- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
42 Дарс.
3 боб. مُفاعَـلَةٌ فِعالٌ فِعّالٌ فِيعالٌ
Бу бобдаги феълларда икки ё ундан ортиқ шахс иштирок этиб, иккаласи ҳам феълни бир хил бажаради, лекин лафзда бири фоил, яна бири мафъул бўлади. قاتَلَ زَيْدٌ بَكْرًا яъни Зайд ва Бакр урушди. Баъзан таксир учун келади.
ضاعَفْتُ кўп заифлашдим. Баъзан сулосий мужаррад маъносида келади. سافَرْتُ ÷ سَفَرْتُ сафарга чиқдим.
Саҳиҳ. مُسافَرَةٌ (сафар қилмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُسافِرْ |
مُسافَرٌ |
مُسافِرٌ |
يُسافِرُ |
سافَرَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُسافَرٌ |
لا تُسافِرْ |
لِيُسافِرْ |
سافِرْ |
لا يُسافِرُ |
Музоаф. حابَّ (حابَبَ) (дўст тутмоқ)
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُحابَّ |
مُحأبٌّ |
مُحابٌّ |
يُحابُّ |
حابَّ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُحابٌّ |
لا تُحابَّ |
لِيُحابَّ |
حابَّ |
لا يُحابُّ |
Исми фоил ва исми мафъул ҳамда музореъ маълум ва мажҳуллари суратан бир хил, лекин аслида фарқ қилади.
Мусол.
مُواظَبَةٌ (ишни доим қилмоқ) مُياسَرَةٌ (қимор ўйнамоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُواظِبْ لم يُياسِرْ |
مُواظَبٌ مُياسَرٌ |
مُواظِبٌ مُياسِرٌ |
يُواظِبُ يُياسِرُ |
واظَبَ ياسَرَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُواظَبٌ مُياسَرٌ |
لا تُواظِبْ لا تُياسِرْ |
لِيُواظِبْ لِيُياسِرْ |
واظِبْ ياسِرْ |
لا يُواظِبُ |
Ажваф.
مُجاوَبَةٌ (жавоб айтишмоқ). مُطايَبَةٌ(ширин суҳбат қурмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُجاوِبْ لم يُطايِبْ |
مُجاوَبٌ مُطايَبٌ |
مُجاوِبٌ مُطايِبٌ |
يُجاوِبُ يُطايِبٌ |
جاوَبَ طايَبَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُجاوَبٌ مُطايَبٌ |
لا تُجاوِبْ لا تُطايِبْ |
لِيُجاوِبْ لِتُطايِبْ |
جاوِبْ طايِبْ |
لا يُجاوِبُ لا يُطايِبُ |
Ноқис. مُحاباةٌ (бир томонга ён босмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُحابِ |
مُحابًى |
مُحابٍ |
يُحابِى |
حابَى |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُحابًى |
لا تُحابِ |
لِيُحابِ |
حابِ |
لا يُحابِى |
Лафиф. مُداواةٌ (даволамоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُداوِ |
مُداوًى |
مُداوٍ |
يُداوِى |
داوَى |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُداوًى |
لا تُدَاوِ |
لِيُدَاوِ |
دَاوِ |
لا يُدَاوِى |
Мултавий. مُوَالاةٌ (дўст тутинмоқ, кетма-кет б/моқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُوَالِ |
مُوَالًى |
مُوَالٍ |
يُوَالِى |
وَالَى |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُوَالًى |
لا تُوَالِ |
لِيُوَالِ |
وَالِ |
لا يُوَالِى |