- •Егіншілік практикумы
- •I Тарау. Топырақтың агрофизикалық және су қасиеттерін зерттеу әдістері
- •1. Топырақ бетінің агрегаттық құрамы мен суға төзімділігі
- •2. Топырақтың жел эрозиясына қарсы тұрақтылығын анықтау
- •3. Топырақ тығыздығы және оны анықтау Тапсырма:
- •4. Топырақтың жыртылатын қабаттың құрылысын анықтау
- •8 Сурет. Топырақ үлгісін патронда капиллярлы қанықтыру.
- •Топырақтың жыртылатын қабатының құрылысын пикнометриялық әдіспен анықтау.
- •5. Топырақтың сулық қасиеттері және оларды анықтау әдісі
- •1. Негізгі дақылдардың тұқымдары өсіп шығу үшін қажетті мөлшері.
- •И.С.Кауричев бойынша топырақ ылғалдылығының және топырақты-гидрологиялық константалары.
- •15. Механикалық құрамы әр түрлі топырақтардын максималды " гигроскопияльны (с.И.Долгов бойынша) [7].
- •Өсімдіктердің тұрақты солу ылғалдылығы
- •Капиллярлық байланыстың үзілу ылғалдылығы (кбүы)
- •Ең төменгі су сыйымдылық (п.С.Коссович бойынша)
- •Шекті далалы су сыйымдылық.
- •Топырақтың ылғалдылығын анықтау
- •18. 1 М топырақ қабатындағы өнімді ылғал қорын анықтау шкаласы
- •Тапсырманы орындау.
- •Есептеу жолы
- •Өз бетімен дайындалу үшін сұрақтар.
- •II Тарау. Арамшөптер және олармен күресу шаралары
- •1. Арамшөптердің келтіретін зияны және олардың биологиялық ерекшеліктері
- •2. Арамшөптерді жіктеу және олардың ең кең тараған өнімдерінің сипаттамасы
- •19 Сурет. Қаңбақ.
- •20 Сурет Қыстайтын арамшөптер: 1-Егістік ярутка; 2- Көк кекіре; 3-Сарыбас қурай; 4- Кәдімгі жұмыршақ.
- •23Сурет 1-Жатағанбидайық; 2-Бұтақты бидайық; 3- Салалы қарашығыр ; 4- Құмай
- •Арамшөптердің гербарий және тұқымдар арқылы ажырату әдістері
- •Органикалық тыңайтқыштардың құрамындағы арамшөптердің тұқым қорын анықтау
- •Танаптардың ластануын өлшеудің сандық бақылау әдісі
- •Танаптардың арамшөптермен ластану картасын жасау әдістемесі
- •26 Сурет, Ауыспалы егісте —танатардың арамшөптермен ластану картасы
- •4. Арамшөптермен күресу шаралары
- •Арамшөптермен агротехникалық күресу шаралары.
- •Арамшөптермен химиялық күресу шаралары.
- •25.Гербицидтердің су ерітіңцісінің жұмсалатын мөлшері, л/га (а.М.Туликов бойынша).
- •26. Күресу шараларына сипаттау үшін арамшөптердің түрлері
- •Ұсынылған әдебиеттер.
- •III Ауыспалы егістер
- •Жалпы түсініктер және негізгі алғы даідылдардың
- •2. Ауыспалы егістердің тәсімін кұру принциптері және оларды жіктеу
- •30 Кесте Ауыспалы егістердің жіктелуі
- •1 Әр түрлі аудандарга ұсынылған ауыспалы егістер Солтүстік және Орталық Қазақстанның дәнді ауыспалы егістері,
- •Жеті танапты
- •Алты танапты
- •Бес танапты
- •Төрт танапты
- •Үш танапты
- •Мал азықтық ауыспалы егістер.
- •Республиканың онүстігінде суармалы егіншіліктегі ауыспалы егістер
- •Мақсатаның ауыспалы егістері
- •2 Құнарлығы төмен топырақтарда:
- •4. Ауыспалы егістердің төсімін құрастыру әдістемесі
- •32. Жаратылатын жерді пайдалану құрылымы
- •33 Дақылдарды топтарға бөлу және олардың ауыспалы егіс алаңындағы меншікті көлемі, %
- •34. Танаптарды құрастыру
- •37. Бес танапты ауыспалы егіске көшу жоспары.
- •I Ауыспалы егістерге көшу жоспарларын құрастыруға арналған кесте
- •5. Ауыспалы егістерді бағалау
- •IV. Топырақты өңдеу
- •1. Топырақты өңдеудің мақсаттары мен технологиялық операциялары.
- •2. Топырақты өңцеудің құүралдары мен шаралары.
- •3. Топырақты минималды өңдеу принциптері.
- •4. Топырақты күзде және себу алдында өндеуді жоспарлау.
- •41. Топырақты күзде және себу алдында өндеу бойынша тапсырмалардын шифрлері
- •42. Топырақты күзде және көктемде өндеу варианттары.
- •5. Сүрі жерді өңдеу технологиясын құру.
- •44 Сүрі танапты өңдеу технологиясын құру үшін мәліметтер шифрлері
- •Топырақ қорғау техникасы мен өндеудің сапасын бақылау.
- •7 Ауыспалы егісте топырақты өңдеу жүйесін құру.
- •45. Ықтырмалы сүр танапты өңдеу технологиясы
- •Егіншіліктің аймақтық жүйелері
- •2.Егіншілік жүйелерін құру әдістері.
- •1. Альтернативті егіншілік жүйелері.
- •2. Ауыспалы егістерде қарашірік балансын санау әдісі
- •47. Дақылдар түрінен бағытты регрессия тевдеуі (б.А.Доспехов бойынша).
- •48.Өсімдік қалдықтарының гумификация коэффициенттері
- •49.Ауыспалы егісте қарашірік балансының есептелуі
- •1. Сурі танаптан кейін себілген жаздық бидай үшін
- •Бгіншілік практикумы
25.Гербицидтердің су ерітіңцісінің жұмсалатын мөлшері, л/га (а.М.Туликов бойынша).
Препараттың түрі |
Енгізу тәсілі |
||||
Топыраққа |
Өсіп дамитын өсімдіктерге |
||||
Жүйелі |
Контактілі |
Жүйелі |
Контактілі |
||
Жер үстімен өңдейтін штангалы бүріккіштер |
|||||
1. эмульсия концентраты |
250-400 |
|
100-250 |
300-500 |
|
2 суда еритін және суланатын ұнтақтар |
250-500 |
600-1000 |
200-400 |
400-600 |
|
Авияцияляқ штангалы бүріккештер үшін |
|||||
1. эмульсия концентраты |
50-100 |
|
20-50 |
|
|
2. суда еритін және суланатын ұнтақтар |
100-200 |
|
25-50 |
|
|
Арамшөптерге гербицидтердің әсерінің тиімдінің көбінесе пайдалану жағдайы мен мерзіміне байланысты. Ылғалығын ауаның және топырақтың температурасы топырақтың құнарлылығы сияқты сыртқы орта факторлары арамшөптердің сезімталдығына және мәдени дақылдардың гербицидтерге әсер етеді. Ауаның температурасы жоғарылаған кезде өсімдіктердің гербицидке сезімталдығы жоғарыланды. Бұл жоғары температура болған кезде өсімдіктің клеткаларына гербицидтердің тез өіңімділігімен түсіндіріледі.
Оңтайлы жағдайда өскен өсімдіктердің құнарлы топырақта, егкілікті ылғалдылықта, құқарсыз топырақта және күшт. құрғақшылықта өскен өсімдіктерге қарағанда сезімталдылығы жоғары болады.
Өсімдікке әсер етпейді, ал 23-30°С әсері төмен болады. Сонымен қатар температура жоғары болған жағдайда кейбір гербицид күшті буланады.
Гербицид енгізген соң жауған жауын өсімдіктің оны шайып тастайды. Сондықтан арамшөптерге әсерін үлгермей қалады.
Күшті желдер гербицидтердің ұшып кетуін жоғарыла оның аудан бойынша енгізу мөлшерін бұзады.
Гербицидтерді бүркелеу үшін қолайлы жағдай жылдамдығы 4 м/сек аспайтын кезде, таңертең және уақытта және ауа-райы құрғақ болған кезде туады.
енгізетін гербицидтердің арамшөптердің өскіндерше ауа райы жылы (15-25°С), топырақ ылғалдылығы 20 пайыз болған кезде әсері жақсы байқалады. Арамшөптермен ластану дережесі қанша жоғары болса гербицидтің дозасын сонша күшейту керек.
Тапсырма бойынша берілген ауданға гербицидтерді таңдау және қажеттілігін анықтау үшін, студенттер арамшөптердің түрлерін, ластану дәрежесін, дақылдарды және егілген ауданы туралы мәліметтерді оқытушыдан алады.
Гербицидтердің құрамындағы әсерлі затты, өсерлі зат бойынша енгізу мөлшерін анықтамалар және басқа әдебиеттерден алады. Есептің мәліметгерін 12 үлгіге толтырады.
Арамшөптермен биологаялық күресу шаралары
Арамшөптермен күресу үшін тірі организмдерді және олардың тіршілігіндегі әрекетгерін қолданады /өсімдіктер, жеңдіктер, нематодтар, бактериялар, саңырауқұлақтар, микроорганизмдердін әрекеті. Бұл әдістің негізінде: Мәдени дақылдардың қалыпты дамуына қолайлы жағдай жасау; 2. Әртүрлі фито энтомофагтерді арамшөптерге қарсы пайдалану. Мысалы, сұңғыланы жою үшін фитомиза шыбынын қолданады, танаптык қалуенмен тот саңырау құлағын, шырмауықпен алътернария саңырауқұлағы арқылы күреседі. Ойраншөппен сүр көбелек арқылы күресуге болады, ал күрең кекірені немато зақымдайды. .
Арамшөптерді оқьш білу жұмысының соңғы кезеңінде 12 бойынша агротехникалық және химиялық күрес шараларй
өзірлеу керек. Жұмысты орындау үшін студекттің шифр соңғы екі сан бойынша 26 кесте арқылы дақылдардын шөптердің нөмірлері анықталады. Мысалы, студентің шифры болса, дақыддың және арамшөптердің нөмірі вертикаль, көлбеу жолындағы 2 —ші санның қиылысында. Бұл қарақұмық егістеріндегі арамшөптердің нөмірлері 55,28,33,38,42,55,65,74,85,86 болады.
