40. Құлақтың аллергиялық аурулары

Сыртқы құлақ аурулары. Сыртқы құлақта атопиялық дерматит жиі кездеседі. Дененің басқа жерлерінің зақымдануымен жүруі мүмкін. Көбінесе бір жасқа дейінгі балалар ауырады. Есту жолы қышиды.

Үлкендерде сыртқы құлақта және есту жолында аллергиялық дерматит дамиды. Оның себептері – металдан сырға тағу, косметикалық крем, антибиотиктерді құлаққа тамызу, кейде көзілдірік киюге де байланысты.

Аллергиялық дерматит – тері ісініп, эритема және папулалар пайда болуымен білінеді. Емі – жанасулық және атопиялық дерматиттерді емдеу әдістері.

Аллергиялық жедел ортаңғы отит – балаларда өте жиі кездеседі. Оны мукозды отит, тубоотит, катаральды ортаңғы отит дейді. Орталық құлақта қан сарысуының экссудаты, серозды сұйық жиналады.

Орталық құлақпен есту каналының шырышты қабығының гиперсекрециясында секрет қоюланып, тұтқырлығы жоғары болып бөлінеді. Оның құрамында иммуноглобулиндер және лизосомальды ферменттер көбейеді. Кейде баротравмадан кейін құлақтан қан да шығуы мүмкін. Балаларда катаральды аллергиялық отиттің дамуы есту жолының кеңдігіне және горизонтальды орналасуына байланысты. Катаральды аллергиялық қабынудың дамуына аденоидтар және есту жолының функциясының бұзылуы, инфекция және дұрыс тамақтанбау бейімдейді.

Аурудың көріністері – естудің нашарлауы, құлақ іші толып тұрғандай, есту өзегінің өткізгіштігінің бұзылуы. Құлақтың жарғағы ішіне қарай тартылған, кейде серозды секрет бөлінеді. Құлақ жарғағы әуелі ақ, кейіннен көкшіл – сұр болып қара-қоңыр түске ауысады. Жарық рефлексі өзгерген. Аудиометрияда 20-40 дб жиілігінде дыбыс өткізуі төмендейді.

Аллергиялық созылмалы ортаңғы отитте құлақ жарғағы қалыңдайды. Отоскопияда шырышты қабық өзгерген және шырышты тартылыстар көрінеді. Эпитимпанит пен мезотимпанит кездеседі. Отомикроскопияда барабан қуысының шырышты қабығы ісініп және промонториум мен есту түтігі тесігінің маңы жастық тәрізді қалыңдайды. Шырышты қабық полиптер шығуымен өзгеріп, көгереді немесе көкшіл-қызғылт түсте болады. Клиникалық көріністері әртүрлі, өзгеріп отырады. Көбінесе мукозды немесе шырышты-мукозды, әредік серозды экссудат бөлінеді. Құлақ естуі-дыбыс қабылдауы және өткізуі тым төмендейді. Ортаңғы аллергиялық отиттің симптомдары: құлақтың мүкістігі күннен-күнге күшейе береді. Құлақ жарғағы қалыңдайды, дыбыс түтігінің іші бітіп, созылмалы ауру жылына бірнеше рет қозып отырады. Олардың 70% аллергиялық ринит болады.

Аллергиялық құлақ ауруының емі. Риниті болса, қоса емдейді. Балаларға емізік беруді тоқтатады. Мұрынына тамыр тарылтатын дәрілерді тамызады. Вальсальв тәжірибесін қолдану жақсы. Бұл шаралар есту түтігінің өзегін ашу үшін жүргізіледі. Хирургиялық әдістерде қолданылады. Олар – аденотомия, барабан қуысына жиналған сұйықты ағызып жіберу үшін барабан жарғағының парацентезі және есту түтігіне желдеткіш түтік қою. Болжамы жақсы. Балалар 12 жасқа келгенде есту түтігінің өзгерістері жақсарып, жазылады. Созылмалы аллергиялық отиттің емі әржақты, жергілікті және жалпы шараларды қамтиды. Жергілікті емді микроскоппен ортаңғы құлақты тазалаудан бастайды. Ұсақ полиптерді, грануляцияны, экссудатты алып тастайды. Құлақты жылы антисептикпен жуады. Барабан қуысына бор қышқылының 3% спирт ертіндісімен турундалар қояды. Қозған кезде тубус кварц, ремиссияда УВЧ және ДМВ – терапия тағайындайды.

Эфедрин ертіндісімен жұтқыншақтағы есту түтігінің тесігін анемизациялап үрлейді. Антибиотиктерді, сульфаниламидтерді, В-тобының витаминдерін, аскорбин қышқылын береді.

Құлаққа левамизолдың 0,05% ертіндісін тамызады.

Мынандай эмульсияны құлаққа пайдалануға болады: ампициллин – 100 000 ЕД, левамизол – 0,1г, сусыз ланолин – 0,3, вазелин – 10, гидрокортизон суспензиясы 2% - 2г.

Мынандай балауыз дәрі – оксациллин – 100 000 ЕД, левамизол 0,1г, сусыз ланолин – 0,3, какао майы – 0,3, гидрокортизон суспензиясы 2,5% - 1г.

Балауыз және эмульсияны құлақты тазартып жуғаннан кейін қояды. Құлақ түйінін басып тұрып оларды есту түтігіне кіргізеді. Аэрозольды (0,1% левамизол, антигистаминдік дәрілер, кортикостероидтер) жіберуге болады.