- •Глоссарий
- •Қысқартулар тізімі
- •Көлікті пайдаланудағы сенімділік пен жұмысқа
- •1.1 Сенімділіктің негізгі түсініктері
- •Автомобильдердің сенімділігі мен оның талдауы
- •1.1 Сурет – Автокөліктің сенімділігі туралы ақпаратты ұйымдастыру мен өңдеудің типтік сұлбасы
- •Акк автомобильдердің жүрген жолының ауқымы
- •Автомобильдердің бұзылуы мен тұрып қалуы туралы аралық деректер ауқымы
- •1.2 Сурет - Тексеріс кезеңіндегі автомобильдердің жүрген жолының таралу сұлбасы
- •1.3 Сурет – Автомобильдің жөндеу кезіндегі істен шығу ағыны мен салыстырмалы тоқтап тұру параметрлерінің өзгеруі
- •1.4 Сурет - Жөндеу кезіндегі істен шығу ағыны мен салыстырмалы тоқтап тұру параметрлерінің өзгеруі
- •1, 2 Және 3 – автомобиль агрегаттары, жүйелері
- •1.5 Сурет – тқк-2 арасындағы жүріп өткен жолдағы істен шығу ағыны параметрлерінің өзгеру нұсқалары
- •1.6 Сурет - тқ-2 арасындағы жүріп өткен жолдағы автомобильдің істен шығуының шашыраңқы сұлбасы
- •1.3 Сенімділіктің қасиеттері
- •1.7 Сурет – тқ-2 арасындағы жүріп өткен жолдағы автомобильдің істен шығу ағыны мен салыстырмалы тоқтап тұру параметрлерінің өзгеруі:
- •1.4 Сенімділік көрсеткіштері
- •1.8 Сурет – Автомобильдердің істен шығу қарқындылығы
- •1.9 Сурет – Пайдаланудың басынан бастап атқарым бойынша істен шығу ағыны параметрінің өзгеруі
- •1.10 Сурет – Гамма–пайыздық қорды анықтау
- •1.5 Автомобильдің істен шығу үлгісі
- •1.11 Сурет - Автомобильдің қозғалысы кезіндегі бөлшектердің жүктемесінің өзгеруі
- •Бөлу сипаттамасы
- •1.6 Сақтық қорда сақтау
- •1.7 Істен шығудың алдын алу
- •1.13 Сурет – Ақауларды алдын алуындағы өтінім бойынша орындалатын жөндеу мәндерінің көрінісі:
- •2 Автомобильді пайдалану жүйесіндегі диагностикалау
- •2.1 Диагностика, диагностикалау түсінігі
- •2.1 Сурет – Диагностикалау жүйесі құрылымының әртүрлілігі
- •2.2 Диагностиканың міндеттері мен қолданылуы
- •2.2 Сурет - Техникалық диагностика құрылымы
- •2.3 Сурет – Диагностикалық параметрдің өзеруінің құрылымдық (құрылымдық) параметрге тәуелділігі
- •2.3 Диагностиканың дамуы және перспективалары
- •2.4 Диагностикалау әдістері, құралдары және үрдістері
- •2.4 Сурет – Диагностикалауды енгізгенге дейін (штрих сызық) және енгізгеннен кейін (тегіс сызық) максимум жүк күшінің (а) және отынның бақылау шығынын (б) тарату
- •2.5 Сурет – Диагностикалық стендтердің тіреу құрылғыларының
- •2.8 Сурет – Қозғалтқыштың сыртқы жылдамдық сипаттамасы
- •2.9 Сурет - Қозғалтқышты статика-динамикалық сынау
- •2.10 Сурет – Атқарым әсерінен диагностикалық белгілердің өзгеру графиктері:
- •2.11 Сурет – Отын шығын өлшегішінің сұлбалары:
- •2.12 Сурет – Infralit газ талдағышының сұлбасы:
- •2.13 Сурет – гаи – 2 газ талдағыш
- •2.14 Сурет – Генератор жұмысының осциллограммасы
- •2.15 Сурет – Осциллоскоп құрылғысының принциптік сұлбасы
- •2.16 Сурет – Батареялы оталдыру жүйесінің бірінші және екінші тізбектеріндегі үрдістер осциллограммасы
- •2.17 Сурет – Электронды оталдыру жүйесінің бірінші және екінші тізбектеріндегі үрдістер осциллограммасы
- •2.18 Сурет - Оталдырудың алға кету бұрышын анықтау үшін стробоскоп сұлбасының принципті жүйесі:
- •2.19 Сурет – Редуктор температурасының өзгеру үрдісі
- •2.23 Сурет − 3d технологиясын пайдалану арқылы стендтың жалпы көрінісі:
- •2.24 Сурет – Доңғалақтардың теңгерімсіздігі мен олардың стендтағы статикалық және динамикалық теңдестіру
- •2.25 Сурет – Теңгерімдік жылжыту стенды
- •2.5 Автомобиль диагностикасының автоматтандыру үрдісі
- •2.5.1 Автомобиль диагностикасының кіріктірме жүйелері.
- •2.6 Тқ және жөндеу технологиялық үрдісінде көлік
- •2.7 Техникалық қызмет көрсету үрдістерінің және көлік техникасы жөндеулерінің ақпараттық қамсыздандыруы
- •Жөндеу мен тқк-ге келіп түсетін автокөліктер
- •Бтп (жөндеу мен тқк қабылдау)
- •Жинақтау-жуу жұмысының аймағы
- •Кіріс диагностикаландыруы
- •Техникалық қызмет көрсету
- •Шығыс диагностикаландыруы
- •Жөндеу мен тқк-ден кейін автокөліктің тұрақтау аймағы
- •Тереңдетілген диагностикаландырудың күту аймағы
- •Тереңдетілген диагностикаландыру
- •Ағымдағы жөндеу
- •Жөндеу мен тқк-ден автокөліктер
- •2.37 Сурет - Орталықтандырылған тқе мен автокөліктердің аж бойынша мамандандырылған өнеркәсіптің технологиялық үрдісінің сұлбасы
- •2.41 Сурет – Автокөліктің тқ және аж өндірісі жүйесінің функционалды сызбасы
- •3 Автокөліктерді техникалық пайдалану кезінде басқаруды оңтайландыру
- •3.1 Арнайы функция жайлы түсініктеме
- •3.2 Шешім қабылдау үрдісі
- •3.3 Бағдарламаларды орындау реттілігі және
- •Шартты оңтайландыру
- •3.4 Ақпарттың жеткіліксіздігі жағдайларында
- •3.5 Сурет – Ойын тәсілі арқылы агрегаттардың оңтайлы қорын анықтау:
- •3.5 Жүйе күйі туралы ақпаратты айқындау
- •3.6 Сурет – Бақылау нысаны күйінің р(н1/а) апостериорлы ықтималдығының түрлі сенімділікті екі аспаппен бақылау кезінде күйінің априорлы ықтималдығынан тәуелділігіне байланысты өзгеруі:
- •3.7 Сурет – Тәжірибе жүргізу кезіндегі оңтайлы стратегияны анықтау:
- •3.6 Нұсқаларды салыстыру мен шешім қабылдау кезіндегі
- •3.8 Сурет – Үлгінің дәлдігі мен шешімін анықтау сұлбасы:
- •– Модел құны; 2 – үлгінің пайдалылығы;
- •3.10 Сурет −Жүктеу нұсқасына байланысты тқоб-ға тқ-2 кезінде зил (а) мен КамАз (б) автомобильдеріне қызмет көрсету т уақытын бөлу:
- •Әдебиеттер тізімі
- •Көліктік техниканы техникалық пайдалану негіздері
2.5 Сурет – Диагностикалық стендтердің тіреу құрылғыларының
сұлбалары
Күш стендтерінде автомобиль доңғалақтарындағы тартыс күшін, олардың айналу жылдамдығын, трансмиссия кедергісін және отын шығынын анықтайды және анықталған жүктемелер мен жылдамдық режимдері кезінде тікелей берілісте өлшейді. Әдетте мұны максимум айналу сәтінің режимінде және қозғалтқыштың максимум қуатының режимінде істейді.
Стенд құрамына кіретіндер: тіреу құрылғысы, тежеу құрылғысы, басқару пульті, автомобиль қозғалтқышын суытуға арналған желдеткіш.
Стендтердің тіреу құрылғысы (2.5-сурет) автомобильдің бір немесе екі жетекші осіне арналған жүгіріс барабандары бар рама болып табылады және бір барабанды, екі барабанды, үш және төрт барабанды болады, бұл ретте барабандар автомобиль өсінің әр доңғалағы үшін кесік және автомобильдің бүкіл өсі үшін тегіс бола алады.
Стендтер арасында автомобильдің әр жетекші доңғалағына арналған екі барабаны бар тіреу құрылғылары анағұрлым кең тараған. Тіреу құрылғыларын автомобильдің стендтен жүріп түсуін қамтамасыз етуге арналған барабандар арасында орналасқан барабан тежегіштерімен және көтергіштермен жабдықтайды. Барабандар радиусы rб және осьаралық қашықтықты l0 доңғалақ тербелісіне ең төмен ықтимал кедергі анықтау (rб үлкен, ал l0 аз болған сайын, тербеліске кедергі төмен болады) және автомобильдің сынақтар кезінде шығып кетуін қамтамасыз ету шартынан таңдайды. Тегіс болат барабандар үшін ілініс коэффициенті φ=0,5 болғанда, барабан радиусы rб = (0,5-0,7) rк тең деп қабылданады. 2.6-суреттегі сұлбадан көріп отырғанымыздай, шығыршықтар арасындағы қашықтық l0 = 2×(rк+rб)×sin α, мұнда α – ілініс бойынша шығып кетпеу бұрышы (8°-12°).
Барабандардың бірі автомобиль қозғалысының жылдамдығын өлшегішпен, ал екіншісі жүктеу құрылғысымен жалғастырылған. Жүктеу құрылғылары доңғалақтардың көмегімен айналатын барабандарды тежеу арқылы диагностикаланатын автомобильдің берілген жүктемелік және жылдамдықтық жұмыс режимдерін жасау үшін қызмет етеді. Жүктеу құрылғылары ретінде гидравликалық, электродинамикалық немесе қол тежегіші, ауыр сермерқолданылады. Ауыр сермер инерциялық типтегі стендтерде қолданылады. Сонымен бірге стендтерді тесттік режимдерді автоматты түрде беруге, диагноз қоюға және ақпарат беруге арналған құрылғыдармен жабдықтауға болады.
Құрама стендтерді теңгерімдік тежегішпен және ауыр сермер жабдықтайды. Тежегіш пен барабанның арасында редуктор орнатуға болады. Барлық тежегіштер бір-бірінен қатты ажыратылмайды. Олар жүгіріс барабандарына 2 жалғасқан ротордан 1 (2.7-сурет) және теңдестірулі ілінген статордан 3 тұрады.
2.6 сурет – Автомобиль доңғалақтарының жүгіру барабандарымен өзара әрекеттесуі кезіндегі күш әсерінің сұлбасы
|
|
2.7 сурет – Жүк түсу құрылғысы құрылымының сұлбасы 1 – ротор, 2 – жүгіру барабаны, 3 – теңгергіш статор |
Айналдыру сәтін ротордан статорға беру жүктеу құрылғысының түріне қарай жүзеге асырылады: гидравликалық тежегіште - статор мен ротор арасында судың жылжуына жұмсалатын энергия шығындары арқылы; электрлік тежегіште - ротор мен статор оралымдарының арасындағы өзара әрекеттесуді жеңу арқылы; электродинамикалық тежегіште - ротордың статордағы катушкалардың магниттік өрісінде оның айналуы кезінде пайда болатын құйынды тоқ нәтижесі арқылы.
Жүктемені арттыру мен азайтуға бірінші тежеуде гиротежегішті сумен көп немесе аз толтыру арқылы, екінші және үшінші тежеуде статорды қоздыру оралымдарындағы тоқ күшін өзгерту арқылы қол жеткізіледі. Статорға берілетін айналу сәті оны бұруға ұмтылады. Статордың айналу күшін механикалық, электрлік немесе гидравликалық датчик 4 қабылдайды. Мұндағы барабандарға берілетін қуат мына формула бойынша анықталады:
|
|
(2.11) |
мұнда P – доңғалақтардағы тарту күші;
n – барабандардың айналу күші;
күш
берілісінің п.ә.к.;
l – күш әсерінің иығы;
V – барабандардың сызықтық жылдамдығы;
716,2 мен 270 – қуаттың ауыспалы коэффициенттері.
Қуатты өлшеу режимін былайша таңдайды: сыртқы жылдамдық сипаттамасы бойынша (2.8-сурет) максимум қуатқы немесе максимум айналу сәтіне сәйкес келетін нүкте таңдалады, осы режимдерде қуатты өлшеу жүргізіледі.
