49. Строба фарміравання беларускай дзяржаўнасці на нацыяльна-дэмакратычнай аснове. Абвяшчэнне бнр.

скарыстаўшыся наступленнем нямецкіх войск 19 лютага аднавіў дзейнасць выканаўчы камітэт Усебеларускага з'езду. беларускія арганізацыі сумесна з эсэрамі і яўрэйскімі партыямі стварылі беларускі ўрад - Народны Сакратарыят Беларусі пад кіраўніцтвам Язэпа Варонкі. урад аб'віў сябе часовай уладай на Беларусі. першая ўстаўная грамата была прынята 21 лютага 1918 г. У ёй абвяшчалася, што беларускі народ павінен ажыццявіць своё неадменнае права на самавызначэнне, а нацыянальныя мешнасці - права на нацыянальную аўтаномію. Падкрэслівалася неабходнасць хутчэшага склікання Усебеларускага ўстаноўчага сходу, а да яго адкрыцця функцыі ўлады ускладаліся на створаны выканкамам Народны сакратарыят Беларусі (Варонка, Смоліч, Езавітаў, Серада, Грыб).

Але немцы не збіраліся лічыцца з інтарэсамі беларускага народу. 25 лютага яны занялі будынак Сакратарыята, знялі сцяг, зрабілі вобыск і захапілі касу. Рэальнай улады ва ўмовах акупацыі Сакратарыят не атрымаў і працягваў існаваць толькі фармальна. 9 сакавіка на пашыраным пасяджэнні выканкама Рады бала прынята другая ўстаўная грамата, у якой:

1. Беларусь абвяшчалася народнай рэспублікай (стваралася БНР)

2. Асноўныя законы павінен быў зацвердзіць устаноўчы сход (сойм)

3. Выканаўчая ўлада належыць Народнаму Сакратарыяту

4. Рада - гэта часовы заканадаўчы орган

5. Абвяшчалася свабода слова, друку, сходаў, сумлення (выбару рэлігіі), забастовак і недатыкальнасць асобы

6. Народы маюць правы на аўтаномію. Абвешчаны роўныя правы ўсіх моў

7. Касавалася прыватная ўласнасць на зямлю. Зямля перадаецца без выкупу тым, хто на ёй працуе, а "лясы, азёры, нутро зямлі (карысныя выкапы)" абвяшчалася ўласнасцю БНР

8. 8-гадзінны працоўны дзень

Выканкам перайменаваны ў Раду. Прэзідыум узначаліў Серада.

На мірны дагавор паміж Расіяй і Германіяй, пасля доўгіх спрэчак паміж прыхільнікамі аўтаноміі Белаурсі, 25 сакавіка падпісана трэцяя ўстаўная грамата, у якой абвяшчалася:

1. Незалежнасць БНР

2. Заклік да ўсіх зацікаўленых бакоў перагледзець умовы Брэсцкага міру

3. Спадзяванне, што ўсе вольныя народы дапамогуць беларускаму народу здзейсніць свае ідэалы

Нямецкі ўрад не адрэаваў на зварот Рады і лічыў Беларусь часткай Расіі. БНР аказаласяч ва ўмовах міжнароднай ізаляцыі. Краіны суседкі прэтэндавалі на беларускія тэрыторыі і не жадалі прызнаць яе незалежнасць.

Урад БНР зрабіў вялікую памылку і пайшоў на супрацоўніцтва з акупантамі: на імя Вільгельма Кайзера была паслана з "падзякай за вызваленне ад бальшавізму і прапановай узяцб апеку над маладой беларускай дзяржавай. Аднак адказу з Берліна не было. Вынікам такой палітыкі стаў востры крызіс унутры ўрада.

Урадц былі перададзены пытанні арганізацыі мясцовага гандлю, прамысловасці, сацыяльнай дапамогі, адукацыі і культуры, аднак немцы не дазволілі стварыць сваю армію, паліцыю, фінансавыя структуру і сетку мясцовых арганаў улады. Найбольшыя поспехі былі дасягнуты ў галіне культуры і адукацыі (створаны школы, гімназіі, выходзіла 28 газет, рыхтавалася адкрыццё БДУ).

БНР прызналі Укараіна, Літва, Латвія, Эстонія...

Вайна скончылася паражэннем Германіі, якая павінна была вывесці свае войскі з акупіраванай тэрыторыі. Разам з імі эмігрыраваў і ўрад БНР, які не змог сябе абараніць. Ён не меў дастатковай падтрымкі беларускага насельніцтва, якое заставалася аьыякавым да беларускага руху.

Тым не мешн, абвяшчэнне БНР паспрыяла таму, што савецкі ўрад па-іншаму глядзеў на Беларусь і пайшоў па шляху стварэння сацыялістычнай беларускай рэспублікі.