Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
1-81.docx
Скачиваний:
92
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
141 Кб
Скачать
☆

36. Berkarar döwletiñ bagtyýarlyk döwründe ýurduñ ylym ulgamyndaky özgerişler.

Häzirki döwürde ýurdumyzyñ ylym ulgamynyň ösüşli taryhy seneleri Hormatly Prezidentimiziň bilim we ylym ugurlarynda düýpli özgerişleri geçirmek maksady bilen „Türkmenistanda ylym ulgamyny kämilleşdirmek hakyndaky“, „Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň işi hakyndaky“ we „Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasyny döretmek hakyndaky“ gol çeken Karardyr Permanlary bilen baglanyşyklydyr. Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy ýurdumyzyň iň ýokary ylmy edarasy bolup, tebigy we jemgyýetçilik ylymlary boýunça düýpli ylmy taýýarlamalary we ähli ylmy edaralaryň, ýokary okuw mekdepleriniň barlaglaryny koordinirlemegi amala aşyrýar. Ylymlar akademiýasynyň düzümindäki ylmy edaralarda, ýokary okuw mekdeplerinde ylmy barlaglar ylmy işgärleriň üsti bilen amala aşyrylýar. Ylmy işgärlere: ylmy-tehniki işgärler, ordinatorlar, aspirantlar , doktorantlar we alymlyk derejesi bolan beýleki adamlar degişlidir. 2009-njy ýylyň 15-nji awgustynda „Ylmy işgärleriň hukuk ýagdaýy hakynda“ Türkmenistanyň kanuny kabul edildi.Her ýylyñ 12-nji iýunynda ýurdumyzda Ylymlar güni bellenilýär.Häzirki wagtda Bekrewe şäherçesinde Tehnologiýalar merkezi gurulýar.

37. Durmuş syýasatynyň t-da amala aşyrlyşy.

T-da başy başlanan düýpli özgertmeleri ileri tutulýan ugurlary we bu işde bellenilen esasy maksatlar şulardan ybaratdyr: -ilatyň girdejilerini artdyrmak, -ilaty durmuş taýdan goramak, -medeni durmuş ulgamyny netijeli ösdürmek, -ilatyň ýaşaýyö jaý üpçünçiligi, -daşgy gurşagy goramak. Durmuş syýasaty T-da amala aşyrylýan özgertmeler, strategiýasynyň özenini düzýär. Onuň esasy ugry ilatyň ýaşaýşynyň hilini gowlandyrmaga gönükdirilendir we öz içine her bir raýatynyň bol elin we abadan ýaşamagyny, döwrebap bilim almagyny, ýokary hilli saglyk hyzmatlaryndan peýdalanmagyny üpçin edýän çäreleri alýar. Esasy maksatlary: adamlarynyň iş haklaryny we beýleki gazançlarynyň yzygiderli ýokarlandyrmak arkaly ilatyň girdeýjisiniň artmagyny gazanmak; ilatyň durmuş taýdan ejiz gatlaklarynyň durmuş goraglylygynyň yhtybarlylygyny artdyrmak; adamyň mynasyp ýaşamagyny we erkin ösmegini üpçin edýän iş orunlaryny döretmek we ş.m. Tebigy gaz, suw, nahar duzy, elektrik togy mugt 2030 ýyla çenli berilmegi.

38. Emläk we onuň görnüşleri.

Garaş-z T-nyň çäklerinde ýere beýleki tebigi resurslara önümçilik serişdelerine sarp ediş zatlaryna we beýleki emläklere eýeçilik gatnaşyklary T-nyň Konst-sy, T-nyň raýat kodeksi, T-nyň eýeçilik hakyndaky kanuny we beýleki kanunçylyk aktlar bn düzgünleşdirilýär. Intellektual(akyl we doredijilik) eýeçiligini döretmek we peýdalanmak boýunça gatnaşyklar awtorlyk hukugy bn düzgünleşdirilýär. Bazar ykdys-ne geçilýän döwürde T-nyň kanunçylygy emläk eýeçiliginiň şu görnüşlerini ykrar etdi:

a)hususy; b)döwlet,munisipal; ç)jemgiýetçilik birleşikleriniň eýeçilikleri.

Eýeçilik hakyndaky kanun 2-nji madda laýyklykda olaryň hukuklary deňdir. Hususy eýeçilik hukugynyň iki sany dürliu görnüşi bar: 1)raýatlarynyň eýeçilik ukuby, 2)ýuridik taraplaryň eýeçilik ukuby.

Raýatlaryň hususy eýeçiligi diňe şahsy eýeçiligi gözöňünde tutman eýsem telekeçilik işini alyp barmak üçin aksiýalary, gymmatly kagyzlary satyn almaklygy üçin niýetlenendir. Olardan ýer uçastoklary, mellek ýerleri, ýaşaýyş jaýlary, daçalary, garazlar, pul serişdeleri, öý hojalyk enjamlary, gymmatly kagyzlar, kärhanalar, haryt önümçiligi we ş.m.