Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
1-81.docx
Скачиваний:
92
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
141 Кб
Скачать
☆

22.”Saglyk” döwlet maksatnamasynyň kabul edilmegi. Milletiň beden ruhy we medeni taýdan ösüşi-ykdysady özgertmeleriň binýadydyr.

Täze Galkynyşlar zamanamyzda Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda “Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde ýurdumyzyň uludan-kiçä her bir raýatynyň saglygyny goramaklyga gönükdirilen halk bähbitli işler gündelik durmuşymyzda ýokary derejede amala aşyrylýar.Ýurdumyzda “Saglyk” Döwlet maksatnamasy bilen ugurdaşlykda „Raýatlaryň saglygyny goramak hakynda ”T/ň kanunynyň hereket etmegi, ilatyň saglygy,arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreş gullugynyň edaralarynyň işiniň guralyşynyň,eneleriň we çagalaryň saglygyny goramaklygyň guralyşynyň yzygiderli kämilleşdirilmegi ,sagdyn durmuş ýörelgesi ýaly döwrüň birnäçe möhüm meseleleri bu günki günde döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň iň esasylarynyň birine öwrüldi. Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda gurlup ulanmaga berlen Ýyly suw,Arçman,Baýramaly ýaly şypahanalar örän ýokary derejedäki tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylyp, halkymyzyň saglygyny berkitmäge we dikeltmäge uly ýardam edýär. Halkymyzyň her bir raýatynyň saglygyny berkitmek we ruhubelent bolmaklary baradaky giň möçberli işler toplumlaýyn durmuşa ornaşdyrylýar. Watanymyzyň tebigatynyň iň täsin künjekleriniň biri bolan Hazar deňziniň kenar ýakasynda gurulýan “Awaza“milli syýahatçylyik zolagynyň deňziň jana şypa beriji howasyndan lezzet almaga,saglygy berkitmäge döredilen mümkinçilik bu günki gün diňe bir türkmen halkymyzyň däl, eýsem dünýä halklarynyň hem ünsüni özüne cekýär.Hormatly Prezidentimiz halkymyzyň berk bedenli,sagdyn ruhly ýaşaýyş-durmuşyny kämilleşdirmekde halk lukmançylygyna aýratyn sarpa goýýar. Hormatly Prezidentimiziň „Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri“atly ensiklopedik kitabynyň halkymyza gowuşmagy her bir raýatymyzyň baş saglygynyň goraglylygynyň kepili boldy. Hormatly Prezidentimiz 2007ỳ iỳul aỳynda „Awaza“milli syỳahatçylyk zolagyny döretmek barada Resminama gol çekdi.

23. Hossarlyk we howandarlyk.

Çagalary perzentlige almak- bu ata-enesi yoklugy yada ata- enelik hossarygyndan we mährinden başga sebäplere görä mahrum bolan çagalary terbiýelemek we durmuşyny üpjün etmek üçin gönükdirilen çaredir.

Diňe kämillik ýaşyna ýeten çagalary perzentlige almaga rugsat berilýär. Bu mesele ýerli häkimiýet tarapyndan çözülýär. Eger perzentlige alynýan çaga 10 ýaşyna ýeten bolsa, onda perzentlige almak üçin onuň razylygy gerek. Perzentlige alýanlaryň razylygy bolmasa, olar aradan çykan wagtlary howandarlyk organlaryň razylygy bolmasa, perzentlige alnandygy baradaky maglumatlary başga birine bermek we görkezmek jenaýatdyr.

Ata- enelerinden mahrum bolan kämillik yaşyna ýetmedik çagalary terbiýelemek üçin şonuň ýaly-da şol çagalaryň şahsy we emläk hukuklaryny hem-de bähbitlerini goramak üçin, hossar we howandar belenilýär. Özleriniň saglyk ýagdaýyna görä, özbaşdak hukularyny we borçlaryny amala aşyryp bilmeýän kämillik ýaşyna ýeten adamlara hem howandar bellenip biliner. Hossarlyk 15-18 ýaşa çenli çagalaryň, akyly üýtgänligi ýa-da kemligi zerarly özüniň hereketlerine, ýolbaşçylyk edip bilmeýän we onuň ähmiýetine düşünmeýän adamlaryň üstünden bellenilýär.

Aýratyn çäklendirmeleri bolmasa 18 ýaşyna ýeten her bir adam hossar (howandar) bolup biler. Adatça hossar (howandar) idege mätäç adamyň garyndaşlaryndan, ýakyn adamlardan bellenýär.

Hossarlyk howandarlyk organlarynyň ygtyýary bolmasa, olar diňe ownuk geleşikleri edip bilýärler. Hossaryň ideg edýan adam bilen geleşikler baglaşmaga haky ýokdur. Hossar we howandar özleriniň hossarlyk edýän adamlaryny ekläp saklamaga borçly däldirler. Bu zatlar üçin olaryň öz girdejileri ulanylýar.

Hossar we howandar öz borçlaryny ýerine ýetirmekden degişli organlar tarapyndan boşadylyp bilner:

Çagalaryň ene- atalarynyň mahrum edilen hukuklarynyň gaýtarylyp berlen wagty

Çagalar perzentlige alnan wagty

Çagalar perzentlige döwlet ya-da jemgyýetçilik edaralaryna ýerleşdirilen wagtynda

Haçan hossar kesellemegi bilen öz borçlaryndan boşadylmagyny haýyş etse.