- •Глоссарий
- •Қысқартулар тізімі
- •Көлікті пайдаланудағы сенімділік пен жұмысқа
- •1.1 Сенімділіктің негізгі түсініктері
- •Автомобильдердің сенімділігі мен оның талдауы
- •1.1 Сурет – Автокөліктің сенімділігі туралы ақпаратты ұйымдастыру мен өңдеудің типтік сұлбасы
- •Акк автомобильдердің жүрген жолының ауқымы
- •Автомобильдердің бұзылуы мен тұрып қалуы туралы аралық деректер ауқымы
- •1.2 Сурет - Тексеріс кезеңіндегі автомобильдердің жүрген жолының таралу сұлбасы
- •1.3 Сурет – Автомобильдің жөндеу кезіндегі істен шығу ағыны мен салыстырмалы тоқтап тұру параметрлерінің өзгеруі
- •1.4 Сурет - Жөндеу кезіндегі істен шығу ағыны мен салыстырмалы тоқтап тұру параметрлерінің өзгеруі
- •1, 2 Және 3 – автомобиль агрегаттары, жүйелері
- •1.5 Сурет – тқк-2 арасындағы жүріп өткен жолдағы істен шығу ағыны параметрлерінің өзгеру нұсқалары
- •1.6 Сурет - тқ-2 арасындағы жүріп өткен жолдағы автомобильдің істен шығуының шашыраңқы сұлбасы
- •1.3 Сенімділіктің қасиеттері
- •1.7 Сурет – тқ-2 арасындағы жүріп өткен жолдағы автомобильдің істен шығу ағыны мен салыстырмалы тоқтап тұру параметрлерінің өзгеруі:
- •1.4 Сенімділік көрсеткіштері
- •1.8 Сурет – Автомобильдердің істен шығу қарқындылығы
- •1.9 Сурет – Пайдаланудың басынан бастап атқарым бойынша істен шығу ағыны параметрінің өзгеруі
- •1.10 Сурет – Гамма–пайыздық қорды анықтау
- •1.5 Автомобильдің істен шығу үлгісі
- •1.11 Сурет - Автомобильдің қозғалысы кезіндегі бөлшектердің жүктемесінің өзгеруі
- •Бөлу сипаттамасы
- •1.6 Сақтық қорда сақтау
- •1.7 Істен шығудың алдын алу
- •1.13 Сурет – Ақауларды алдын алуындағы өтінім бойынша орындалатын жөндеу мәндерінің көрінісі:
- •2 Автомобильді пайдалану жүйесіндегі диагностикалау
- •2.1 Диагностика, диагностикалау түсінігі
- •2.1 Сурет – Диагностикалау жүйесі құрылымының әртүрлілігі
- •2.2 Диагностиканың міндеттері мен қолданылуы
- •2.2 Сурет - Техникалық диагностика құрылымы
- •2.3 Сурет – Диагностикалық параметрдің өзеруінің құрылымдық (құрылымдық) параметрге тәуелділігі
- •2.3 Диагностиканың дамуы және перспективалары
- •2.4 Диагностикалау әдістері, құралдары және үрдістері
- •2.4 Сурет – Диагностикалауды енгізгенге дейін (штрих сызық) және енгізгеннен кейін (тегіс сызық) максимум жүк күшінің (а) және отынның бақылау шығынын (б) тарату
- •2.5 Сурет – Диагностикалық стендтердің тіреу құрылғыларының
- •2.8 Сурет – Қозғалтқыштың сыртқы жылдамдық сипаттамасы
- •2.9 Сурет - Қозғалтқышты статика-динамикалық сынау
- •2.10 Сурет – Атқарым әсерінен диагностикалық белгілердің өзгеру графиктері:
- •2.11 Сурет – Отын шығын өлшегішінің сұлбалары:
- •2.12 Сурет – Infralit газ талдағышының сұлбасы:
- •2.13 Сурет – гаи – 2 газ талдағыш
- •2.14 Сурет – Генератор жұмысының осциллограммасы
- •2.15 Сурет – Осциллоскоп құрылғысының принциптік сұлбасы
- •2.16 Сурет – Батареялы оталдыру жүйесінің бірінші және екінші тізбектеріндегі үрдістер осциллограммасы
- •2.17 Сурет – Электронды оталдыру жүйесінің бірінші және екінші тізбектеріндегі үрдістер осциллограммасы
- •2.18 Сурет - Оталдырудың алға кету бұрышын анықтау үшін стробоскоп сұлбасының принципті жүйесі:
- •2.19 Сурет – Редуктор температурасының өзгеру үрдісі
- •2.23 Сурет − 3d технологиясын пайдалану арқылы стендтың жалпы көрінісі:
- •2.24 Сурет – Доңғалақтардың теңгерімсіздігі мен олардың стендтағы статикалық және динамикалық теңдестіру
- •2.25 Сурет – Теңгерімдік жылжыту стенды
- •2.5 Автомобиль диагностикасының автоматтандыру үрдісі
- •2.5.1 Автомобиль диагностикасының кіріктірме жүйелері.
- •2.6 Тқ және жөндеу технологиялық үрдісінде көлік
- •2.7 Техникалық қызмет көрсету үрдістерінің және көлік техникасы жөндеулерінің ақпараттық қамсыздандыруы
- •Жөндеу мен тқк-ге келіп түсетін автокөліктер
- •Бтп (жөндеу мен тқк қабылдау)
- •Жинақтау-жуу жұмысының аймағы
- •Кіріс диагностикаландыруы
- •Техникалық қызмет көрсету
- •Шығыс диагностикаландыруы
- •Жөндеу мен тқк-ден кейін автокөліктің тұрақтау аймағы
- •Тереңдетілген диагностикаландырудың күту аймағы
- •Тереңдетілген диагностикаландыру
- •Ағымдағы жөндеу
- •Жөндеу мен тқк-ден автокөліктер
- •2.37 Сурет - Орталықтандырылған тқе мен автокөліктердің аж бойынша мамандандырылған өнеркәсіптің технологиялық үрдісінің сұлбасы
- •2.41 Сурет – Автокөліктің тқ және аж өндірісі жүйесінің функционалды сызбасы
- •3 Автокөліктерді техникалық пайдалану кезінде басқаруды оңтайландыру
- •3.1 Арнайы функция жайлы түсініктеме
- •3.2 Шешім қабылдау үрдісі
- •3.3 Бағдарламаларды орындау реттілігі және
- •Шартты оңтайландыру
- •3.4 Ақпарттың жеткіліксіздігі жағдайларында
- •3.5 Сурет – Ойын тәсілі арқылы агрегаттардың оңтайлы қорын анықтау:
- •3.5 Жүйе күйі туралы ақпаратты айқындау
- •3.6 Сурет – Бақылау нысаны күйінің р(н1/а) апостериорлы ықтималдығының түрлі сенімділікті екі аспаппен бақылау кезінде күйінің априорлы ықтималдығынан тәуелділігіне байланысты өзгеруі:
- •3.7 Сурет – Тәжірибе жүргізу кезіндегі оңтайлы стратегияны анықтау:
- •3.6 Нұсқаларды салыстыру мен шешім қабылдау кезіндегі
- •3.8 Сурет – Үлгінің дәлдігі мен шешімін анықтау сұлбасы:
- •– Модел құны; 2 – үлгінің пайдалылығы;
- •3.10 Сурет −Жүктеу нұсқасына байланысты тқоб-ға тқ-2 кезінде зил (а) мен КамАз (б) автомобильдеріне қызмет көрсету т уақытын бөлу:
- •Әдебиеттер тізімі
- •Көліктік техниканы техникалық пайдалану негіздері
2.23 Сурет − 3d технологиясын пайдалану арқылы стендтың жалпы көрінісі:
1 – компьютер; 2 – лазер сәулесі; 3 – камера;
4 – тіреу; 5 – нысана
Екібарабанды стендтер екі түрде шығарылады: екі барабан мен стенд орналасқан, алдыңғы барабаны қозғалмастай болып орнатылып дөңгелектердің айналуын жүзеге асыратын жылжымалы рамалы, ал артқысы жанама күш әсерінен барабанның айналу осьін бойлай орын ауыстыра алатын және өлшегіш болып табылатын мүмкіндікке ие. Сәйкесінше, алдыңғы конструкцияда датчик раманың жылжуын өлшейді, ал екіншісінде – артқы барабанның жылжуын. Екібарабанды стендтер автокөліктің дөңгелектерінің қосылуын ғана реттеуге мүмкіндікті ғана емес, алдыңғы көпір мен меңгеріктік басқарудың техникалық күйін тексеруге мүмкіндік береді.
Автомобильдің пайдаланылуы үшін үлкен маңызға дөңгелектердің теңдестірілуі рөл атқарады (2.24-сурет). Теңдестірілудің бұзылуы жылдамдықтың квадратына пропорционал өсе түсетін, ортаға тепкіш күштің пайда болуына алып келеді. Бұл күштер дөңгелектердің мойынтіректеріне қосымша динамикалық салмақ тудырады, олардың дүрсілін, бөлшектердің аса тез тозуын тудырады, басқарылатын дөңгелектердің орнатылу бұрышын бұзады және шина протекторларының тозуын арттырады. Дөңгелектер теңгерімсіздігінің екі түрі бар – ол статикалық теңгерімсіздік және динамикалық.
Статикалық теңгерімсіздікті айналу осіне қатысты дөңгелектердің тең емес салмақтарының ауырлық күшінің моментімен анықтайды.
Теңгерімсіздікті пайда болуының себебі дөңгелектер бөлшектерінде материалдың әрқалай таралуы болып табылады. Жеңіл автокөліктердің дөңгелектеріне рұқсат етілетін статикалық теңгерімсіздік 5-10 Н·см артық болмауы тиіс. Дөңгелектің статикалық теңдестірілуі көлденең немесе тік типті теңдестіруші стендтарда дөңгелектердегі ең ауыр орынды анықтау тәсілімен және стандартты жүкшелер түріндегі, дөңгелектердің жиектемесінде бекітілетін, инерциялық массаның қарама-қарсы жағына орнату жолымен жүргізіледі.
Бірақта, статикалық теңдестіру барлық жағдайда дөңгелектердің теңдестірілмегендігін жоя алмайды. Егер, симметрияның вертикалды жазықтығының бір жағында орналасқан, теңдестірілмеген массаның статикалық теңдестіруінде теңдестіруші жүкті келесі жағына орналастырған болса, айналуы жазықтығына қатысты дөңгелекті бұруға тырысатын, ортаға тартқыш күштен момент туындайды. Нәтижесінде, жолмен байланыс жазықтығында шиналардың сырғанауын және протектордың қарқынды тозуын туындататын дөңгелектердің жанама дүрсілі туындайды.
Динамикалық теңгерімсіздік статикалық күйде анықталуы мүмкін емес, ол өзін дөңгелектің айналуы кезінде ғана көрсете алады. Теңдестіруді теңдестіруші станоктарда немесе жылжыту стендтарында жасайды. Барлық теңдестіруші стендтардың кемістігі болып теңдестіруді жүргізу үшін автокөліктерден дөңгелектерді шешу керектігі табылады. Бұл қатынаста жылжыту стендтары жетілдірілгенірек (2.25-сурет). Жылжыту стендтары арқылы теңдестіргенде автокөліктердің дөңгелектері ілінеді және жоғары жылдамдықта жылжыту станогының жетегімен шыр айналдырылады.
2.24 Сурет – Доңғалақтардың теңгерімсіздігі мен олардың стендтағы статикалық және динамикалық теңдестіру
Доңғалақтардың тербелуі қадағалармен қабылданады және доңғалақтардың өлшеуіш блогына беріледі. Өлшеу нәтижесінде теңгеруші кішкене жүктің шамалы массасы мен оның беку орны анықталады.
