- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
Бу бобнинг саҳиҳига نَعِمَ يَنْعِمَ феъли мисол бўлади, унинг масдари نِعْمَةً مَنْعِمًا نُعُومَةً бўлиб неъматли бўлмоқ маъносидадир. Бу феълни араблар бундан бошқа яна уч кўринишда ҳам ишлатадилар:
1. نَعِمَ يَنْعَمُ 2. نَعُمَ يَنْعُمُ 3. نَعِمَ يَنْعُمَ
Ис. Мафъул. |
Сифат. |
Ф. Музореъ. |
Ф.мозий |
|
ناعِمٌ نَعِيمٌ |
يَنْعِمُ |
نَعِمَ |
Амр бо-лом. |
Амр белом. |
Ф. Нафй. |
Ф. Жаҳд. |
لِيَنْعِمْ |
أنْعِمْ |
لا يَنْعِمُ |
لم يَنْعِمْ |
Исм тафзил |
Исм олат. |
И.зам/мак. |
Ф. Наҳй. |
أنْعَمُ |
مِنْعامٌ |
مَنْعِمٌ |
لا تَنْعِمْ |
Мусоли вовий.
وَرِثَ يَرِثُ бўлиб масдари /إرْثًا // رِثَةًوَراثَةً мерос олмоқ.
Ис. Мафъул. |
Исми фоил. |
Ф. Музореъ. |
Ф.мозий |
مَوْرُوثٌ |
وَارِثٌ |
يَرِثُ |
وَرِثَ |
Амр бо-лом. |
Амр белом. |
Ф. Нафй. |
Ф. Жаҳд. |
لِيَرِثْ |
رِثْ |
لا يَرِثُ |
لم يَرِثْ |
Исм тафзил |
Исм олат. |
И.зам/мак. |
Ф. Наҳй. |
أوْرَثُ |
مِيراثٌ |
مَوْرِثٌ |
لا تَرِثْ |
Мозий.
غب |
وَرِثَ |
وَرِثا |
وَرِثُوا |
وَرِثَتْ |
وَرِثَتا |
وَرِثْنَ |
مخ |
وَرِثْتَ |
وَرِثْتُما |
وَرِثْتُمْ |
وَرِثْتِ |
وَرِثْتُما |
وَرِثْتُنَّ |
مت |
وَرِثْتُ |
Маълуми. |
وَرِثْنا |
|||
غب |
وُرِثَ |
وُرِثا |
وُرِثُوا |
وُرِثَتْ |
وُرِثَتا |
وُرِثْنَ |
مخ |
وُرِثْتَ |
وُرِثْتُما |
وُرِثْتُمْ |
وَرِثْتِ |
وُرِثْتُما |
وُرِثْتُنَّ |
مت |
وُرِثْتُ |
Мажҳули |
وُرِثْنا |
|||
Қолган сийғаларнинг барчасини 1 бобнинг “мусоли”га қиёс қилиб сарф қилиб чиқинг.
Мултавий.
Бу бобнинг мултавийсига وَلِيَ يَلِى аслида يَوْلِيُ феъли мисол бўлади. Масдари وَلْيٌ وَِلايَةٌ бўлиб, яқин бўлмоқ, дўст бўлмоқ, ҳоким бўлмоқ маъноларидадир.
-
Ис. Мафъул.
Исми фоил.
Ф. Музореъ.
Ф.мозий
مَوْلِيٌّ
والٍ وَلِيٌّ
يَلِى
وَلِيَ
Амр бо-лом.
Амр белом.
Ф. Нафй.
Ф. Жаҳд.
لِيَلِ
لِ
لا يَلِى
لم يَلِ
Исм тафзил
Исм олат.
И.зам/мак.
Ф. Наҳй.
أوْلَى
مِيلًى
مَوْلًى
لا تَلِ
Мозий.
غب |
وَلِيَ |
وَلِيا |
وَلُوا |
وَلِيَتْ |
وَلِيَتا |
وَلِيْنَ |
مخ |
وَلِيْتَ |
وَلِيْتُما |
وَلِيْتُمْ |
وَلِيْتِ |
وَلِيْتُما |
وَلِيْتُنَّ |
مت |
وَلِيْتُ |
Маълуми. |
وَلِيْنا |
|||
غب |
وُلِيَ |
وَلِيا |
وَُلُوا |
وُلِيَتْ |
وُلِيَتا |
وُلِيْنَ |
مخ |
وُلِيْتَ |
وُلِيْتُما |
وُلِيْتُمْ |
وُلِيْتِ |
وُلِيْتُما |
وُلِيْتُنَّ |
مت |
وُلِيْتُ |
Мажҳули |
وُلِيْنا |
|||
Қолган сийғаларни то охиригача 1 бобнинг мултавийсига қиёс қилинг.
