- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
Бу босқич уч бобдан иборат бўлиб ҳаммаси лозим феъллардир. Биринчи бобида фақат битта ҳарф зиёда, 2,3 бобларида иккитадан ҳарф зиёдадир.
№ |
Боб. |
Мозий |
Музореъ. |
Масдар |
Маъноси. |
1 |
تَفَعْلُلٌ |
تَدَحْرَجَ |
يَتَدَحْرَجُ |
تَدحْرُجًا |
Юмаланмоқ |
2 |
إفْعِنْلالٌ |
إبْرَنْشَقَ |
يَبْرَنْشِقُ |
إبْرِنْشَاقًا |
Гул очилмоқ |
3 |
إفْعِلاّلٌ |
إقْشَعَرَّ |
يَقْشَعِرُّ |
إقْشِعْرَأرًأ |
Жунжикмоқ. |
1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يَدَدَحْرَجْ |
مُتَدَحْرَجٌ |
مُتَدَحْرِجٌ |
يَتَدَحْرَجُ |
تَدَحْرَجَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُتَدَحْرَجٌ |
لا تَدَحْرَجْ |
لِيَتَدَحْرَجْ |
تَدَحْرَجْ |
لا يَتَدَحْرَجُ |
Музоаф. تَصَلْصُلٌ (темир жарангламоқ)
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يَتَصَلْصَلْ |
مُتَصَلْصَلٌ |
مُتَصَلْصِلٌ |
يَتَصَلْصَلُ |
تَصَلْصَلَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُتَصَلْصَلٌ |
لا تَصَلْصَلْ |
لِيَتَصَلْصَلْ |
تَصَلْصَلْ |
لا يَتَصَلْصَلُ |
Ажваф.
تَجَوْرُبٌ ( жўроб киймоқ), تَشَيْطُنٌ (хилоф иш қилмоқ)
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يَتَجَوْرَبْ لم يَتَشَيْطَنْ |
مُتَجَوْرَبٌ مُتَشَيْطَنٌ |
مُتَجَوْرِبٌ مُتَشَيْطِنٌ |
يَتَجَوْرَبُ يَتَشَيْطَنُ |
تَجَوْرَبَ تَشَيْطَنَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُتَجَوْرَبٌ مُتَشَيْطَنٌ |
لا تَجَوْرَبْ لا تَشَيْطَنْ |
لِيَتَجَوْرَبْ لِيَتَشَيْطَنْ |
تَجَوْرَبْ تَشَيْطَنْ |
لا يَتَجَوْرَبُ لا يَتَشَيْطَنُ |
Ноқис. تَقَلْسٍى (қалпоқ киймоқ)
Аслида تَقَلْسُوٌ эди, و бешинчи ўринда касрадан кейин келгани учун уни ى га қалб қилдик تَقَلْسُيٌ бўлди, ى саломат турсин учун мо қаблига касра бердик, تَقَلْسِيْنْ бўлиб ى билан танвин ўртасида ижтимои сокинайн бўлди, ى ни ҳазф қилдик. تَقَلْسٍ
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يَتَقَلْسَ |
مُتَقَلْسًى |
مُتَقَلْسٍى |
يَتَقَلْسَى |
تَقَلْسَى |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُتَقَلْسًى |
لا تَقَلْسَ |
لِيَتَقَلْسَ |
تَقَلْسَ |
لا يَتَقَلْسَى |