2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)

Жаҳд.	Ис. Маф.	Ис.фоил	музореъ	мозий
لم يَبْرَنْشِقْ	مُبْرَنْشَقٌ	مُبْرَنْششقٌ	يَبْرَنْششقٌ	إبْرَنْشَقَ
Ис. з/мак.	Наҳй.	Амр бол.	Амр.	Нафй.
مُبْرَنْشَقٌ	لا تَبْرَنْشِقْ	لِيَبْرَنْششقْ	إبْرَنْشِقْ	لا يَبْرَنْششقُ

3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)

Жаҳд.	Ис. Маф.	Ис.фоил	музореъ	мозий
لم يَقْشَعِرَّ	مُقْشَعَرٌّ	مُقْشَعِرٌّ	يَقْشَعْرُّ	إقْشَعَرَّ
Ис. з/мак.	Наҳй.	Амр бол.	Амр.	Нафй.
مُقْشَعَرٌّ	لا تَقْشَعِرَّ	لِيَقْشَعِرَّ	إقْشَعِرَّ	لا يَقْشَعِرُّ

Нуни таъкиди сақила:

إقْشَعِرَّنَّ إقْشَعِرَّانِّ إقْشَعِرُّنَّ إقْشَعِرِّنّ إقْشَعِرَّانِّ إقْشَعْرِرْنَانَِّ

Нуни таъкиди хафифа:

إقْشَعِرَّنْ إقْشَعِرُّنْ إقْشَعِرِّنْ

Фоида комилроқ бўлсин учун эълол қоидаларини яна алоҳида келтирамиз.

Сарф илмининг эълол ва сарф қилиш қоидалари.

1Қоида.

Мозийни мажҳул қилиш.

Маълум феъли мозийни мажҳул қилиш учун мо қабл охири (охиридан олдинги ҳарф) ни касра, ундан аввалги барча ҳаракатли ҳарфларни замма қилинади. Сукунли ҳарфлар эса ўз ҳолида қолади. М: ضَرَبَ—ضَرِبَ—ضُرِبَ

2-қоида.Музореъ қилиш.

Мозий феълини музореъга айланриш учун феълнинг олдига музораъат ҳарфлари ( ن أ ت ي ) дан бирини қўйилади.

3-қоида. Музореъни мажҳул қилиш.

Маълум феъли музореъни мажҳул қилиш учун мо қабл (охиридан аввалги ҳарфни) охирини фатҳа, ҳарфи музораъатни замма қилинади. يَضْرِبُ— يَضْرَبُ—يُضْرَبُ

4-қоида. Амр олиш.

Амр бе лом маълум феъли музореънинг олтита мухотаб сиғасидан икки амал билан олинади.

1-амал. Феълнинг охирига қараймиз агар саҳеҳ ҳарф бўлса уни сокин қиламиз. М: تَضْرِبُ—تَضْرِبْ

Агар феълнинг охири ҳарфи иллат яъни, و ا ى ҳарфларидан бири бўлса уни ҳазф қилинади яъни, туширилади. Масалан: يَرْمى – يَرْمِ‘ يَخْشَى – يَخْشَ ‘ يَدْعُو- يَدْعُ

Агар феълнинг охири мудғам яъни жуфтланган ҳарф бўлса ўз ҳолида қолади. Лекин ҳаракатларнинг енгили бўлгани учун мудғам ҳарфга фатҳа ёки сукунга ҳаракат беришда асл бўлгани учун касра берилади. Агар ع баробаридаги ҳарф заммали бўлса унинг заммаси ўз ҳолида қолади. Масалан:

تَرُدُّ – تَرُدَّ- تَرُدِّ – تَرْدُدْ تَفِرُّ- تَفِرِّ- تَفِرَّ- تَفْـرِِرْ

Мисолдан кўриниб турибдики агар идғомни ечиб жуфтланган ҳарфларни алоҳида ёзсак биринчи ҳолаитдаги каби охирги ҳарфни сокин қиламиз.

2-амал. Ҳарфи музораъатни олиб ташлаб, унинг мо ялийси яъни, ундан кейинги ҳарфга қараймиз,агар ҳаракатли бўлса амр олинган бўлади. М: تَـَثِبُ- تَثِبْ- ثِبْ - сакра! Агар шу ҳолатда охири мудғам бўлиб, айн боби яъни, айн баробаридаги ҳарф заммали бўлса, охирги ҳарфда тўрт важҳ, агар заммали бўлмаса уч важҳ жоиздир. Масалан:

تَرُدُّ- رُدُّ- رُدَّ – أُرْدُدْ ‘ تَفِرُّ- فِرَّ- فِرِّ- إِفْرِرْ

Агар мо ялий ҳарф музораъат сокинли бўлса айн бобига қараймиз, агар у заммали бўлса юқоридаги мисолларнинг сўнги ҳолатидаги каби аввалига заммали васлийя ҳамза олиб келамиз, агар у заммали бўлмаса касрали ҳамзаи васлийя олиб келамиз.Масалан: تَنْصُرْ- أُنْصُرْ ‘ تَضْرِبْ- أِضْرِبْ ‘ تَحْمَدْ- أِحْمَدْ