- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
36 Дарс. Лафифи ёий.
Бу бобнинг лафифи ёийсига حَيِيَ يَحْيَى мисол бўлади. Унинг масдари حَيَـوةً ва حَيًَّا яшамоқ, حَياءًا ҳаё қилмоқ маъноларида келади.
Баъзи олимлар бу феълни музоаф ҳам бўлади деб мозийда икки ى ни бир бирига идғом ҳам қилганлар, яна бошқа олимлар حَيِيَ нинг асли حَيِوَ бўлган деб музоафдан санамаганлар ва идғом қилмаганлар, ҳар иккала тақдирда ҳам музореъда идғом қилинмайди.
Ис. Мафъул. |
Сифат. |
Ф. Музореъ. |
Ф.мозий |
|
حَيٌّ |
يَحْيَى |
حَيَّ |
Амр бо-лом. |
Амр белом. |
Ф. Нафй. |
Ф. Жаҳд. |
لِيَحْيَ |
إحْيَ |
لا يَحْيَ |
لم يَحْيَ |
Исм тафзил |
Исм олат. |
И.зам/мак. |
Ф. Наҳй. |
أحْيَى |
مِحْيًى |
مَحْيًى |
لا يَحْيَ |
Мозий.
غب |
حَيْيَ |
حَيْيا |
حَيْيُوا |
حَيِيْتَ |
حَيِيْتُما |
حَيِيْتُمْ |
مُخ |
حَيَّتْ |
حَيَّتا |
حَيِيْنَ |
حَيِيْتَ |
حَيِيُْتُما |
حَيِيْتُنَّ |
مُتَ |
حَيِيْتُ |
Маълуми. |
حَيِيْنا |
|||
غب |
حُيَّ |
حُيَّا |
حُيُّوا |
حُيِيْتَ |
حُيِيْتُما |
حُيِيْتُمْ |
مُخ |
حُيَّّتْ |
حُُيّّتا |
حُيِيْنَ |
حُيِيْتِ |
حُيِيْتُما |
حُيِيْتُنَّ |
مُتَ |
حُيِيْتُ |
Мажҳули |
حُيِيْتُنا |
|||
Музореъ.
يَحْيَى аслида يَحْيَوُ эди.8 ва 10 қоидаларга қаранг.
غب |
يَحْيَى |
يَحْيَيانِ |
يَحْيَوْنَ |
تَحْيَى |
تَحْيَيانِ |
تَحيَوْنَ |
مُخ |
تَحْيَى |
تَحْيَيانِ |
يَحْيَيْنَ |
تَحْيَيْنَ |
تَحْيَيانِ |
تَحْيَيْنَ |
مُتَ |
اَحْيَى |
Маълуми |
نَحْيَى |
|||
غب |
يُحْيَى |
يُحْيَيانِ |
يُحْيَوْْنَ |
تُحْيَى |
تُحْيَيانِ |
تُحيَوْنَ |
مُخ |
تُحيَى |
تُحْيَيانِ |
يُحْيَيْنَ |
تُحْيَيْنَ |
تُحْيَيانِ |
تُحْيَينَ |
مُتَ |
اُحيَى |
Мажҳули |
نُحْيَى |
|||
Исми фоил.( Сифати мушаббаҳа).
حَيّاتٌ |
حَيَّتانِ |
حَيَّةٌ |
حَيُّونَ |
حَيّانِ |
حَيٌّ |
حَيٌّ аслида حَيْوٌ эди, و ҳарфи калиманинг чекасида келгани, олди ғойри заммалиги учун ي га қалб қиламиз حَيٌّ бўлди идғом шарти бор идғом қилсак حَيٌّ бўлди.
Феъли жаҳд.
لَم يَحْيَ |
لَم يَحْيَيا |
لَم يَحْيَوا |
لَم تَحْيَ |
لَم تَحْيَيا |
لَم تَحيَوا |
لَم تَحْيَ |
لَم تَحْيَيا |
لَم يَحْيَيْنَ |
لَم تَحْيَيْ |
لَم تَحْيَيا |
لَم تَحْيَيْنَ |
لَم اَحْيَ |
Маълуми |
لَم نَحْيَ |
|||
لَم يُحْيَ |
لَم يُحْيَيا |
لَم يُحْيَوْا |
لَم تُحْيَ |
لَم تُحْيَيا |
لَم تُحيَوا |
لَم تُحيَ |
لَم تُحْيَيا |
لَم يُحْيَيْنَ |
لَم تُحْيَي |
لَم تُحْيَيا |
لَم تُحْيَينَ |
لَم اَحيَ |
Мажҳули |
لَم نَحْيَ |
|||
Нафй.
غب |
لا يَحْيَى |
لا يَحْيَيانِ |
لا يَحْيَوْنَ |
لا تَحْيَى |
لا تَحْيَيانَ |
لا يَحْيَوْنَ |
مخ |
لا تَحْيَى |
لا تَحْيَيانَ |
لا تَحْيَوْنَ |
لا تَحْيَيْنَ |
لا تَحْيَيانِ |
لا تَحْيَيْنَ |
مت |
لا أحْيَى |
Маълуми. |
لا نَحْيَى |
|||
غب |
لا يُحْيَى |
لا يُحْيَيانِ |
لا يُحْيَوْنَ |
لا تُحْيَى |
لا تُحْيَيانَ |
لا يُحْيَوْنَ |
مخ |
لا تُحْيَى |
لا تُحْيَيانَ |
لا تُحْيَوْنَ |
لا تُحْيَيْنَ |
لا تُحْيَيانِ |
لا تُحْيَيْنَ |
مت |
لا أحْيَى |
Мажҳули |
لا نُحْيَى |
|||
Амр.
مخ |
إحْيَ |
إحْيَيا |
إحْيَوا |
إحْيَيْ |
إحْيَيا |
إحْيَيْنَ |
غب |
لِيَحْيَ |
لِيَحْيَيا |
لِيَحْيَوْا |
لِتَحْيَ |
لِتُحْيَيا |
لِتَحْيَيْنَ |
مت |
لأحْيَى |
Амри бо-лом. Маълуми. |
لِنَحْيَى |
|||
غب |
لِيُحْيَ |
لِيُحْيَيا |
لِيُحْيَوْا |
لِتُحْيَ |
لِتُحْيَيا |
لِيُحْيَوْا |
مخ |
لِتُحْيَ |
لِتُحْيَيا |
لِتُحْيَوْا |
لِتُحْيَيْ |
لِتُحْيَيا |
لِتُحْيَيْنَ |
مت |
لأحْيَى |
Мажҳули |
لِنُحْيَى |
|||
Наҳй.
غب |
لا يَحْيَ |
لا يَحْيَيا |
لا يَحْيَوْا |
لا تَحْيَ |
لا تَحْيَيا |
لا يَحْيَوْنَ |
مخ |
لا تَحْيَ |
لا تَحْيَيا |
لا تَحْيَوْا |
لا تَحْيَيْ |
لا تَحْيَيا |
لا تَحْيَيْنَ |
مت |
لا أحْيَ |
Маълуми. |
لا نَحْيَ |
|||
غب |
لا يُحْيَ |
لا يُحْيَيا |
لا يُحْيَوْا |
لا تُحْيَ |
لا تُحْيَيا |
لا يُحْيَوْنَ |
مخ |
لا تُحْيَ |
لا تُحْيَياَ |
لا تُحْيَوْا |
لا تُحْيَيْ |
لا تُحْيَيا |
لا تُحْيَيْنَ |
مت |
لا أحْيَ |
Мажҳули |
لا نُحْيَ |
|||
Исми олат. Исми замон ва макон.
مَحاءٍ |
مِحْيَيانِ |
مِحْيًى |
مَحاءٍ |
مَحْيَيانِ |
مَحْيًَى |
Исми тафзил. |
|||||
حُوَّياتٌ |
حُوَّيانِ |
حُوَّا |
أحْيَوْنَ |
أحْيَيانِ |
أحْيَى |