- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
26 Дарс. Ажваф.
Бу бобнинг ажвафига دامَ يَدومُ ---- دَوْمًا ва دَوامًا масдар (доим бўлмоқ, давом этмоқ) феъли мисол бўлади.
Ис. Мафъул. |
Ис.фоил. |
Ф. Музореъ. |
Ф.мозий |
مَدُومٌ |
دَائِمٌ |
يَدُومُ |
دَامَ |
Амр бо-лом. |
Амр белом. |
Ф. Нафй. |
Ф. Жаҳд. |
لِيَدُمْ |
دُمْ |
لا يَدُومُ |
لم يَدُمْ |
Исм тафзил |
Исм олат. |
И.зам/мак. |
Ф. Наҳй. |
أدْوَمُ |
مِدَامٌ |
مَدَامٌ |
لا يَدُمْ |
Феъли мозий.
دُمْنَ аслида دَوَمْنَ эди, 10 қоидага биноан و ни алифга қалб қилиб ижтимои сокинайн сабабли уни ҳазф қилгандан кейин аслида у و эканлигини билдириш учун мо қаблиси د га замма берамиз. دُمْنَ бўлди. 11 қоида.
غائب |
دَامَ |
دَاما |
داموا |
دَامَتْ |
دَامَتا |
دُمْنَ |
مُخاطَب |
دُمْتَ |
دُمْتُما |
دُمْتُمْ |
دُمْتِ |
دُمْتُما |
دُمْتُنَّ |
مُتَكَلِّم |
دُمْتُ |
Мажҳули |
دُمْنا |
|||
غائب |
دِيمَ |
ديما |
ديمُوا |
ديمَتْ |
ديمَتا |
دُمْنَ |
مُخاطَب |
دُمْتَ |
دُمْتما |
دُمتمْ |
دُمْتِ |
دمتما |
دمتنَّ |
مُتَكَلِّم |
دمتُ |
|
دمنا |
|||
Мажҳулида аслига қайтарсак دَوَمَ бўлади, 1 қоида билан мажҳул қилсак دُوِمَ бўлди, و нинг касрасини د га олиб бергандан кейин 8 қоидага биноан و ни ى га қалб қилдик. دِيـمَ бўлди. دُمْنَ маълумидаги шу сиға билан муштарак бўлиб аслида фарқ қилади. دَوَمْنَ ва دُوِمْنَ .
Феъли музореъ.
غائب |
يَدومُ |
يَدومانِ |
يَدُمونَ |
تَدُومُ |
تَدُومانِ |
يَدُمْنَ |
مُخاطَب |
تَدومُ |
تدومانِ |
تدومونَ |
تَدومينَ |
تَدومانِ |
تَدُمْنَ |
مُتَكَلِّم |
أدومُ |
Мажҳули |
نَدومُ |
|||
غائب |
يُدامُ |
يُدامانِ |
يُدامُونَ |
تُدامُ |
تُدامانِ |
يُدَمْنَ |
مُخاطَب |
تُدامُ |
تدامانِ |
تدامُونَ |
تدامينَ |
تدامانِ |
تُدَمْنَ |
مُتَكَلِّم |
اُدامُ |
|
نُدامُ |
|||
يَدُمْنَ ва تَدُمْنَ ҳамда يُدَمْنَ ва تُدَمْنَ ларда айни феъл маҳзуф эканлигини изоҳланг!
Мажҳулида аслига қайтарсак يَدْوُمُ бўлди, 3 қоидага мажҳул қилдик, يُدْوَمُ бўлди, و нинг фатҳасини د га нақл қилиб уни алифга қалб қилдик. 11 қоида. يُدامُ бўлди.
Исми фоил.
دائماتٌ |
دائمتانِ |
دائمَةٌ |
دائِمونَ |
دائمانِ |
دائِمٌ |
Аслида داوِمٌ эди, 12 қоида билан و ни ҳамзага қалб қилдик.
Исми мафъул.
ٌ مَدُوماتُ |
مَدُومَتانِ |
مَدُومَةٌ |
مَدُومونَ |
مَدُومانِ |
مَدُومٌ |
مَدُومٌ аслида مَدْوُومٌ эди و га замма оғир уни муҳтож бўлгани учун د га нақл қилдик ва 11 қоидага кўра و лар-нинг бирини ҳазф қилдик. مَدُومٌбўлди.
Маълум феъли жаҳд.
Музореънинг олдига لم ни олиб келгандан кейин охири сокин бўлди ва 11 қоидага кўра айни феъл و ни ҳазф қилдик. لم يَدُمْ—لم يَدُوْمْ--- يَدُوْمُ
غائب |
لم يَدُمْ |
لم يَدُوما |
لم يَدُوموا |
لم تَدُمْ |
لم تَدُما |
لم يَدُمْنَ |
مُخاطَب |
لم تَدُمْ |
لم تَدُوما |
لم تَدُومُوا |
لم تَدُومِي |
لم تَدُما |
لم تَدُمْنَ |
مُتَكَلِّم |
لم اَدُمْ |
Мажҳули |
لم نَدُمْ |
|||
غائب |
لم يُدَمْ |
لم يُدَاما |
لم يُدَامُوا |
لم تُدَمْ |
لم تُدَاما |
لم يُدَمْنَ |
مُخاطَب |
لم تُدَمْ |
لم تُداما |
لم تُدَامُوا |
لم تُدَامِي |
لم تُداما |
لم تدَمْنَ |
مُتَكَلِّم |
لم ادَمْ |
|
لم نُدَمْ |
|||
5 сиғада алиф қайтиб келган, шуни изоҳлаб беринг! 5 та сиғада нима учун و ҳазф бўлмаган?
Мажҳул феъли музореъ олдига لم ни олиб келсак يُدَامْ لم бўлди ва алифни ҳазф қилдик. 11 қоидага ْلم يُدَم бўлди.
Феъли нафй.
غائب |
لا يَدومُ |
لا يَدومانِ |
لا يَدُمونَ |
لا تَدُومُ |
لا تَدُومانِ |
لا يَدُمْنَ |
مُخاطَب |
لا تَدومُ |
لا تدومانِ |
لا تدومونَ |
لا تَدومينَ |
لا تَدومانِ |
لا تَدُمْنَ |
مُتَكَلِّم |
لا أدومُ |
|
لا نَدومُ |
|||
غائب |
لا يُدامُ |
لا يُدامانِ |
لا يُدامُونَ |
لا تُدامُ |
لا تُدامانِ |
لا يُدَمْنَ |
مُخاطَب |
لا تُدامُ |
لا تدامانِ |
لا تدامُونَ |
لا تدامينَ |
لا تدامانِ |
لا تُدَمْنَ |
مُتَكَلِّم |
لا اُدامُ |
|
لا نُدامُ |
|||