- •Найстаражытнейшае насельніцтва на тэрыторыі Беларусі. Матэрыяльная і духоўная культура першабытнага грамадства
- •Пачатак рассялення славян на тэрыторыі Беларусі і славянізацыя балтаў. Усходне-славянская супольнасць
- •Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель ў перыяд Ранняга Сярэднявечча. Феадальнае землеўладанне і гаспадарка.
- •Станаўленне ранне-феадальных дзяржаўных утварэнняў усходніх славян на тэрыторыі Беларусі. Кіеўская Русь
- •Полацкае, тураўскае княствы ў 9-13 ст. Іх узаемаадносіны з Кіевам і Ноўгарадам
- •Сацыяльна-эканамічныя і палітычныя перадумовы фарміравання вкл. Роля усходнеславянскіх зямель у працэсе дзяржаўнага будаўніцтва ў вкл
- •Цэнтралізатарская палітыка і умацаванне ўлады вялікіх князёў літоўскіх. Уніі з Польшчай
- •Сацыяльна-эканамічнае развіцце беларускіх зямель у складзе вкл
- •Эвалюцыя цэнтральнай улады вкл: ад адзінаўладдзя да саслоўна-прадстаўнічай манархіі
- •Знешняя палітыка вкл. Барадзьба з крыжацкай агрэсіяй, набегамі ардынцаў і суперніцтва з Маскоўскай дзяржавай
- •Духоўнае жыццё балтаў і усходніх славян у эпоху Ранняга Сярэднявечча.
- •Прыняцце хрысціянства і распаўсюджванне пісьменнасці.
- •Развіццё духоўнай культуры беларускіх зямель і яго асаблівасці. Ідэі еўрапейскага рэнесансуі выдатныя дзеячы беларускана адраджэння.
- •Люблінская унія і утванрэнне рп. Статут вкл 1588 г.
- •Эвалюцыя дзяржаўнага і сацыяльна-палітычнага ладу на беларускіх землях пасля ўтварэння рп
- •Вынікі аграрнай рэформы 1557 г. Эканамічнае і юрыдычнае становішча сялян.
- •Развіццё гарадоў: рамяство, мануфактурная вычтворчасць і гандаль Беларусі ў складзе рп.
- •Рэфармацыя і контррэфармацыя
- •Брэсцкая царкоўнеа-рэлігійная унія. Фарміраванне і дзейнасць уніяцкай царквы на Беларусі.
- •Культура Беларусі ў складзе Рэчы Паспалітай.
- •Беларусь у войнах (17-18 ст.)
- •Палітычны крызіс Рэчы Паспалітай і яе падзелы
- •Асноўныя напрамкі палітыкі самадзяржаўя на Беларусі пасля яе далучэння да Расійскай імперыі
- •Беларусь у вайне 1812 г.
- •Грамадска-палітычнае жыццё ў першай палове 19 ст.
- •Паўстанне 1830-31 гг. І яго наступствы для Беларусі
- •Развіццё сельскай гаспадаркі, прамысловасці і гандлю. Рэформа п. Кісялёва. Крызіс феадельна-прыгонніцкай сістэмы
- •Скасаванне прыгоннага права. Шляхі развіцця капіталістычных адносін
- •Буржуазныя рэформы 60-70-х і асаблівасці іх правядзення ў Беларусі
- •Прамысловы пераварот на Беларусі і яго асаблівасці. Фарміраванне пралетарыяту і буржуазіі. Узнікненне індустрыяльнага грамадства
- •Паўстанне 1863-64 гг.
- •Ідэялогія лібералізму, народніцкі і сацыял-дэмакратычна рух.
- •Афармленне агульнарасійскіх і нацыянальных партый у канцы 19 – пачатку 20 ст.
- •Рэвалюцыя 1905-7 гг. Пачатак парламентарызму.
- •Аграрная рэформа Сталыпіна і яе уплый на гаспадарку Беларусі.
- •Беларусь ва ўмовах Першай сусветнай вайны
- •Лютаўская рэвалюцыя і ўсталяванне новага ладу на Беларусі
- •Дзейнасць органаў Часовага урада
- •Беларускі нацыянальны рух вясной-восенню 1917
- •Фарміраванне нац самасвядомасці бел народа. Этнічная і канфесіянальная структура грамадства. Утварэнне беларускай нацыі.
- •Станаўленне беларусазнаўства ў 19 ст. Фарміраванне беларускай літаратуранай мовы і нацыянальнай літаратуры
- •Эвалюцыя сістэмы асветы і адукацыі ў 19 ст.
- •Выяўленчае мастацва, архітэктуры і тэатральнае мастацтва Беларусі у 19- пачатку 20 ст.
- •Абвастрэнне сацыяльна-эканамічнага, палітычнага крызісу ў Расіі і расстаноўка палітычных сіл восненню 1917. Перамога кастрычніцкай рэвалюцыі ў Петраградзе.
- •Устанаўленне савецкай улады на Беларусі
- •Скліканне Усебеларускага з’езда і яго разгон бальшавікамі (снежань 1917 г.)
- •Барадзьба савецкай улады супраць Першага Польскага корпусу і гераманскага наступлення ў студзені – лютым 1918 г. Брэсцкі мір
- •Строба фарміравання беларускай дзяржаўнасці на нацыяльна-дэмакратычнай аснове. Абвяшчэнне бнр.
- •Фарміраванне беларускай дзяржаўнасці на рэвалюцыйна-класавай аснове. Утварэнне бсср.
- •Утварэнне ссср. Месца бсср у складзе ссср.
- •Устанаўленне аднапартыйнасці ў бсср. Канстытуцыйнае афармленне савецкай палітычнай сістэмы і кіруючай ролі камуністычнай партыі.
- •Палітычныя рэпрэсіі 1930-х гг.
- •Грамадска-палітычная сітуацыя ў бсср у першае пасляваеннае дзесяцігоддзе (50-я).Асаблівасці працэсудэмакратызацыі грамадска-палітычнага жыцця у другой палове 50-х
- •Грамадска-палітычнае жыццё бсср у 70-я гг. У першай палове 80-х
- •Спроба мадэрнізацыі савецкай сістэмы ў перыяд палітыкі перабудовы
- •Спробы будаўніцтва савецкага грамадства на прынцыпах палітыкі “ваеннага камунізму”
- •Асаблівасці ажыццяўлення новай эканамічнай палітыкі (нэПа) у бсср
- •Стварэнне матэрыяльна-тэхнічнай базы індустрыяльна-аграрнага грамадства ў 1920-30 гг. Індустрыялізацыя
- •Калектывізацыя сялянскіх гаспадарак
- •Сацыяльна-эканамічнае развіццё бсср у складзе адзінага народна-гаспадарчага комплекса ссср (1950-60 гг.)
- •Прычыны паступовага запавольвання тэмпаў эканамічнага росту і ўзнікненне цяжкасцей у сацыяльнай сферы ў 1970-80 гг.
- •Палітыка беларусізацыі. Развіццё беларускай культуры ў 1920 гг.
- •Дасягненні і супярэчнасці развіцця культуры, адукацыі і навукі ў 1930-я гг.
- •Асноўныя дасягненні адукацыі навукі і мастацкай культуры ў 1950-80 гг.
- •Адносіны савецкай улады да рэлігіі і царквы
- •Савецка-польская вайна. Аднаўленне бсср. Рыжская мірная дамова 1921 г.
- •Становішча заходняй Беларусі ў складзе Польшчы
- •Версальска- Вашынгтонская сістэма. Абвастрэнне супярэснасцей паміж еўрапейскімі дзяржавамі ў канцы 30-х гг. 20 ст. Мюнхенская дамова.
- •Правал палітыкі калектыўнай бяспекі. Савецка-германская дамова аб ненападзе 23 жніўня 1939 г.
- •Пачатак другой сусвутнай вайны. Вызваленне чырвонай арміяй чырвонай арміяй заходняй беларусі. Уз’яднаннне беларускага народа у складзе бсСр
- •Удзел бсср у заснаванні і дзейнасці аан. Бсср на міжнароднай арэне ў перыяд канфрантацыі дзвюх сістэм (40-80гг)
- •Распад ссср. Заканадаўча-прававое афармленне рб. Прыняцце канстытуцыі і ўвядзенне прэзідэнцкай формыіравання.
- •Шляхі і асаблівасці фарміравання прававой дзяржавы і грамадзянскай супольнасці у бр. Складанне шматпартыйнасці і вынікі рэспубліканскіх рэферэндумаў.
- •Усталяванне новых суадносін сіл на сусветнай арэне пасля паспаду ссср. Міжнароднае прызнанне суверэннай рб.
- •Месца рб у інтэграцыйных працэсах на постсаевцкай і еўрапейскай прасторы ва ўмовах лакалізацыі. Працэс утварэння саюза Беларусі і Расіі.
- •Месца гісторыі ў сістэме навук. Гістарычная перыядызацыя
- •Гістарыяграфія і крыніцы гісторыі
Рэфармацыя і контррэфармацыя
Гістарычна склалася так, што Беларусь знаходзіцца на памежжы дзвюх хрысціянскіх канфесій: праваслаўя і каталіцтва. Гэта адбілася на рэлігійнай гісторыі краіны, яе культуры і менталітэце народа.
Да 1385 года (Крэўская унія) праваслаўе было практычна адзінай (дзяржаўнай) рэлігіяй. Пасля пануючым у ВКл становіцца каталіцтва. На пачатку 16 ст. каталіцызм уваходзіць у паласу крызісу: шляхта крытычна адносіцца як да каталіцкага культу, так і да арганізацыі касцёла і яго палітыкі
Рэфармацыя – гэта грамадска-палітычны і рэлігійны рух, накіраваны супраць каталіцкай царквы як да ідэйнай асновы феадалізму.
У Еўропе яна пачалася ў 16 ст. з мэтай зрабіць больш таннай царкву і культ, ліквідаваць манастыры, паслабіць духавенства і ўладу Папы Рымскага, а таксама канфіскаваць на карысць дзяржаве царкоўную маёмасць (Лютэр – Германія, Кальвін, Цвінглі). У Заходняй Еўропе ініцыятарам рэфармацыі стала буржуазія. Выдзяляюцца тры напрамкі рэфармацыі: буржуазны, каралеўскі і народны.
На Беларусі шляхту і заможных гараджан рэфармацыя прывабіла магчымасцю падарваць магутнасць царквы, якая ушчымляла іх правы. У адрозненні ад Еўропы рэфармацыя на Беларусі праходзіла на феадальным базісе (яе рухаючай сілай была феадельная знаць). Галоўным рэлігійным накірункам стаў кальвінізм:
1. Адмаўляла іерархічную будову царквы і ўладу папы
2. Патрабавала спрасціць культ
3. Адзіным аўтарытэтам лічыла свяшчэннае пісанне
4. Уводзіла багаслужэнне на роднай мове.
Па часе рэфармацыя адбывалася з 1550-х да 1570 г (да прыходу іезуітаў). Гэта перыяд хуткага росту пратэстантаў і фарміравання царкоўнай арганізацыі. Абаронцам кальвінізму стаў Мікалай Радзівіл Чорны, які заснаваў у Вільні першую пратэстанцкую абшчыну. Іх на Беларусі было каля 50. Пры іх цэрквах – ствараюцца школы, друкарні. Рэфармацыйнымі цэнтрамі сталі Слуцк, Клецк, Наваргудак…. Вакол іх збіраліся вучоныя, пісьменнікі і кнігавыдаўцы. Дзейнічала каляя 90 збораў (культавая пабудова – пратэстанцкая царква), напрыклад у Заслаўі. З 600 шляхецкіх фамілій у праваслаўі засталося толькі 16.
У 1560-я гг. З кальвінізму вылучаецца радэкальны накірунак – арыянства. Яго ідэолагі (Сымон Будны) патрабавалі радыкальных сацыяльных пераўтварэнняў, асуджалі прыгон і прапаведавалі роўнасць і агульнасць маёмасці. Ад рэфармацыі адыходзіць шляхта, а самі арыяне былі выгнаны з Рэчы Паспалітай.
З 1570 г. пачынае ўмацоўваць пазіцыі каталіцкая царква. Пачынаецца контррэфармацыя.
Контррэфармацыя – рэлігійна-палітычны рух каталіцкай царквы супраць рэфармацыі. Папства зрабіла стаўку ў выратаванні каталіцкай царквы на Ордэн Езуітаў. Езуіты былі выкліканы Віленскім біскупствам. Галоўным __ стаў Ферад Скарга. Езуітаў падтрымалі правячыя колы РП і надзяллялі іх зямлёй.
Езуіты ўзялі ў свае рукі адукацыю: у Вільні адкрылі Акадэмію і 11 калегіумаў. Будавалі велічныя касцелы і кляштары. Займаліся дабрачыннасцю, літаратурнай дзейнасцю, палемікай, накіраванай супраць пратэстантаў. У канцы 17 ст. контррэфармацыя перамагла.. яна мела асаблівасць – яе пачатак супаў з перыядам найвышэйшага ўздыму рэфармацыі, што парадзіла высокую ступень нагружанасці ў грамадстве.