- •1. Сулосий мужаррад.
- •Фатҳа касра фатҳа замма фатҳатон, Касра фатҳа касра касра замматон
- •11 Дарс.
- •12 Дарс. Феъли нафй
- •13 Дарс. Мусол. Мозий.
- •7 Қоида.Агар сокинли و ҳарфи ҳарфи музораат билан ҳақиқий ёки тақдирий касранинг орасида келса уни ҳазф қилинади.
- •9 Қоида. Ҳар қачон заммали ҳарфдан кейин сокинли ى ҳарфи келса уни و га қалб қилинади.
- •14 Дарс. Феъли наҳй.
- •8 Қоида. Ҳар қачон касрали ҳарфдан кейин сокинли وْ келса уни ى га қалб қилинади. مِوْثابٌ... مِيثابٌ
- •15 Дарс.
- •16 Дарс. Ажваф.
- •11 Қоида. Ҳар қачон бир калимада икки сокинли ҳарф қўшни бўлиб келса уларнинг бири ҳазф қилинади.
- •17 Дарс. Исми фоил.
- •18 Дарс. Исми замон ва исми макон.
- •19 Дарс. Маълум феъли жаҳд.
- •20 Дарс. Лафиф.
- •21 Дарс. Амри белом.
- •22 Дарс. Феъли мозий.
- •23 Дарс. Феъли жаҳд.
- •24 Дарс. 2 فَعَـلَ—يَفْعُـلُ боби.
- •25 Дарс. Амри белом.
- •26 Дарс. Ажваф.
- •27 Дарс. Амри белом.
- •15 Қоида. Чекадаги ҳаракатли و ни ى га қалб қилиш.
- •28 Дарс. Феъли жаҳд.
- •29 Дарс. 3 боб.
- •30 Дарс. فَعِـلَ يَفْعَـلُ
- •31 Дарс. Мусол.
- •32 Дарс. Ажваф.
- •33 Дарс. Ажвафи ёий.
- •34 Дарс. Ноқис.
- •35 Дарс. Лафиф.
- •36 Дарс. Лафифи ёий.
- •37 Дарс. Мултавий.
- •38 Дарс. 5 боб. فَعِلَ يَفْعَلُ
- •39 Дарс.
- •6 Боб. فَعُلَ يَفْعُلُ боби.
- •40 Дарс.Иккинчи босқич.
- •41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
- •42 Дарс.
- •43 Дарс. 4 боб. افْتِعَالٌ
- •44 Дарс. 5 انْفِعالٌ боби.
- •6 Боб افْعِلالْ боби.
- •45 Дарс. 7 боб افْعِيلالٌ
- •8 Боб تَفَعُّلْ боби.
- •46 Дарс. تَفَاعُـلْ 9 боб.
- •47 Дарс. افْعِيعَالٌ 11боб.
- •12 افْعِوَّالٌ боби.اجْلِوّاَزٌ (туяни тез ҳайдамоқ).
- •Учинчи босқич рубоий мужаррад.
- •48 Дарс. Тўртинчи босқич. Рубоий мазид.
- •1 Боб. Саҳеҳ. تَدَحْرُجٌ (тош юмалатмоқ).
- •2 Боб. إبْرِنْشَاقٌ (гул очилмоқ,барг чиқармоқ)
- •3 Боб. إقْشِعْرًارٌ (жунжикмоқ)
- •1Қоида.
- •5 Қоида, идғом қоидаси:
- •6 Қоида.
41 Дарс. تَفْعِيل боби 2 боб.
Бу боб бир неча хил маъноларда келади: 1 таксир яъни, бир нарсани кўп эканлигини билдиради, бу кўплик феълнинг ўзида бўлиши мумкин جَوَّلْتُ طَوَّفْتُ кўп тавоф қилдим, кўп жавлон қилдим. Ё фоилда бўлиши мумкин, مَوَّتَ الإبْلُ туялар кўплаб ўлди, ёки мафъулда бўлиши мумкин غَـلَّقْتُ الأبْوابَ кўплаб дарвозаларни ёптим.
2. Асли феълни мафъулга нисбатлаш учун келдади.فَسَّقْتُهُ уни фосиқликка нисбатладим. 3. Таъдия учун келади فَرَّحْتُهُ уни хурсанд қилдим. 4. Асли феълни мафъулдан ажратиш учун келади. جَلَّدْتُهُ унинг терисини ажратдим. 5. Фоилни асл феълга ўхшаши учун келади قَوَّسَ زَيْدٌ Зайд камалакка ўхшаб қолди. Бу бобнинг масдарлари ҳам бир неча вазнда келади. Машҳурлари تَفْعِيلٌ ва تَفْعِلَةٌ дир تَقْدِيرٌ تَذْكِرَةٌ تَقْوِيَةٌ Бу бобда айни феъл иккиланган, лекин қайси бири зоида эканлигида ихтилоф бор.
Саҳиҳ. تَصْرِيحٌ (очиқ гапирмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُصَرِّحْ |
مُصَرَّحٌ |
مُصَرِّحٌ |
يُصَرِّحُ |
صَرَّحَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُصَرَّحٌ |
لا تُصَرِّحْ |
لِيُصَرِّحْ |
صَرَِّحْ |
لا يُصَرِّحُ |
Музоаф. تَجْدِيدٌ ( янгиламоқ )
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُجَدِّدْ |
مُجَدَّدٌ |
مُجَدَّدٌ |
يُجَدَِدُ |
جَدََدَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُجَدََدٌ |
لا تُجَدَِدٌ |
لِيُجَدَِدْ |
جَدِِّدْ |
لا يُجَدِِّدُ |
Мусол. تَوْحِيدٌ (ёлғизламоқ) تَيْسِيرٌ (осонлаштирмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُوَحِِّدٌ لم يُيَسِِّرْ |
مُوَحَّدٌ مُيَسَّرٌ |
مُوَحِِّدٌ مُيَسِِّرٌ |
يُوَحِِّدُ يُيَسِِّرُ |
وَحَّدَ يَسَّرَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُوَحَِّدٌ مُيَسَّرٌ |
لا تُوَحِِِّدٌ لا تُيَسِِّرْ |
لِيُوَحِِّدْ لِيُيَسِِّرْ |
وَحِِّدْ يُسِِّرْ |
لا يُوَحِِّدُ لا يُيَسِِّرُ |
Ажваф.
تَصْوِيبٌ (тўғриламоқ). تَطْيِيبٌ (хушбўйлантирмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُصَوِِّبْ م يُطَيِِّبْ |
مُصَوَّبٌ مُطَيَّبٌ |
مُصَوِِّبٌ مُطَيِِّبٌ |
يُصَوِِّبُ يُطَّيِّبُ |
صَوَّبَ طَيَّبَ |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُصَوَّبٌ مُطَيَّبٌ |
لا تُصَوِِّبْ لا تُطَيِّبْ |
لِيُصَوِِّبْ لِيُطَيِّبْ |
صَوِِّبْ طَيِّبْ |
لا يُصَوِِّبُ لا يُطَيِّبُ |
Ноқис. تَرْبِيَةٌ (тарбия қилмоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُرَبِِّ |
مُرَبًّى |
مُرَبٍٍّ |
يُرَبِِّى |
رَبَّى |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُرَبًّى |
لا تُرَبِِّ |
لِيُرَبِِّ |
رَبِِّ |
لا يُرَبِِّى |
Лафиф. تَسْوِيَةٌ (теккисламоқ). تَحِيَّةٌ (салом бермоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُسَوِِّ لم يُحَيِِّ |
مُسَوًى مُحَيًّى |
مُسَوٍٍّ مُحَيٍٍّ |
يُسَوِّى مُحَيٍٍّ |
سَوَّى حَيَّى |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُسَوًّى مُحَيًّى |
لا تُسَوِِّ لا تُحَيِِّ |
لِيُسَوِِّ لِيُحَيِِّ |
سَوِِّ حَيِّ |
لا يُسَوِِّى لا يُحَيِِّى |
Мултавий. تَوْ فِيَةٌ (тўла бажармоқ).
Жаҳд. |
Ис. Маф. |
Ис.фоил |
музореъ |
мозий |
لم يُوَفِِّ |
مُوَفًى |
مُوَفٍ |
يُوَفِّى |
وَفَّى |
Ис. з/мак. |
Наҳй. |
Амр бол. |
Амр. |
Нафй. |
مُوَفًّى |
لا تُوَفِِّ |
لِيُوَفِِّ |
وَفِِّ |
لا يُوَفِّي |