көлемдерін
өзгерту казіргі кезде элі де зерттеліп
отыр. Дегенмен, кристаллы
ацетилсалицил кышкылы мен салициламид
үнтактарын
алу технологиясы жасалганы
белгілі.
Таблеткалар
алынган уакытынан бастап, тасымалдау,
сактау. кабылдау
кездерінде эртүрлі
эсерлерге душар болатынын оларды
көп жылдар
бойына бакылау
тәжірибесі корсетіп
отыр.
Бүл
- оларды орауыштау, тасымалдау, сактау
жэне колдану
кезіндегі эртүрлі механикалык
эсерлер, ауаныц, ылгалдыц, жарыктыц
жэне тагы баска факторлардыц
әсерлері.
Механикалык эсерлер
олардың бүтіндігінін бұзылуын
тудырады, айналадагы ортаныц
эсері
химиялык
өзгерістерге үшыратады,
осыныц
нэтижесінде
эсер
етуші
заттардыц
(дэрілік) мөлшері төмендеп,
ал таблеткалар карайып
кетеді
немесе
беперінде дактар
пайда болады. Сонымен
бірге,
таблеткаларды кабылдаган кезде олар
кейбір
жеке органдарга немесе аурулардын
субъективтік сезіміне жагымсыз
эсер
етеді.
Осыныц
бэрі
таблетка
бетін
оларды сырткы факторлардан жэне асказан
-
ішек
жолдарын
дәрілік
заттардыц тітіркендіргіш
әсерінен
коргайтын кабыкшалармен каптау ойын
тугызады.
Таблеткаларды
кабыкшалармен каптаудыц
төмендегідей
максаттары
і
бар:
таблеткаларды
механикалык эсерлерден коргау;
айналадагы
ортаныц
эсерлерінен
коргау;
таблетка
күрамындағы дәрілік
заттыц жагымсыз
иісі
мен
дэмін бүркеу;
таблеткалардын
ластагыш касиетінен
коргау;
таблеткадагы
дәрілік затты
асказан
сөлініц қышкыл реакциясынан қоргау;
асказан
жэне
өңеш жолдарыныц шырышты кабыгын дәрілік
заттың тітіркендіргіш эсерінен
коргау;
дэрілік
заттыц эсерін асказан-ішек жолыныц
белгілі бір бөлімінде жинактау;
асказан
сөлініц негіздік касиет көрсететін
дэрілік
заттармен бейтараптануы
нэтижесінде мүмкін болар
ас корыту
процессі бүзылуының алдын алу;
дэрілік
заттың терапевтік эсерін үзарту.
Кейде
қабыкша кұрамына эртүрлі боягыштар
косады.
Бұл таблеткалардын
сырткы
түрін
жаксарту максатымен немесе таблетка
күрамындагы
дэрілік
заттыц
терапевтік
тобын
белгілеу үшін жасалынады.
Дэрілік
заттардың осындай теріс касиеттерін
дұрыстау келесі багыттар
бойынша
жүргізіледі:
дәрілік
ұнтактардың
технологиялык
қасиеттерін жаксаргатын косымша
заттарды
колдану;
таблеткалардын
стандартты салмагын
камтамасыз
ететін роторлык
таблеткалык
машиналардың жаңа дозалаушы кондыргыларын
жасап шыгару;
ұнтактар
бөлшектерінің күрылыстары мен көлемдерін
кристаллизация
кезінде багытты түрде өзгерту.
Көптеген
экспериментальдык
зерттеулер крахмал,
сүт
канты, аэросил,
жүгері
крахмалы, тальк, магний
стеараты сиякты
косымша заттардыц композицияларын
колдану
тікелей
престеу
тэсілімен
40-ка жуык таблеткалар
түрін дайындауға мүмкіндік беретінін
көрсетіп
отыр. Бүл
сульфадемизин, фенобарбитал, ацетилсалицил
кышкылы, аскорбин кышкылыныц таблеткалары.
Гікелей
престеу
процессін түйіршіктелген
маннит, полисахаридтер - метилцеллюлоза,
карбоксиметилцеллюлоза жэне т.б.
біршама
жылдамдатады.
Натрий
бромиді, хлориді,
калий йодиды МФ-да
белгіленген бір реттік
дозаларда косымша заттар коспай
тікелей престеледі.
Барлык бастапкы
шикізаттардыц
шац
тэріздес
фракциялар мен катты кеуектерден
еленіп, кептірілгені жеткілікті.
Калий
йодиді
таблеткалары кұрамына
оны
тұрактандыру үшін
1% калий карбоиатын косады.
Бромкамфора,
гексаметилентетрамин, натрий-ПАСК-ын
тікелей престеу
үшін
ыдыраткыш жэне антифрикциондык косымша
заттар енгізу
кажет.
Тікелей
престеу
тэсілін
аз дозада
берілетін дэрілік
заттармен таблеткалар алуга колдану
мүмкіндігін
зерттеу
нэтижесінде
эфедрин гидрохлориді
(0,25 г) жэне резепин (0,0001 г) таблеткаларыныц
технологиясы жасалды.
Бүл
алкалоидтарды толыктыргыш
ретінде глюкоза
мен крахмал коспасын колданып жэне
кальций стеаратын косып
престейді
(Осипова И.Д., Штейгарт М.В., 1969 ж.).
Қазіргі
кезде
тікелей
престеу
тэсілімен
15-ке жуык таблеткалар шыгарылады.
Тікелей
престеудіц екінші мүмкіншілігі
-
фармацевтік өндірісті таблеттелетін
коспаны
матрицага зорлап (күштеп) толтыратын,
жетілдірілген дозаторлармен
жабдыкталган осы
заманга сай таблеткалык
машиналармен
камтамасыз ету.
Соңгы жылдары осындай дозаторлардың
түрлі конструкциясы жасалынды. Олар
-дискілі, шнекті, вибромеханикалык,
вакуумды, электровибрациялык.
Олардыц
ішінде, эсіресе, колайлысы
вакуумды
дозаторлар, бұл дозаторлар үнтак
коспасын
алдын-ала нығыздап
жэне
одан ауа бөлшектерін
ыгыстырып шыгарып
жібереді. Бөлшектердін
кристаллизация
кезінде күрылысы меп18.6. Таблеткаларды кабыкшалармен каптау.
