21 Дарс. Амри белом.

Уни تَرْوِي дан оламиз. 1. Калиманинг охирига қарасак ҳарфи иллат экан уни ҳазф қилдик تََرْو бўлди, 2. Ҳарфи музораатни олиб ташлаб унинг моялийсига қарасак сокинлик экан, энди айн бобига қараймиз заммали эмас экан, аввалига “ҳамзаи максураи васлийя"ни олиб келамиз. إرْوِ бўлди. 4 қоида.

إِرْوِيْنَ

إرْوِيا

إرْوِيْ

إرْوُوا

إرْوِيا

إرْوِ

إرْوُوا ва إِرْوِيْنَ нинг эълолини баён қилинг!

Амри бо-лом.

Амри бо-ломни феъли музореънинг 6 ғоиб ва 2 мутакаллим сиғасидан жазм қилувчи لِ ҳарфини олиб келиш билан ясалади, охиридан ҳарфи иллат, музаккар жамъ ва тасниялардан ن ҳазф қилинади.

غائب	لِيَرْوِ	لِيَرْوِيا	لِيَرْوُوا	لِتَرْوِ	لِتَرْوِيا	لِيَرْوِيْنَ
مُتَكَلِّم	لأرْوِ	Мажҳули				لِنَرْوِ
غائب	لِيُرْوَ	لِيُرْوَيا	لِيُرْوَوْا	لِتُرْوَ	لِتُرْوَيا	لِيُرْوَيْنَ
مُخاطَب	لِ تُرْوَ	لِتُرْوَيا	لِتُرْوَوْا	لِتُرْوَيْنَ	لِتُرْوَيا	لِتُرْوَيْنَ
مُتَكَلِّم	لأُرْوَِ					لِنُرْوَ

Эълолларини баён қилинг! Ҳазф бўлган ҳарфларнинг сабабларини тушунтиринг!

Феъли наҳй.

Ҳамма 28 сиғаси эълол ва тусланишда жаҳд кабидир.

غائب	لا يَرْوِ	لا يَرْوِيا	لا يَرْوُوا	لا تَرْوِ		لا تَرْوِيا	لا يَرْوِيْنَ
مُخاطَب	لا تَرْوِ	لا تَرْوِيا	لا تَرْوُوا	لا تَرْوِيْ		لا تَرْوِيا	لا تَرْوِيْنَ
مُتَكَلِّم	لا أرْوِ	Мажҳули					لا نَرْوِ
غائب	لا يُرْوَ	لا يُرْوَيا	لا يُرْوَوا		لا تُرْوَ	لا تُرْوَيا	لا يُرْوَيْنَ
مُخاطَب	لا تُرْوَ	لا تُرْوَيا	لا تُرْوَوا		لا تُرْوَيْ	لا تُرْوَيا	لا تُرْوَيْنَ
مُتَكَلِّم	لا أرْوَ						لا نُرْوَ

Барча эълолларини тушунтиринг!

Исми замон ва макон.

Охири ҳарфи иллат билан тугагани учун مَفْعَلٌ вазнида келади. مَرْوَيٌُ мо қабли мафтуҳ мутаҳаррик ى ни алифга қалб қиламиз ва у билан танвин орасидаги ижтимои сокинайн сабабли алифни ҳазф қиламиз. 10 қоида.

مَرْوًى مَرْوَيانِ مَراوٍ

مَراوٍ нинг асли مَراوِيُ эди. ى ҳарфи калиманинг чекасида касрадан кейин келгани учун уни ҳазф қилиб ўрнига бир танвинни эваз қиламиз. مَراوٍ бўлди. 11 қоида.

Исми олат.

مِرْواءٌ مِرْوائانِ مَراوِيُّ

مِرْواءٌ аслида مِرْوايٌ эди, зоида алифдан кейин воқеъ бўлгани учқун ى ни ҳамзага қалб қилдик.12 қоида.

مَراوِيُّ аслида مَراوِيْيُ эди, идғом шарти мавжудлиги учун ى ларни бир бирига идғом қилдик. 5 қоида.

Исми тафзил.

رُويَياتٌ

رُويَيانِ

رُويا

أرْوَوْنَ

أرْوَيانِ

أرْوَى

أرْوَى аслида أرْوَيُ эди. ى мутаҳаррик моқабли мафтуҳни алифга қалб қилдик. أرْوَوْنَ аслида أرْوَيُونَ эди, моқабли мафтуҳ ҳаракатли бўлган ى ни алифга қалб қилдик. أرْوَاوْنَ бўлиб و билан ا ўртасида ижтимои сокинайн бўлди. ا ни ҳазф қилдик. أرْوَوْنَ бўлди. 10-11 қоидалар.

Мултавий.

وَحَى мозий, يَحِي музореъ, وَحْيًا масдар ( ваҳй қилмоқ- хабар бермоқ), وَاحٍ исми фоил, مَوْحِيٌّ исми мафъул, لم يَحِ феъл жаҳд, لا يَحِي феъли нафй, حِ амри белом, لِيَحِ амри бо-лом, لا تَحِ наҳй ҳозир, مَوْحًى исми замон ва макон, مِيحاءٌ исми олат, أوْحَي исми тафзил.