- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
34 Дарс. Ноқис.
Бу бобнинг ноқисига خَشِيَ يَخْشَى феъли мисол бўлади, унинг масдари خَشْيَةً бўлиб маъноси қўрқмоқдир.
Ис. Мафъул. |
Ис.фоил. |
Ф. Музореъ. |
Ф.мозий |
مَخْشِيٌّ |
خاشٍ |
يَخْشَى |
خَشِيَ |
Амр бо-лом. |
Амр белом. |
Ф. Нафй. |
Ф. Жаҳд. |
لِيَخْشَ |
إخْشَ |
لا يَخْشَى |
لم يَخْشَ |
Исм тафзил |
Исм олат. |
И.зам/мак. |
Ф. Наҳй. |
أخْشَى |
مِخْشًى |
مَخْشِيٌّ |
لا تَخْشَ |
Танбеҳ. Шу ергача калималарнинг эълол ва қоидаларини ўқувчиларнинг зеҳнига ўрнаб қолсин учун гарчи такрор бўлса ҳам кўп марта зикр қилдик. Қоидаларнинг деярли ҳаммаси айтиб чиқилди. Ўқувчилардан эрикмасдан ҳар сафар айтиб-такрорлаб чиқишларини талаб қилинади. Бундан кейин фақат айтилмаган қидаларни, айтилганларини эса фақат зарур бўлган ҳоллардагина зикр қилинади ёки уларнинг тартиб сонига ишора қилиб ўтилади.Умуман олганда сулосий мужарраднинг аввалги уч бобидаги эълол қоидаларини яхши ўзлаштирган ўқувчи қолган феълларда қоидага муҳтож бўлмайди.
Мозий.
غائب |
خَشِيَ |
خَشِيا |
خَشُوا |
خَشِيَتْ |
خَشِيَتا |
خَشِيْنَ |
مُخاطَب |
خَشِيْتَ |
خَشِيْتُما |
خَشِيْتُمْ |
خَششيْتِ |
خَشيْتُما |
خَشِيْتُنَّ |
مُتَكَلِّم |
خَشِيْتُ |
Маълуми |
خَشِيْنا |
|||
غائب |
خُشِيَ |
خُشِيا |
خُشثوا |
خُشِيَتْ |
خَشِيَتا |
خُشِيْنَ |
مُخاطَب |
خُشِيْتَ |
خُشِيْتُما |
خَشِيْتُمْ |
خُشِيْتِ |
خُشِيْتُما |
خُشِيْتُنَّ |
مُتَكَلِّم |
خُشِيْتُ |
Мажҳули |
خُشِيْنا |
|||
Музореъ.
غائب |
يَخْشَى |
يَخْشَيانِ |
يَخْشَوْنَ |
تَخْشَى |
تَخْشَيانِ |
يَخْشَيْنَ |
مُخاطَب |
تَخْشَى |
تَخْشَيانِ |
تَخْشَوْنَ |
تَخْشَيْنَ |
تَخْشَيانِ |
تَخْشَيْنَ |
مُتَكَلِّم |
أخْشَى |
Маълуми |
نَخْشَى |
|||
غائب |
يُخْشَى |
يُخْشَيانِ |
يُخْشَوْنَ |
تُخْشَى |
تُخْشَيانِ |
يُخْشَيْنَ |
مُخاطَب |
تُخْشَى |
تُخْشَيانْ |
تُخْشَوْنَ |
تُخْشَيْنَ |
تُخْشَيانِ |
تُخْشَيْنَ |
مُتَكَلِّم |
أخْشَى |
Мажҳули |
نُخْشَى |
|||
Исми фоил ва исми мафъул.
خاشِياتٌ |
خاشِيَتانِ |
خاشِيَةٌ |
خاشُونَ |
خاشِيانِ |
خاشٍ |
Исми мафъул. |
|||||
مَخْشِيّاتٌ |
مَخْشِيَّتانِ |
مَخْشِيَّةٌ |
مَخْشِيُّونَ |
مَخْشِيّانِ |
مَخْشِيٌّ |
Феъли жаҳд.
غائب |
لم يَخْشَ |
لم يَخْشَيا |
لم يَخْشَوا |
لم تَخْشَ |
لم تَخْشَيا |
لم يَخْشَوْا |
مُخاطَب |
لم تَخْشَ |
لم تَخْشَيا |
لم تَخْشَوْا |
لم تَخْشَيْ |
لم تَخْشَيا |
لم تَخْشَيْنَ |
مُتَكَلِّم |
لم أخْشَ |
Маълуми |
لم نَخْشَ |
|||
غائب |
لم يُخْشَ |
لم يُخْشَيا |
لم يُخْشَوْا |
لم تُخْشَ |
لم تُخْشَيا |
لم يُخْشَيْنَ |
مُخاطَب |
لم تُخْشَ |
لم تُخْشيا |
لم تُخْشَوْا |
لم تُخْشَيْ |
لم تُخْشَيا |
لم تُخْشَيْنَ |
مُتَكَلِّم |
لم أخْشَ |
Мажҳули |
لم نُخْشَ |
|||
Феъли нафй.
غب |
لا يَخْشَى |
لا يَخْشَيانِ |
لا يَخْشَوْنَ |
لا تَخْشَى |
لا تَخْشَيانِ |
لا يَخْشَيْنَ |
مُخ |
لا تَخْشَى |
لا تَخْشَيانِ |
لا تَخْشَوْنَ |
لا تَخْشَيْنَ |
لا تَخْشَيانِ |
لا تَخْشَيْنَ |
مُتَ |
لا أخْشَى |
Маълуми |
لا نَخْشَى |
|||
غب |
لا يُخْشَى |
لا يُخْشَيانِ |
لا يُخْشَوْنَ |
لا تُخْشَى |
لا تُخْشَيانِ |
لا يُخْشَيْنَ |
مُخ |
لا تُخْشَى |
لا تُخْشَيانْ |
لا تُخْشَوْنَ |
لا تُخْشَيْنَ |
لا تُخْشَيانِ |
لا تُخْشَيْنَ |
مُتَ |
لا أخْشَى |
Мажҳули |
لا نُخْشَى |
|||
Амри белом ва амри бо-лом.
مُخ |
إخْشَ |
إخْشَيا |
إخْشَوْا |
إخْشَيْ |
إخْشَيا |
إخْشَيْنَ |
غب |
لِيَخْشَ |
لِيَخْشَيا |
لِيَخْشَوْا |
لِتَخْشَ |
لِتَخْشَيا |
لِيَخْشَيْنَ |
مُتَ |
لأخْشَ |
Маълуми |
لِنَخْشَ |
|||
غب |
لِيُخْشَ |
لِيُخْشَيا |
لِيُخْشَوْا |
لِتُخْشَ |
لِتُخْشَيا |
لِيُخْشَيْنَ |
مُخ |
لِتُخْشَ |
لِتُخْشَيا |
لِتُخْشَوْا |
لِتُخْشَيْ |
لِتُخْشَيا |
لِتُخْشَيْنَ |
مُتَ |
لأُخْشَ |
Мажҳули |
لِنُخْشَ |
|||
Наҳй ҳозир.
غب |
لا يَخْشَ |
لا يَخْشَيا |
لا يَخْشَوا |
لا تَخْشَ |
لا تَخْشَيا |
لا يَخْشَوْا |
مُخ |
لا تَخْشَ |
لا تَخْشَيا |
لا تَخْشَوْا |
لا تَخْشَيْ |
لا تَخْشَيا |
لا تَخْشَيْنَ |
مُتَ |
لا أخْشَ |
Маълуми |
لا نَخْشَ |
|||
غب |
لا يُخْشَ |
لا يُخْشَيا |
لا يُخْشَوْا |
لا تُخْشَ |
لا تُخْشَيا |
لا يُخْشَيْنَ |
مُخ |
لا تُخْشَ |
لا تُخْشيا |
لا تُخْشَوْا |
لا تُخْشَيْ |
لا تُخْشَيا |
لا تُخْشَيْنَ |
مُتَ |
لا أخْشَ |
Мажҳули |
لا نُخْشَ |
|||
Исми олат. Исми замон ва макон.
مَخاشٍ |
مِخْشَيانِ |
مِخْشًى |
مَخاشٍ |
مَخْشَيانِ |
مَخْشًى |
Исми тафзил. |
|||||
خُشيَياتٌ |
خُشيَيانِ |
خُشْيَى |
أخْشَوْنَ |
أخْشَيانِ |
أخْشَى |
