларында 7.15 суретінде бейнеленгендей , және желілік кернеулері берілсе, онда жүктеме кедергілеріндегі тоқ мынаған тең болады , және .

Желідегі тоқ жүктеменің сәйкес тоқтарының айырымы ретінде анықталады., мысалы: және т.б. Егер үшбұрыш қосылысты симметриялы емес үшфазалық жүктеме шықпасында жұлдыз қосылысты қайнар көздің , және фазалық кернеулері берілсе, онда жүктеме шықпасындағы желілік кернеу сәйкес фазалық кернеудің айырымдары ретінде анықталады, нәтижесі жаңа ғана 7.15 суретінде қарастырылған есепке сәйкес келеді.