дэнекерленетін жердің бойымен кыздырады, ал кысылган ауа агымы оныц бөлініп түскен жері бойымен капиллярды созады.

Электрлік кедергі комегімен кыздыру аркылы дэнекерлеу жангыш жэне жарылгыш ерітінділермен толтыру үшін колданылады. Капиллярды электрлі нихромды кыздыргышка енгізеді. шыны жумсарып, капилляр созылады жэне балкып дэнекерленеді. Кейбір жагдайларда, термиялык тэсілмен дэнекерлеу мүмкін болмаганда, ампулаларды пластмассамен тыгыидайды, мысалы,

пол и в и нилбут и рол мен.

Барлык ампулалар дэнекерлену сапасын бакылаудан өтеді. Бүл үшін үш тәсіл колданылады:

1. Кассстадагы ампулаларды камерага капиллярларын томен каратып орналастырады. Камерадан ауаны сорып алады жэне ауаны сұйылтады. Нашар дэнекерленген ампулалардан осы кезде ерітінді жартылай немесе толык ағып түседі.

2. Кассетадагы ампулаларды боялган су күйылган ыдыска салып, мысалы, метилен көгі, толык батырып, 20-25 минут бойына Ю0±20 кПа кысым тудырады. сонан сон оны томендетеді. Тыгыз дэнекерленбеген ампулалар мен флакондар ішіне боялган ерітінді кіріп кетеді.

3. Үшінші тэсіл ампула ішіндегі газды ортаныц жогаргы жиілікті электр тогы эсерінен (20-50 МГц) жарык таратуын көзбен шолып бакылауга негізделген. Ампула ішіндегі кысым калдыгыныц мөлшеріне байланысты эр гүсгі жарык тарату байкалады.

Дэнекерленген жэне дэнекерлену сапасы багаланган ампулалар стерилдеуге жіберіледі.

19.10. Инъекциялык пренараттарды стерильдеу тәсілдері.

Стерильдеу (лаг. sterilis) - объектегі тіршілікке икемді барлык микроорганизмдер мен олардыц спораларын толык жою немесе олардан тазарту болып табылады. Бүл кезде стерилденетін заттардыц касиеттері өзгермеуі керек. Стерилдеудіц физикалык жэне химиялык тэсілдері болады.

Физикалык тэсілдерге кыздырып стерильдеу. жогаргы жиілікті токтармен стерильдеу, ультракүлгін жэне радиациялык сэулелермен стерильдеу, ультрадыбысты стерильдеу жэне стерильді фильтрлеу жатады.

Медицинада ең кең колданылатын тэсіл - бумен немесе күргак ыстыкнен кыздырып стерильдеу. Қыздырып стерильдеу микробтык клеткаларды пирогенетикалык ыдырату, акуыздардың кайтымсыз коагуляциясы немесе микроорганизмдердің ферменттік системаларын бүзуга негізделген.

бойынша тексеріледі. Бүл тэсіл өндіріске элі кең енгізілген жоқ, бірак болашагы мол.

19.9.2. Ампулаларды дэнекерлеу.

Ампулаларды дэнекерлеу олардың ішіндегі ерітінді кызып кетпейтін болып тез жүргізілуі керек.

Дэнекерлеу үш тэсілмен газды шілтерлермен жүргізіледі:

1. капиллярлардың ұшын балкытып дэнекерлеу;

2. капиллярларды созу;

3. электрлік кыздыру;

Ампулаларды балкытып дэнекерлеу үшін АП-6М типті машинасы колданылады (сурет 110).

Ампулалар бункерден (4) транспортгык лентаның (8) үяларына түседі. Егер капиллярларда кір болса, онда оларды апирогенді сумен (5) шашыратып жуады. Сонан соң ампулалар кыздыру бөліміне түсіп, мүнда капиллярлар кептіріледі, осыдан кейін олар шілтерлер (ТО) жанып түрған зонага келіп түседі.

Осы кезде транспорт™ ленталарда жылжып отырган ампулалар козгалмайтын тірекке үйкелу әсерінен өзініц осі бойымен айналымга келеді жэне капилляр біркелкі дәнекерленеді. Дэнекерленген ампулалар кассегага салушыга (2) түседі.

Ампулаларды толтыруга жэне дэнекерлеуге арналган 541 типті автомат мембраналык дозаторлар көмегімен ампулаларды шприцтік тэсілмен толтырады. Капиллярды пневматикалык созу бөлімінде ампула доңгалакшаларга жабысып, айналады, шілтерлер капиллярды

I. Ауамен стерильдеу. Бұл тәсілмен стерильдеу кұрғак ыстык ауамен ауа стерилизаторларында (кептіргіштерде) 180-200°С температурада жүзеге асырылады. Стерильдеудің нәтижелігі температура мен мерзімге байланысты. Ауамен стерильдеу термиялык төзімді үнтак дэрілерді, минеральды жэне өсімдік майларын, ланолин, вазелин, балауыз, металдан, шыныдан, фарфордан жасалган буйымдар үшін колданылады.

Дәрілік заттардын ерітінділерін кептіргіш шкафтарда стерильдеуге болмайды, себебі, температурасы 100-120°С ауа нашар жылу өткізгіштігіне байланысты ерітінділердің стерильдену температурасы на дейін тез кызуын камтамасыз етпейді. Мысалы, келемі 200 мл натрий хлориді ерітіндісін температурасы 120°С кептіргіш шкафка салғанда, бір сагатган кейін осы ерітінді 60°С-ка дейін гана кызады. Температурасы жогары ыстык ауа дэрілік заттардын ыдырауын жэне кұтылардыц (флакондардың) ішіндегі жэне сыртындагы кысым айырмашылыгы нэтижесінде күтылардың жарылып кетуін тудыруы мүмкін.

Бумен стерильдеу. Бүл тәсіл жогары температура мен ылгалды үйлестіріп колдануға негізделген. Осы жагдайда белоктардыц коагуляциясы 56"С температурада басталады. Фармапевтік өндірісте сенімді, тез жэне экономикалык тиімді 120°С температурада каныккан су буымен кысым көмегімен стерильдеу тэсілі колданылады. Бүл жагдайда тек вегетативті емес, споралык микроорганизмдер де өледі. Стерильдеу мерзімі препараттың физико-химиялык касиеттеріне жэне ерітіндініц колеміне байланысты 30 минуттан аспайды.

Қысым эсері бойынша бумен стерильдеу бумен жұмыс істейтін стерилизатор-автоклавтарда жүргізіледі. Бул үшін АП-7, АГІ-18 типті стерилизаторлар кецінен колданылады (сурет 111). Стерилизатордын екі есігі бар, біреуінен стерильденетін өнімді салады да, екіншісінен стерилденген өнімді шыгарып алады. Стерилизатордын корпусы катан бумен кыздырылады. Стерильдеуші камерага ауаны ыгыстыру үшін өткір бу жіберіледі. Стерильдеу уакыты манометр бойынша тиісті кысым көрсетілген мерзімнен бастап саналады. Стерилизаторлар автоматты бакылау кондыргысымен жабдыкталган, олардыц көмегімен бакылау гаспасында кысым мен уакыт үздіксіз жазылып отырады. Сонымен бірге, камеранын 4 бурышына (жеріне) стерильдеу алдында максимальды термометрлер койылады жэне олардыц көрсеткіштері жазылып алынады. МФ XI басылымы стерильдеу режимін бакылау үшін балку температуралары белгілі заттар колдануды усынады, мысалы, бензой кышкылы 122-124,5°С, сахароза - 180°С.

Тураксыз (аккыш) бумен стерильдеу. Бул тэсіл бойынша стерилдеу 100°С температурада каныккан су буымен жүргізіледі. ТураКсыз бу тек вегетативті микроорганизмдерді жою үшін гана колданылады, споралык микроорганизмдер үшіп бул тәсіл жарамсыз болады. Бул тәсіл казіргі кезде колданылмайды.

Тиндализация (белшектеп стерильдеу). Турактылыгы томен дэрілік заттардын ерітінділерін суда 60-65°С температурада I сагат бойына 5 рет немесе 70-80°С температурада 3 рет эр 24 сагат сайын кайталай отырып. кыздырады. Кыздыру аралыгында 25-37°С температураны калыпты устап отырады, бул споралардыц өсіп шыгуына колайлы жагдай болады.

Ерітіндідегі споралардыц осіп шыгуы жэне келесі рет кыздырганда жойылуына 3-5 рет кыздыру жеткілікті. Бірак бул тэсіл өте узак.

Улыракүлгін сэулемен стерильдеу. УФ - сэуле вегетативгі жэне споралык микроорганизмдерді жоятын кушті стерильдеуші фактор. Ультракүлгін радиация көзге көрінбейтін, кыска толкынды, толкынның узындыгы 300 нм-ден кем күн сәулесініц бөлшегі. Уф-радиация микробты клеткалардыц ферментті системаларыныц фотохимиялык ыдырауын тудырады, клетканын протоплазмасына улы органикалык аскын тотыктар түзе эсер етеді деп жорамалданады. Толкын узындыгы 254-257 нм сэулелердіц стерильдеу кабілеті өте жогары болады. Мунда сэулелендірудін дозасы мен уакытының үлкен маңызы бар. Вегетативті клеткалар УФ-сэулеге, спораларга Караганда, өте сезімтал келеді. Споралык микроорганизмдерді жою үшін, вегативті микроорганизмдерді жоюга кажетті дозадан 10 есе артык сэуле дозасы керек.