- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
22 Дарс. Феъли мозий.
وَحَيَ бўлиб ى мутаҳаррик моқабли мафтуҳни алифга қалб қилдикوَحَي бўлди. 10 қоида. وَحَوْا ва وَحَتْ аслида وَحَيُوا ва وَحَيَت эди, ى ни алифга қалб қилгандан сўнг ижтимои сокинайн сабабли алифни ҳазф қилдик, وَحَوْا ва وَحَتْ бўлди. 10,11 қоидалар.
غائب |
وَحَي |
وَحَيا |
وَحَوْا |
وَحَتْ |
وَحَتا |
وَحَيْنَ |
مُخاطَب |
وَحَيْتَ |
وَحَيْتُما |
وَحَيْتُمْ |
وَحَيْتِ |
وَحَيْتُما |
وَحَيْتُنَّ |
مُتَكَلِّم |
وَحَيْتُ |
Мажҳули |
وَحَيْنا |
|||
غائب |
وُحَي |
وُحِيا |
وُحُوْا |
وُحِيَتْ |
وُحِيَتا |
وُحِيْنَ |
مُخاطَب |
وُحَِيْتَ |
وُحِيْتُما |
وُحِيْتُمْ |
وُحِيْتِ |
وُحِيْتُما |
وُحِيْتُنَّ |
مُتَكَلِّم |
وُحِيْتُ |
|
وُحِيْنا |
|||
Аслига қайтариб 2 қоида орқали мажҳул қилдик. وُحِيَ
وُحُوْا нинг асли وُحِيُوا эди, ى га замма оғир, уни мо қаблига олиб берамиз ва ижтимои сокинайн сабабли ى ни ҳазф қиламиз. وُحُوْا бўлди. 11 қоида.
Феъли музореъ.
Аслида يَوْحِيُ эди, сокинли و ҳарфи музораат билан касраи тақиқий орасида воқеъ бўлганиучун уни ҳазф қилдик. يَحِي бўлди. 7 қоида. Охиридаги ى га замма оғир бўлгани учун уни олиб ташладик.
يَحُوْنَ ва تَحُِوْنَ аслида يَحِيُوْنَ ва تَحِيُوْنَ эди, ى га замма оғир бўлгани учун уни ташлаймиз, ижтимои сокинайн сабабли ى ни ҳазф қиламиз. تَحِيْنَ нинг асли تَحِيِيْنَ эди. ى га касра оғир уни ташлаймиз, ижтимои сокинайн бўлди, ى нинг бирини ҳазф қилдик. 11қоида.
غائب |
يَحِي |
يَحِيانِ |
يَحُوْنَ |
تَحِي |
تَحِيانِ |
يَحِيْنَ |
مُخاطَب |
تَحِي |
تَحِيانِ |
تَحُِوْنَ |
تَحِيْنَ |
تَحِيانِ |
تَحِيْنَ |
مُتَكَلِّم |
أحِي |
Мажҳули |
نَحِي |
|||
غائب |
يُوحَي |
يُوحَيانِ |
يُوحَوْنَ |
تُوحَي |
تُحَيانِ |
يُوحَيْنَ |
مُخاطَب |
تُوحَي |
تُوحَيانِ |
تُوحَُوْنَ |
تُوحَيْنَ |
تُحَيانِ |
تُوحَيْنَ |
مُتَكَلِّم |
أوحَي |
|
نُوحَي |
|||
Аслида يَوْحِيُ эди, 3 қоида га биноан мажҳул қилсак يُوْحِيُ бўлади, ى ни алифга қалб қилдик, يُوحَي бўлди. 10 қоида.
يُوحَوْنَ , تُوحَُوْنَ ва تُوحَيْنَ аслида يُوحَيثونَ , تُوحَيُونَ ва تُوحَيِينَ эдилар, ى мутаҳаррик моқабли мафтуҳни алифга қалб қиламиз ва ижтимои сокинайн сабабли алифни ҳазф қиламиз يُوحَوْنَ , تُوحَُوْنَ ва تُوحَيْنَ бўлди. 10,11 қоида лар.
Исми фоил.
واحِياتٌ |
واحِيَتانِ |
واحِيَةٌ |
واحُونَ |
واحِيانِ |
واحٍ |
واحٍ нинг асли واحِيٌ , واحُونَ нинг асли واحِيُونَ эди, ى га замма оғир, биринчи мисолда уни ташлаб юборамиз, иккинчи мисолда уни мо қаблисига нақл қиламиз, واحِيْنْ ва واحُُيْوْنَ бўлиб ى билан танвин ва وْ ўртасида ижтимои сокинайн вужудга келди, ى ни ҳазф қилдик.
Исми мафъул.
مَوْحِيّاتٌ |
مَوْحِيَّتانِ |
مَوْحِيَّةٌ |
مَوْحِيُّونَ |
مَوْحِيَّان |
مَوْحِيٌّ |
مَوْحِيٌّ аслида مَوْحُوْيٌ эди, ى билан و бир калимада жамъ келиб аввалгиси сокин бўлгани учун و ни ى га қалб қилдик ва идғом шарти вужудга келгани учун ى ларни бир бирига идғом қилдик. 13 ва 5 қоидалар.
