- •2020 Ýyla çenli Milli Maksatnamanyň wezipeleri:
- •3 Sorag. Türkmenistanyň taryhynyň döwürlere bölünişi: Paleolit, mezolit, neolit, eneolit, bürünç asyry we demir asyry.
- •4 Sorag. Garaşsyz türkmen döwletiniň hemişelik bitaraplyk derejesiniň ykrar edilmegi.
- •5. Döwletiň ykdysady roly: taryhy jäht
- •6. Altyndepe-gadymy şäher döwletdir.
- •7. Türkmenistanda ykdysadyýetiň bazar gatnaşyklaryna geçilmegi we telekeçiligi osdürmek barada döwlet syýasaty
- •8. Jenaýat, onuňalamatlary we gornüşleri.
- •9. Marguş döwleti. Goňurdepe.
- •11 Sorag. Turkmenistanyn dowlet hakimiyetinin duzumi.
- •10. Türkmenistanyň geografiki, geosyýasy ýerleşişi,tebigy we demografiki aýratynlyklary
- •12 Sorag. Ahemeniler döwletiniň döremegi.
- •13 Sorag.Türkmenistanyñ Konstitusiỳasynda adam hukuklary we borçlary hakynda.
- •14. Türkmenistanyň bank ulgamynyň ösüşi
- •15 Sorag. Beỳik Parfiỳa döwletiniñ döremegi.
- •16 Sorag.Türkmenistanyñ Ýaşulylar Maslahaty
- •18 Sorag . Daşary ýurtly maýadarlaryň we daşary ýurt maýalary bolan kärhanalaryň işiniň hukuk üpjünçiligi
- •19 Sorag. Häzirki zaman döwlet kadalaşdyryşynyň nazaryýet jähtleri
- •21. Beýik Seljuk türkmen döwleti.
- •22.”Saglyk” döwlet maksatnamasynyň kabul edilmegi. Milletiň beden ruhy we medeni taýdan ösüşi-ykdysady özgertmeleriň binýadydyr.
- •23. Hossarlyk we howandarlyk.
- •24.Köneürgenç türkmenleriniň döwleti
- •25. Türkmenistanda lizingiň ösüşi:
- •26. Zahmet jedellerinin çozulmeginin usullary.
- •27.Täze Galkynyş eỳyamynyñ ykdysady ösüşleri we onuñ aỳratynlyklary
- •28. HormatlyPrezidentimiziň,,Älem içre at gezer”
- •29.Bazar ykdysadyýetinde durmuş syýasatynyň nazary esaslary.
- •30. Raýat – hukuk şertnamalary we olaryň görnüşleri.
- •31) ,,Türkmenistany durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasynyň” kabul edilmegi.
- •32. Häzirki zaman pul-karz syýasatynyň esasy ugurlary.
- •34) Türkmenistanyň Garaşsyzlyk ýyllarynda oba hojalygynyň ösüşi.
- •35.Mazmuny boýunça döwletleriň görnüşleri
- •36. Berkarar döwletiñ bagtyýarlyk döwründe ýurduñ ylym ulgamyndaky özgerişler.
- •37. Durmuş syýasatynyň t-da amala aşyrlyşy.
- •38. Emläk we onuň görnüşleri.
- •39. XIX asyryň ortalarynda türkmen halkynyň garaşsyzlyk ugrundaky göreşmeleri. Sarahs söweşi, Garrygala söweşi, Mary-gajap söweşi.
- •40.Türkmenistanda garaşsyzlyk ýyllarynda ýangyç-energetika toplumynyň ösüşi
- •41 Sorag. Zähmet gatnaşyklarynyň döwlet tarapyndan düzgünleşdirilmegi
- •42 Sorag. Berkarar dowletin bagtyyarlyk doýrinde t-nyn dashary ykdysady syyasaty
- •43.Zahmet rugsatlarynyn gornushleri.
- •44 Sorag. Töwerekdäki gurşawyň goragy babatyndaky döwlet kadalaşdyrylyşy
- •45 Sorag. Garashsyz baky Bitarap Turkmenistanyn dowlet nyshanlary
- •46 Sorag. Türkmenkistanyň prezidenti g. Berdimuhamedowyň “döwlet gyşy” atly romanynyň terbiýeçilik ähmiýeti
- •47. Zähmet gatnaşyklarynyň hukuk kadalaşdyrylyşy
- •48 Sorag. “Dg-go” halkara demir yolunyn gurulmagy we jnun ahmiyeti.
- •49 Sorag. Zahmet bazary
- •50.Prezident respublikasynyn alamatlary.
- •51 Sorag. „Awaza“Milli syỳahatçylyk zolagy
- •52 Sorag. Täze Galkynyş eỳyamynda Türkmenistanyñ nebit-gaz,himiỳa senagatynyñ ösüş aỳratynlygy.
- •53 Sorag. Nikanybaglanysmagapasgelberyansertler
- •54 Sorag. Turkmenistanyn gonsy we sebit yurtlary bilen ozara bahbitli hyzmatdaslyklary.
- •55 Sorag. Ekologiya hukugy barada dusinje
- •56. Karz kadalaşdyrylyşy.
- •57.Türkmenistan sssr-I Beyik Watançylyk urşy ýyllarynda (1941-1945ýý).
- •58. Döwletiň pul-karz ulgamy.
- •59. Iş berijiniň hukuklary we borçlary.
- •Iş beriji şu aşakdaky hukuklara eýedir:
- •2.Işberiji şu aşakdakylara borçludyr:
- •60. Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanda ulag we aragatnaşyk ulgamynyň ösüşi.
- •61 Sorag. Türkmenistanyñ Prezidenti g.Berdimuhamedowyñ bilim-ylym ulgamyny kämilleşdirmeklige gönükdirilen Permanlary we Kararlary
- •62. Maýa goýumlaryny maliýeleşdirmegiň çeşmeleri
- •63. Eýeçilik we onuň görnüşleri.
- •64.Türkmenistanyñ Konstitusiỳasynyň kabul edilmegi.
- •65. Ykdysadyýeti döwlet kadalaşdyryşynyň maksatlary we usullary. Döwletiň roly we wezipesi.
- •67.Garaşsyz,baky Bitarap Türkmenistanyñ bmg bilen hyzmatdaşlygy.
- •68.Ish we dync alysh wagty
- •69.Maya goyum syyasatynyn esasy yorelgeleri,maksatlary we wezipeleri
- •70. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Berkarar döwletiňbagtyýarlyk döwrüniňösüştaglymatlaryny esaslandyryjy.
- •71. Daşary ýurtly maýadaryň hukuklary we borçlary.
- •72. ,,Türkmenistany durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasynyň” kabul edilmegi.
- •73. Türkmenistanda syýasy partiýalar,jemgyýetçilik guramalar we olaryñ işi.
- •74. Hukuk barada düşünje we onuň döwlet bilen arabaglanşygy.
- •75. Pul dolanyşygy
- •76. Ykdysadyýetiň ösmeginde maýa goýum syýasatynyň tutýan orny
- •77. Türkmenistanyñ bmg bilen hyzmatdaşlygy.
- •78. Raýat hukuk gatnaşyklarynyň subýektleri.
- •79. Türkmenistan dünýäde ilkinji bmg tarapyndan ykrar edilen bitarap döwletdir
- •80. Döwlet dolandyryş edaralary.
- •81 Sorag.Yslam dininiň yüze çikmagy. Muhammet (sas) Pygamber.
8. Jenaýat, onuňalamatlary we gornüşleri.
Jemgyýet üçin howplybolup, jenaýat kanunynda göz oňünde tutulan etmiş (hereket ya-da hereketsizlik) yagny döwlet gurluşyna, onuň syýasy, ykdysady sistemasyna, eýeçiligine, raýatlaryň şahsyýetine, zähmet, emläk we beýleki hukuklaryna hem-de azatlyklaryna, hukuk tertibine hyýanat edýän etmiş, jenaýat diýlip hasap edilýär.
Jenaýatyň alamatlary:
1. Iň esasy alamaty Jemgyýet üçin howplulygy
2. Onuň hukuga garşy gönükdirilendigi, adam hereketiniň jenaýat kanunlaryna ters gelýänligi
3. Şol etmiş, günäli etmiş bolmalydyr we oňa jeza berilmeli hereket ýa-da hereketsizlik bolmaly.
Jemgyýet üçin howply etmiş eden mahalynda akyly ýerinde däl adam, dälilik keselli adam, wagtlaýyn ýellirgemä duçar bolan öz hereketlerine akyl ýetirip bilmedik adamlar jenaýat jogapkärçiligine çekilmeýär.
Jenaýat edende sag bolup, emma sud edilmänkä dälilige duçar bolanlar sagalýança sud edilmeýär, jeza berilmeýär. Serhoş yagdaýynda jenaýat edenler jenaýat jogapkärçiliginden boşadylmaýar, beter onuň jezasy agyrlaşýar. Matlap bn edilen jenaýat, bilkastlaýyn edilen jenaýat howply hasap edilýär we aşa berk jeza berilýär. Günäniň agyrlyk derejesine we görnüşine baglylykda Jenaýat kodeksde göz öňünde tutlan etmişler:
Uly bolmadyk agyr; ortaça agyr, agyr we aýratyn agyr jenaýatlara bölünýär.
Uly bolmadyk agyr edilen etmişler üçin jenaýat kanunynda ýokary jezasy 2 ýyldan köp bolmadyk möhlet bilen azatlykdan mahrum etmek görnüşinde göz öňünde tutlan bilkastlaýyn we seresapsyzlykly etmişler hasap edilýär.
Ortaça agyr jenaýatlar diýilip edilen etmişler üçin jenaýat kanunynda iň ýokary jezasy 8 ýyla çenli möhlet bilen azatlykdan mahrum etmek görnüşinde göz öňünde tutlan bilkastlaýyn we seresapsyzlykly etmişler hasap edilýär.
Agyr jenaýatlar diýlip, edilen etmişler üçin jenaýat kanunynda iň ýokary jezasy 15 ýyla çenli möhlet bilen azatlykdan mahrum etmek görnüsinde göz öňünde tutlan bilkastlaýyn we seresapsyzlykly etmişler hasaplanýar.
Aýratyn agyr- 20 ýyla çenli möhlet bn azatlykdan mahrum edilmek görnüşinde göz öňünde tutulan bilkastlaýyn jenaýatlar hasaplanýar.
9. Marguş döwleti. Goňurdepe.
Ilatyň köp bölegi Murgap derýasynyň aşak akymyna ýa-da Amyderýanyň orta akymyna göçüp gitmäge mejbur bolupdyr. Şeýle ýagdaý b.e. öňki II müň ýyllyklaryň ortalarynda Murgap derýasynyň aşak akymlarynda Marguş ýurdunyň, b.e. öňki I müňýyllykda bolsa Margiana we Baktriýa diýlip atlandyrylan Merkezi Azia medeniýetleriniň täze merkezleriniň döremegine itergi beripdir.
Marguş ýurdunyň ilatyny Kopetdagyň eteginden we Gündogar Eýrandan göçüp gelen adamlar düzüpdir. Olaryň gatyşmagynda Marguşyň ilaty kemala gelipdir. Oturymly ýerler demirgazykda Kelleli diýen ýerden başlap, Gündogarda Tahyrbaýa çenli birnäçe gadymy suwarymly jülgeleri emele getiripdir. Ol ýerlerden Marguş ýurduna degişli 150-den gowrak gadymy mekanyň galandygy ýüze çykaryldy. Ýurduň merkezi Goňürdepe.
Mundan başga-da, b.e. öňki II-I müň ýyllyklaryň sepgidinde ilat esasan: Sarahs oazisinde, Bathyz baýyrlyklarynda Murgabyň aşaky akymynda, Amyderýanyň orta we aşaky akymlarynda ýaşapdyr.Bürünç asyrynyň we demir asyrynyň sepgidinde Günorta-Günbatar T/da oturymly ekerançy,çarwa taýpalar ýaşapdyrlar.
Irki demir asyry zamanasynda Köpetdagyň eteginde Ýelkendepe, Ýaşyldepe, Ýasydepe, Garadepe ýaly täze oturymly ýerler ýüze çykypdyr.
B.e. öňki I müň ýyllygyň birinji ýarymynda Günorta-Güňdogar Türkmenistanda esasan hem Amyderýanyň orta akymlarynda hemişelik oturymlylyga geçip, ekerançylyk bilen meşgullanýan ilat kemala gelipdir. Şonuň ýaly ilatly ýerleriň galyndylaryň birnäçesi häzirki Lebap welaýatynyň Kerki etrabynyň çäklerinde (Çöplüdepe, Beggala, Kerkiçi we başgalar) ýerleşýärler.
B.e.öňki IV müňýyllykda Murgabyň aşaky akymynda özleşdirilen ýerler, ygallylygyň artmagy bilen täzeden güýç alyp ugrapdyr. Ol ýerde ýüzden gowrak ösen we giçki bürünç asyry döwrüne degişli ýadygärlikler belli edildi. Olardan iň ulusy Goňurdepedir (27,8 ga). Murgabyň aşaky akymynda soňky ýyllardaky sürümlere çenli Orta Aziýada iň gadymy suwaryş ulgamlarynyň saklanyp galandygy aýan edildi.
Ösen we giçki bürünç asyrynyň Baktriýa, ýagny Demirgazyk Owganystan we Günorta Özbegistan bilen Margiananyň medeniýetleriniň arasynda ýakyn aragatnaşyk ýola goýlupdyr. Murgabyň üstünden Hindistana esasy kerwen ýollary gidipdir. Margianadan – da köpsanly daşary ýurt harytlary, pil süňkünden ýasalan her herhili we möhürler tapylýar.