Бірак. ылгалды түйіршіктеудің біркатар кемшіліктері бар. Соңгы жылдары таблеттелетін коспаның курамына эртүрлі дымкылдағыіи заттар енгізу, түйіршіктерді кептіру преиараттын фармакологиялык белсенділігін томендететіні байкалып отыр. Судын катысуында кейбір препаратгар бузылып кетеді. Осыган байланысты ылгалды түйіршіктеу аз колданылып жүр.

Қүргак түйіршіктеу

Буд эдіс судың катысуында бузылып, ыдырап кететін заттарды іүйіршіктеу үшін колданылады. Бул эдіс бойынша унтак тэріздсс заттарды брикеітер немесе тілікшелер түрінде гтресгеп, сонан соң кажетті көлемді түйіршіктер алганга дейін уитактайды. Бөлшектердің ілінісуі үлкен кысымының әсерінен жүреді. Ал көптсген заттарды үлкен кысым комегімен престеуге мүмкін болмайтындыктан, коспаның курамына кұргак байланыстыргыш заттар косады. Қургак түйіршіктеуге балкьггып түйіршіктеу де жатады. Мулла дәрілік заттарды балкытып, коспа каткан соң, оны үгітеді. Бул эдісті кыздыру жэне балкыту кезінде бұзылмайтын заттар үшін гана колдануга болады. Қургак түйіршіктеу үшін «ХУТГ» фирмасы (ФРГ) біркатар іүйіршіктер калыптаушы машиналар ұсынады. Бұл машиналарда ұнтактар коспасы алдын-ала ьиігалданбай, берік, курылыстары шамамен біркелкі түйіршіктер алынганга дейін тыгыздалады.

Түйіршіктер калыптайтын машинаның жумыс істеу принципі мен курылысы сурет 70 көрсегілген. Түйіршіктерді үздіксіз дайындайтын жүмысшы органдар регінде престеуші біліктер (1, 2) колданылады. Олар сырткы беттерінде тістері бар куыс цилиндрлер болып табылады, олардың арасында цилиндрлер кабыргасына радиусты бағытта (радиальды) тесіктер орналаскан. Үнтак коспасын күшпен беруге вертикальды шнек (3) орнатылган.

бөлшектері усталы п калады. Материалдың кабатынан өткен ауа ылгалданып, вентиляциялык канал аркылы сыртка шыгарылады. Ксптіру гемпсратурасы 70°С-дан жогары болмауы керек, кептіру мсрзімі 20-60 минут. Кептіріліп болган соң түйіршіктер кайтадан уйкеленіп, шац-тозаңнан тазартылады.

Ылгалды түйіршіктеу және алынған түйіршіктерді жалган кайнау кабатында кептіру үшін кұрамалы эсерлі түйіршіктсгіштердің болашагы өте зор. Буларда кажетті курылысты жэне келемді түйіршіктерді автоматты түрде дайындау жэне оларды кайнау кабатында тез арада кептіру біріктіріліп жүргізіледі. Осындай аппараттың ыңгайлы конструкциясын жылу жэне масса алмастыру институты үсынган болатын (ИТМО АН БССР) (сурет 69).

Бұл кондырғы түйіршіктегіштен (2), кептіру камерасынан (3), өнімді тиегіні (1) жэне түсіргіш (8) жабдыктардан, калориферден (4), вентилятордан (5), шац аулагыштан (6,7) түрады. Кептіргіш камераныц томен жагы кеңейтілген тік түгік болып келеді. Камераның төменгі жагында материапды кайнау кабатында кептіруге арналган тесік тор орналаскан.

ИТМО аппараттары Харьковтіц «Денсаулык» өндіріс бірлестігінде жэне Уман витамин зауытында іске косылган. Қондыргының сепарациялык бөліміне ылгал коспаны тесіктерінің диаметрі 2 мл елеуіштен ыскылап (үйкелеп) өткізетін түйіршіктегіш (2) орналастырылган. Елеуіштен өткізілген түйіршіктер биіктігі 1,5 метр кептіргіштің тік.бөліміне түседі. Түсіп келе жаткан түйіршіктерге карама-карсы багытта жылу тасымалдагыш багытталады да, оларды кептіреді. Сонан соң түйіршіктер төменгі торга түседі, мунда олар одан эрі карай кептіріледі. Камерага жіберілетін ауаның температурасы І40°С, шығатын ауаның температурасы 50-55°С. Дайын түйіршіктер аппараты іске косканнан соң бірнеше минуттан кейін беріле бастайды. Қондыргыда бір аппаратшы гана жумыс істейді, онімнін сапасы МФ-нын талабына толык сэйкес келеді.

Аппарат түтастай балкытылып біріктірілген металл шкаф болып табылады. Вентилятордың (8) көмегімен сорылатын ауа, ауа фильтрі (12), калорифер (16) аркылы өтіп, өнім салынган резервуар (3) астына келіп түседі де, осы резервуар аркылы төменнен жогары карай үрленіп өтеді. Осы кезде өнім кайнау калпына түседі, араласады. Осыдан кейін гүйіршіктегіш ерітінді жіберіледі. Ол дозалаушы насос (13) аркылы бактан (14) беріліп, форсунканың (4) көмегімен шашыратылады. Осы уакытта кайнау кабатында түйіршіктеліну жүреді, ол біткен соц түйіршіктер кептіріледі. Ылгалданган ауа жеңдік фильтр (5) аркылы өтеді. мұнда түйіршіктелетін жэне кептірілетін материалдың майда бөлшектері үсталып калады. Түйіршіктеу циклінің аякталуы дыбыс жане жарык сигналдарымен көрсетіледі.

СГ - 30 кондыргысын пайдаланудың бірнеше артыкшылыктары бар:

• өндіріс циклі 1,5 -30 сагат орнына 18-65 минутка дейін кыскарады:

• процесте колмен жұмыс істелетін өндірістік операциялар саны азаяды;

• технологиялык операциялар 2,5 есе азаяды;

• колданылатын кондыргылардыц саны азаяды;

- тозандау төмендеу салдарынан жұмыс жагдайы жаксарады. СГ-30 кондыргысын пайдалану процесті толык автоматтандыруға

жэне технологиялык тәртіпті (режимді) үздіксіз бакылауга мүмкіндік береді. Жалган кайнау кабатында алынган түйіршіктердің фракциондык кұрамы, ыскылау аркылы алынган туйіршіктерге Караганда, едэуір біркелкі келеді. Түйіршіктердің негізгі массасының (60-80%) көлемдері 0,25 - 1,5 мм-ге дейін болады. Мұндай гранулометрлік кұрам таблеткалык нрестердің біркалыпты жұмыс істеуін камтамасыз етеді.

Шашырата кептіру аркылы түйіршіктеу

Шашырата кептіргішті өнім мен жылу тасымалдагыш арасында оте аз мерзімді жанасу (контакт) кажет болганда жэне түйіршіктеуді ерітіндіден жүргізуге мүмкін болган жагдайларда колдану ыцгайлы (сурет 72).

Бүл эдістің мэні мынада: ингредиенттердіц сулы коспасы (суспензиясы) арнаулы шашыратқыштар аркылы кептіргіш камерада шашыратылады, камерага томен жагынан карама-карсы бағытта жылытылган ауа жіберіледі. Шашыраткан кезде полидерсперсті гамшылардыц көп мөлшері пайда болады. Кептіру агенті мен тамшылар арасында күшті жылу жэне масса алмасу процессі жүреді, осы кезде шашыраган бөлшектер ылгалын тез жогалтады.